Theo kết quả kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026 được Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố, em Trịnh Phương Thúy - học sinh lớp Trung 12, Trường Trung học phổ thông Chuyên Thái Nguyên đã trở thành thủ khoa môn tiếng Trung với số điểm đạt được là 16,95.
Được truyền cảm hứng từ cô giáo chủ nhiệm
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Phương Thúy cho biết, bản thân em bắt đầu có niềm đam mê với tiếng Trung rất tự nhiên, từ những điều thường ngày.
“Khoảng lớp 6, lớp 7, em có sở thích xem phim và các chương trình thực tế của Trung Quốc. Ban đầu, em chỉ đơn giản là thích nội dung và hình ảnh, nhưng dần dần em mong muốn có thể hiểu trọn vẹn những gì nhân vật nói mà không cần phụ đề. Chính từ mong muốn đơn thuần ấy, em bắt đầu yêu thích tiếng Trung và em dần hình thành ước mơ theo đuổi ngôn ngữ này một cách nghiêm túc hơn. Khi lên lớp 9, em bắt đầu có nguyện vọng thi vào lớp chuyên tiếng Trung ở bậc trung học phổ thông.
Tuy nhiên, vào thời điểm đó, em chưa có sự chuẩn bị bài bản cho môn học này. Do yêu cầu của kỳ thi đầu vào, em phải tập trung ôn luyện tiếng Anh, còn tiếng Trung vẫn chỉ là một mong muốn, dự định trong tương lai. Chỉ đến khi chính thức trở thành học sinh của Trường Trung học phổ thông Chuyên Thái Nguyên, em mới thực sự bắt đầu học tiếng Trung bài bản từ những nền tảng đầu tiên.
Do vậy, việc khởi đầu muộn hơn nhiều bạn khác khiến em gặp không ít khó khăn, nhưng đồng thời cũng thôi thúc em phải nỗ lực nhiều hơn để theo kịp và không bỏ lỡ cơ hội của chính mình”, Phương Thúy bày tỏ.
Theo Phương Thúy, một trong những người có ảnh hưởng lớn nhất đến hành trình theo đuổi tiếng Trung của em là cô Tố Uyên (giáo viên chủ nhiệm kiêm giáo viên dạy đội tuyển tiếng Trung). Bởi cô Uyên không chỉ là giáo viên giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm mà còn am hiểu sâu sắc về ngôn ngữ, văn hóa và lịch sử Trung Quốc.
"Ở trên lớp, em cảm nhận được tình yêu nghề của cô thông qua từng bài giảng hàng ngày. Do đó, em mong muốn bản thân sau này sẽ trở thành một người thông thạo tiếng Trung như cô.
Ngoài ra, cô cũng là người luôn động viên tinh thần cho em trong quá trình ôn luyện để tham gia kỳ thi học sinh giỏi quốc gia. Bởi trên thực tế, khối lượng kiến thức ôn luyện rất lớn khiến em không ít lo lắng.
Trong suốt hành trình ấy, em cảm thấy may mắn khi có gia đình là điểm tựa tinh thần giúp em vượt qua giai đoạn ôn thi. Đặc biệt, bố mẹ và em trai luôn quan tâm, ủng hộ và động viên em một cách nhẹ nhàng. Biết em học tập vất vả và chịu nhiều áp lực nên gia đình không đặt nặng thành tích hay yêu cầu em phải đạt giải cao. Điều bố mẹ mong muốn chỉ là em cố gắng hết sức và có thêm trải nghiệm từ quá trình học tập. Chính sự thấu hiểu và tin tưởng ấy đã giúp em cảm thấy an tâm, có thêm động lực để tiếp tục cố gắng”, nữ sinh nhớ lại.
Về phương pháp học tập, Phương Thúy cho hay, bên cạnh việc học chủ động thông qua bài giảng, bài tập và tài liệu chuyên môn, bản thân em còn lựa chọn học thụ động bằng cách nghe nhạc, nghe radio và xem phim Trung Quốc. Đây là một trong những cách học hiệu quả, giúp em hình thành phản xạ ngôn ngữ tự nhiên. Có đôi khi, người khác nghĩ em đang giải trí, nhưng thực chất em đang học và rèn luyện khả năng nghe, hiểu trong môi trường ngôn ngữ thực tế.
"Sau khi hoàn thành kỳ thi, em không dám kỳ vọng quá nhiều vào kết quả. Em chỉ nghĩ rằng mình làm bài ở mức ổn và có thể đạt giải. Vì vậy, khi biết tin mình đạt giải Nhất và trở thành thủ khoa môn tiếng Trung trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, em thực sự bất ngờ với kết quả
Với em, niềm vui không chỉ đến từ danh hiệu mà còn từ những nỗ lực đã được đền đáp xứng đáng. Điều khiến em xúc động hơn cả là những lời chúc mừng chân thành từ thầy cô, gia đình và những người xung quanh”, Phương Thúy bày tỏ.
Trước đó, Phương Thúy đã đạt được nhiều thành tích nổi bật như:
Đạt giải Nhất (Thủ khoa) kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn Tiếng Trung Quốc năm học 2025-2026.
Đạt giải Nhì kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn Tiếng Trung Quốc năm học 2024-2025.
Đạt danh hiệu “Học sinh 3 tốt” cấp Trung ương năm học 2024-2025.
Đạt danh hiệu “Học sinh 3 tốt” cấp tỉnh và cấp trường năm học 2024-2025.
Đạt giải Nhì cuộc thi “Nhịp cầu Hán ngữ” cúp Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC), vòng chung kết trung học phổ thông toàn quốc.
