Luật Thi đua khen thưởng sửa đổi 2026 đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định tại Luật Thi đua khen thưởng 2022 liên quan đến danh hiệu thi đua, Luật này có hiệu lực từ 01/10/2026.
Tuy vậy, đối với ngành giáo dục từ mầm non, phổ thông, việc xét thi đua, công nhận hoặc đề nghị công nhận các danh hiệu thi đua, khen thưởng được thực hiện thường được thực hiện trong tháng 5 hoặc tháng 6, nên việc xét thi đua, khen thưởng cho giáo dục mầm non, phổ thông vẫn áp dụng Luật Thi đua khen thưởng 2022 và Nghị định số 98/2023/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng.
Trong đó, tiêu chuẩn được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở được mọi người đặc biệt quan tâm vì nó là cơ sở để được xét các danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng cao hơn khác.
Quy định hiện hành áp dụng năm học 2025-2026, xét Chiến sĩ thi đua cơ sở không khống chế tỷ lệ
Cụ thể, tại Điều 23 Luật Thi đua, khen thưởng 2022 quy định về Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn sau đây:
1. Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến”;
2. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hoặc có sáng kiến được cơ sở công nhận hoặc có đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu hoặc mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.”
Luật Thi đua khen thưởng 2022 và Nghị định số 98/2023/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng và các hướng dẫn hay trả lời của Bộ Nội vụ đều không giao chỉ tiêu hay giao thẩm quyền áp chỉ tiêu chiến sĩ thi đua cơ sở.
Bên cạnh đó, Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022 và các Nghị định quy định chi tiết thi hành không quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" và không giao cho bộ, ban, ngành, tỉnh, cơ quan, đơn vị quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở". Do đó, hiện nay chưa có cơ sở pháp lý để các đơn vị quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở". [1]
Do năm học 2025-2026, vẫn xét thi đua cho ngành giáo dục theo các quy định hiện hành nên việc xét các danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở chỉ cần đạt một trong 2 tiêu chí như quy định của Luật Thi đua, khen thưởng 2022 là đạt Lao động tiên tiến kèm với được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hoặc có sáng kiến được công nhận và không khống chế tỷ lệ.
Vẫn có địa phương quy định tỷ lệ Chiến sĩ thi đua cơ sở, dễ vướng mắc pháp lý
Tuy vậy, theo tìm hiểu của người viết hiện nay có một số địa phương vẫn ban hành tỷ lệ đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở, có địa phương quy định tỷ lệ Chiến sĩ thi đua cơ sở không quá 20%, có địa phương quy định không quá 30%,….
Nếu địa phương (Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc Ủy ban nhân dân xã/phường/đặc khu) đã ban hành tỷ lệ thì các cơ sở giáo dục bắt buộc phải thực hiện theo.
Theo người viết, việc một số địa phương hiện nay ban hành hoặc duy trì quy định tỷ lệ xét danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” không quá 20%, 25% hay 30% là không phù hợp. Bởi lẽ, Luật Thi đua, khen thưởng 2022 và Nghị định 98/2023/NĐ-CP hiện hành không quy định chỉ tiêu cứng hay giao địa phương được áp tỷ lệ xét danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”.
Ngoài ra, việc quy định về “trần tỷ lệ” đã được sử dụng trong xét thi đua, khen thưởng nhiều năm thì nếu sau này bị xác định trái quy định sẽ kéo theo hàng loạt hệ quả khó khắc phục. Không ít trường hợp cá nhân đủ tiêu chuẩn nhưng không được công nhận danh hiệu chỉ vì “hết chỉ tiêu”; trong khi đó, danh hiệu thi đua lại liên quan trực tiếp đến xét bằng khen, nâng lương trước thời hạn, quy hoạch, bổ nhiệm và nhiều quyền lợi nghề nghiệp khác. Nếu có khiếu nại và kết luận không đúng, việc rà soát lại kết quả xét thi đua của nhiều năm trước rất phức tạp.
Tài liệu tham khảo:
[1] https://baochinhphu.vn/cac-don-vi-co-duoc-quy-dinh-ty-le-chien-si-thi-dua-co-so-1022410221001201.htm
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
