Sau khi Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng ban hành kết luận hội nghị chuyên đề và hướng dẫn kiểm tra, tổng kết năm học 2025–2026 đối với cấp tiểu học, nhiều trường học bắt đầu quan tâm hơn đến việc tính tiết đối với Hoạt động trải nghiệm, đặc biệt là tiết sinh hoạt lớp.
Theo kết luận của Sở, các cơ sở giáo dục tiếp tục triển khai Hoạt động trải nghiệm theo Công văn số 3535/BGDĐT-GDTH ngày 19/8/2019 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong đó nêu rõ, Hoạt động trải nghiệm được quy định 105 tiết/năm học, gồm: 35 tiết sinh hoạt dưới cờ, 35 tiết sinh hoạt lớp và 35 tiết hoạt động trải nghiệm theo chủ đề hoặc câu lạc bộ.
Nhà trường được giao quyền chủ động phân công và tính tiết
Theo hướng dẫn, đầu năm học, các trường xây dựng kế hoạch Hoạt động trải nghiệm theo Công văn 2345/BGDĐT-GDTH; đồng thời căn cứ tình hình thực tế về số lớp, số giáo viên để phân công bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch và được hiệu trưởng phê duyệt.
Đối với tiết sinh hoạt dưới cờ, Sở yêu cầu nhà trường cần phân định rõ phần chào cờ mang tính sinh hoạt chính trị với phần hoạt động giáo dục thuộc Hoạt động trải nghiệm.
Trường hợp giáo viên được phân công xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động hoặc đề cương báo cáo, bảo đảm yêu cầu chương trình và thời lượng theo quy định thì sẽ được tính tiết và quy đổi theo điểm c, khoản 2, Điều 13 Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông, dự bị đại học.
Riêng đối với tiết sinh hoạt lớp, kết luận của Sở nêu rõ: nhà trường cần xác định đây là tiết Sinh hoạt lớp theo kế hoạch Hoạt động trải nghiệm hay chỉ là hoạt động chủ nhiệm thông thường. Nếu là hoạt động chủ nhiệm thì đó là nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm và đã được tính giảm 4 tiết/tuần theo Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT.
Trong trường hợp giáo viên được phân công phụ trách dạy theo kế hoạch và nội dung thuộc chương trình Hoạt động trải nghiệm, có kế hoạch dạy học hoặc đề cương báo cáo và bảo đảm thời gian 35 phút của một tiết dạy thì hiệu trưởng xem xét phê duyệt để làm căn cứ tính định mức tiết dạy.
Nhiều trường học vẫn băn khoăn về thời lượng 35 phút
Điều khiến nhiều trường còn lúng túng là trong kết luận của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng không khẳng định giáo viên sẽ được tính đủ 35 tiết sinh hoạt lớp mà giao quyền cho các trường tự xác định cụ thể. Chính điều này khiến nhiều hiệu trưởng băn khoăn vì cùng một tiết học nhưng mỗi nơi có thể hiểu và áp dụng theo cách khác nhau.
Một số hiệu trưởng cho rằng điểm vướng lớn nhất hiện nay nằm ở yêu cầu tiết dạy phải bảo đảm đủ 35 phút đối với tiết Sinh hoạt lớp theo kế hoạch Hoạt động trải nghiệm.
Trong khi đó, cấu trúc thực tế của tiết học lại không diễn ra theo cách “35 phút hoàn toàn cho hoạt động chủ đề”.
Theo những ý kiến này, ở nhiều trường hiện nay giáo viên thường dành khoảng 10 đến 15 phút đầu tiết để học sinh nhận xét nền nếp, tổng kết hoạt động trong tuần, triển khai công việc tuần tới. Phần còn lại khoảng 20 đến 25 phút mới tổ chức hoạt động trải nghiệm theo chủ điểm.
Vì vậy, nhiều hiệu trưởng đặt câu hỏi: nếu chỉ tính phần hoạt động theo chủ điểm thì chưa đủ 35 phút theo yêu cầu của một tiết Hoạt động trải nghiệm; nhưng nếu tính toàn bộ tiết học thì phần sinh hoạt lớp thông thường sẽ được xác định là gì. Đây là điểm mà nhiều trường cho biết vẫn “chưa biết phải tính thế nào” để vừa đúng hướng dẫn vừa phù hợp thực tế tổ chức dạy học.
