Diễn đàn do Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU-UEB) chủ trì, phối hợp với Trường Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga và Hội Hữu nghị Việt Nam – Liên bang Nga (VIRUFA) tổ chức, quy tụ đông đảo lãnh đạo, chuyên gia, học giả và doanh nghiệp hai nước, mở ra nhiều định hướng hợp tác chiến lược trong giai đoạn mới.
Sự kiện có sự tham dự của Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao – Nguyễn Minh Vũ; Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam – Gennady Bezdetko; Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga – Đặng Minh Khôi cùng đại diện các Bộ, ban, ngành Trung ương, địa phương, các tổ chức quốc tế, hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp và đông đảo chuyên gia, nhà khoa học hai nước.
Không gian đối thoại chính sách gắn với thực tiễn phát triển
Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh rằng trong bối cảnh thế giới đang biến động sâu sắc, hợp tác Việt Nam – Liên bang Nga cần được đặt trong một cách tiếp cận mới, chuyển từ hợp tác truyền thống sang hợp tác dựa trên đổi mới sáng tạo, khoa học – công nghệ và phát triển bền vững.
Theo Thứ trưởng, giáo dục và khoa học không chỉ là lĩnh vực hợp tác quan trọng mà còn là trụ cột chiến lược giúp hai quốc gia nâng cao năng lực nội sinh, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế toàn cầu. Đồng thời, ông cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường các cơ chế hợp tác thực chất, có khả năng triển khai, gắn kết chặt chẽ giữa chính sách – nghiên cứu – thị trường để tạo ra giá trị dài hạn cho cả hai bên.
Đại diện lãnh đạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thanh Trường - Phó Giám đốc khẳng định vai trò của các cơ sở giáo dục đại học trong hệ sinh thái phát triển quốc gia: “Các cơ sở giáo dục đại học không chỉ thực hiện chức năng đào tạo mà còn giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái tri thức, thông qua nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và tư vấn chính sách.”
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thanh Trường nhấn mạnh, trong bối cảnh triển khai các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về khoa học – công nghệ và giáo dục, việc tổ chức các diễn đàn như VREF 2026 chính là cầu nối quan trọng giữa Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp, góp phần chuyển hóa tri thức thành các giải pháp phát triển cụ thể. Đồng thời, Đại học Quốc gia Hà Nội cam kết tiếp tục mở rộng hợp tác với các đối tác Liên bang Nga trong các lĩnh vực chiến lược như công nghệ, năng lượng, kinh tế số và phát triển bền vững.
Trong phát biểu khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trúc Lê – Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã đặt ra một góc nhìn mang tính định hướng sâu sắc về vai trò của Diễn đàn trong bối cảnh mới:
“Hợp tác quốc tế không thể dừng lại ở các tuyên bố chung, mà phải chuyển sang hợp tác có cấu trúc, có dự án cụ thể và có khả năng tạo ra giá trị đo lường được.”
Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội cũng phân tích rõ những biến động lớn của kinh tế toàn cầu – từ tái cấu trúc chuỗi cung ứng, biến động năng lượng đến sự trỗi dậy của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo – đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các quốc gia trong việc tái định hình mô hình tăng trưởng.
Trong bối cảnh đó, Diễn đàn không chỉ là không gian trao đổi học thuật mà còn là diễn đàn đối thoại chiến lược, nhằm nhận diện đúng bối cảnh, cập nhật xu hướng và đặc biệt là đề xuất các hướng hợp tác cụ thể, khả thi và bền vững giữa Việt Nam và Liên bang Nga.
Ở góc độ ngoại giao, trong thông điệp gửi tới Diễn đàn, Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Đặng Minh Khôi (tham dự online) nhấn mạnh rằng quan hệ hai nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội mở rộng hợp tác, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và khoa học:
Hợp tác giáo dục và khoa học được xác định là một trong những trụ cột then chốt trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và củng cố nền tảng bền vững cho quan hệ song phương.
Đại sứ đồng thời đánh giá cao vai trò của các cơ sở giáo dục đại học trong việc thúc đẩy kết nối tri thức, mở rộng các chương trình hợp tác đào tạo, nghiên cứu chung và trao đổi học thuật giữa hai quốc gia.
Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko cũng khẳng định sự coi trọng của phía Nga đối với việc tăng cường hợp tác toàn diện với Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực có tính nền tảng như khoa học, giáo dục, năng lượng và tài chính.
Ông nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch theo hướng đa cực và cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc tăng cường hợp tác dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ là chìa khóa để hai quốc gia nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong dài hạn.
Các tham luận chuyên sâu, đa chiều về kinh tế – công nghệ – năng lượng
Phiên tham luận của Diễn đàn ghi nhận nhiều nghiên cứu và phân tích chuyên sâu từ các học giả Việt Nam và Liên bang Nga, tập trung vào các vấn đề cốt lõi của tăng trưởng và hợp tác song phương. Các bài tham luận tiêu biểu:
PGS.TS. Konstantin Simonov với tham luận: “Sự chuyển đổi năng lượng toàn cầu: Hàm ý cho Nga và Việt Nam”.
PGS.TS. Nguyễn Chiến Thắng với tham luận: “Quan hệ thương mại, đầu tư giữa Việt Nam với Liên minh kinh tế Á – Âu (EAEU) sau 10 năm thực thi Hiệp định FTA Việt Nam – EAEU”.
PGS.TS. Babich Stanislav Vitalievich với tham luận: “Nga và Việt Nam: Những cách tiếp cận đổi mới đối với an ninh lương thực, năng lượng và giao thông ở khu vực Nam bán cầu”.
TS. Nguyễn Quỳnh Trang với tham luận: “Các yếu tố quyết định tăng trưởng kinh tế của Việt Nam và vai trò của hợp tác thương mại Việt Nam – Nga trong bối cảnh mới”.
GS.TS. Boris Rubtsov (trình bày trực tuyến) với tham luận: “Thị trường tài chính và tăng trưởng kinh tế ở Nga và các nước Đông Nam Á: Phân tích so sánh”.
TS. Nguyễn Thị Ánh Tuyết với tham luận: “Chuyển dịch năng lượng trong bối cảnh đa cực: Cơ hội hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga”.
PGS.TS. Oleg Bodiagin với tham luận: “Sự dịch chuyển động lực của chuỗi giá trị toàn cầu: Thách thức đối với năng lực cạnh tranh quốc gia và chính sách công nghiệp”.
Các tham luận đã góp phần làm rõ các xu hướng lớn như tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển đổi năng lượng, tài chính – tiền tệ và vai trò của đổi mới sáng tạo trong nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