Điều khiến các nhà trường lo ngại hơn là nếu xác định toàn bộ tiết này chỉ là hoạt động chủ nhiệm thuộc nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm và đã nằm trong chế độ giảm 4 tiết/tuần thì 35 tiết Hoạt động trải nghiệm theo hình thức sinh hoạt lớp đang có trong thời khóa biểu sẽ được tính ra sao, trong khi giáo viên vẫn trực tiếp xây dựng kế hoạch và tổ chức hoạt động hằng tuần.
Theo nhiều hiệu trưởng, nếu không tính các tiết trên là Hoạt động trải nghiệm thì nhà trường cũng đứng trước băn khoăn khác: 35 tiết sinh hoạt lớp trong cấu trúc chương trình Hoạt động trải nghiệm của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 sẽ được thực hiện như thế nào. Điều này có thể dẫn đến nguy cơ chưa thực hiện đầy đủ chương trình theo quy định.
Đây hiện vẫn là điểm khiến nhiều trường học còn phân vân khi triển khai và tính định mức tiết dạy cho giáo viên.
Có trường cho rằng toàn bộ tiết sinh hoạt lớp hiện nay đều theo kế hoạch Hoạt động trải nghiệm
Trong khi đó, một phó hiệu trưởng tại Lâm Đồng cho rằng hiện nay giáo viên vẫn đang thực hiện đúng tinh thần của tiết Sinh hoạt lớp theo kế hoạch Hoạt động trải nghiệm.
Mở đầu tiết học, học sinh các tổ tự nhận xét tình hình học tập, nền nếp, đề xuất tuyên dương hoặc nhắc nhở bạn trong tổ; lớp trưởng tổng hợp nhận xét chung; giáo viên nhận xét, định hướng và triển khai kế hoạch tuần mới. Sau đó là phần trải nghiệm theo chủ đề từng tuần.
Tiết học này về bản chất đã khác khá nhiều so với hình thức sinh hoạt lớp trước đây vốn chủ yếu là giáo viên nhận xét và nhắc nhở học sinh. Nhiều giáo viên cho rằng đây là một phần của Hoạt động trải nghiệm theo đúng định hướng chương trình đã được tập huấn và triển khai trong những năm qua.
Theo định hướng đã được tập huấn, khoảng 10 đến 15 phút đầu tiết là phần học sinh tự nhận xét, đánh giá, tổng kết hoạt động trong tuần; giáo viên đóng vai trò tổng hợp, định hướng và triển khai kế hoạch tuần tới. Phần thời gian còn lại dành cho hoạt động trải nghiệm theo chủ đề trong lịch báo giảng.
Theo vị này, toàn bộ thời lượng đó đều thuộc tiết Sinh hoạt lớp theo kế hoạch Hoạt động trải nghiệm chứ không còn là tiết sinh hoạt lớp đơn thuần như trước đây. Vì vậy, nếu giáo viên có kế hoạch dạy học, có nội dung theo chương trình và thực hiện đủ thời gian của tiết học thì cần được tính tiết dạy theo quy định.
Cách quy đổi hoạt động chuyên môn khác ra tiết dạy
Khi đã xác định được số tiết Hoạt động trải nghiệm thì căn cứ điểm c, khoản 2, Điều 13 Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT tính: “Quy đổi 01 tiết dạy trực tiếp (hoặc trực tuyến) bằng 1,5 tiết định mức đối với hoạt động chuyên môn sau: Báo cáo tại hoạt động ngoại khóa, dạy hoạt động trải nghiệm hoặc hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp do nhà trường tổ chức cho học sinh theo quy mô khối lớp hoặc quy mô trường (có giáo án hoặc kế hoạch dạy học hoặc đề cương báo cáo)”.
Có thể thấy, điều các trường đang cần lúc này không chỉ là hướng dẫn chung mà còn là cách hiểu và cách thực hiện thống nhất giữa các cơ sở giáo dục. Bởi cùng một tiết học nhưng nếu mỗi nơi vận dụng khác nhau sẽ dễ dẫn đến chênh lệch trong việc tính tiết, bố trí chuyên môn và bảo đảm quyền lợi cho giáo viên.
Trong bối cảnh Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đang được triển khai đồng bộ, việc xác định rõ bản chất của tiết Sinh hoạt lớp theo kế hoạch Hoạt động trải nghiệm không chỉ liên quan đến chế độ làm việc của giáo viên mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc tổ chức thực hiện đầy đủ chương trình giáo dục trong nhà trường tiểu học.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