Đạt giải Nhất kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh môn Tiếng Trung Quốc lớp 12.
Đạt giải Nhì kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh môn Tiếng Trung Quốc lớp 11.
Đạt giải Ba kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh môn Tiếng Trung Quốc vượt cấp lớp 12.
Đạt giải Ba kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh môn Tiếng Trung Quốc lớp 10.
Đạt Huy chương Đồng kỳ thi chọn học sinh giỏi vùng Duyên hải và Đồng bằng Bắc Bộ môn Tiếng Trung Quốc lớp 10 và lớp 11.
Đạt giải Nhất cuộc thi “Tìm hiểu 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025)” cấp trường năm học 2024-2025.
Đạt danh hiệu Học sinh xuất sắc và nhận năm kỳ học bổng liên tiếp.
Đoàn viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học 2024-2025.
Đạt chứng chỉ Hán ngữ cấp 6 và chứng chỉ khẩu ngữ Hán ngữ cao cấp.
Dự định đi du học để học chuyên sâu về ngôn ngữ Trung Quốc
Trong thời gian sắp tới, Phương Thúy cho biết, bản thân em có dự định đi du học ở Trung Quốc và tiếp tục học chuyên sâu về ngôn ngữ.
"Gia đình em hoàn toàn tôn trọng và ủng hộ lựa chọn này và mọi người luôn mong dù học tập ở đâu, em cũng luôn cố gắng và sống trọn vẹn với đam mê của bản thân.
Do vậy, em muốn nhắn nhủ tới những bạn đang theo đuổi ngôn ngữ Trung Quốc hãy luôn tự tin vào bản thân, dám nỗ lực chinh phục ước mơ và không ngại thử thách. Dù là cơ hội nhỏ nhất, em mong các bạn sẽ cố gắng hết sức với mục tiêu đã chọn.
Bởi với em, kỳ thi học sinh giỏi quốc gia không chỉ là một cuộc thi mà còn là hành trình trưởng thành, giúp em hiểu rõ hơn về bản thân và giá trị của sự kiên trì”, Phương Thuý bày tỏ.
Chia sẻ về học trò của mình, cô Nguyễn Thị Tố Uyên - Giáo viên dạy tiếng Trung Quốc, Trường Trung học phổ thông Chuyên Thái Nguyên cho biết: “Theo quan sát của tôi, thời gian đầu em Thuý chưa phải là học sinh nổi bật nhất trong đội tuyển.
Tuy nhiên, tôi nhận thấy ở Thúy có một niềm đam mê khá rõ ràng đối với môn tiếng Trung, cùng với đó là sự bền bỉ và kiên trì trong học tập của em. Chính tinh thần ấy đã giúp em tiến bộ nhanh, từng bước khẳng định năng lực trong quá trình ôn luyện.
Một trong những điều khiến tôi ấn tượng nhất ở em là tinh thần tự học và sự chủ động. Em luôn có ý thức tự giác cao, thường xuyên hoàn thành bài tập sớm và chủ động xin thêm bài để luyện tập ở nhà. Có những thời điểm, sau khi hoàn thành bài, em vẫn tiếp tục trao đổi với tôi vào buổi tối muộn để đào sâu kiến thức. Theo tôi, đây là biểu hiện rất rõ của một học sinh có năng lực tự học tốt và niềm đam mê thực sự với môn học”.
Theo cô Uyên, hiện nay, một trong những khó khăn lớn nhất của bộ môn là đặc thù đầu vào của học sinh. Phần lớn học sinh khi vào lớp 10 chuyên tiếng Trung tại Thái Nguyên đều bắt đầu học tiếng Trung từ con số 0, trong khi ở một số địa phương khác, học sinh đã có nền tảng hoặc thi tuyển đầu vào trực tiếp bằng tiếng Trung. Điều này khiến cả thầy và trò phải nỗ lực rất nhiều trong giai đoạn đầu để xây dựng nền móng kiến thức vững chắc, từ đó mới có thể phát triển và hướng tới các kỳ thi lớn.
Do đó, việc ôn thi học sinh giỏi quốc gia không phải là quá trình “nước rút” trong vài tháng cuối, mà là cả một hành trình dài, đòi hỏi sự tích lũy bền bỉ của học sinh.
“Đặc biệt, đội tuyển tỉnh được thành lập khá muộn, thậm chí chưa đầy một tháng sau đó địa phương lại chịu ảnh hưởng của lũ lụt, khiến nhiều học sinh phải tạm gián đoạn việc học để khắc phục hậu quả ở gia đình. Có những em phải mất từ 10 ngày đến nửa tháng mới có thể quay trở lại tập trung ôn luyện tiếng Trung. Trong bối cảnh đó, việc duy trì nhịp học và tinh thần cho học sinh là một thử thách lớn đối với giáo viên và nhà trường.
Tuy nhiên, mặt thuận lợi lớn nhất của đội tuyển là tinh thần đoàn kết và ý thức học tập của các em. Theo tôi, các học sinh trong đội tuyển không đặt nặng tính cá nhân mà luôn hỗ trợ, thúc đẩy nhau cùng tiến bộ.
Theo đó, đội tuyển gồm cả học sinh lớp 11 và lớp 12 với trình độ tương đối đồng đều, tạo nên môi trường học tập tích cực, nơi các em cùng nhau rèn luyện, chia sẻ kinh nghiệm và động viên nhau.
Trong quá trình giảng dạy, tôi cho rằng vai trò của người thầy không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà quan trọng hơn là định hướng cho học sinh. Do đó, tôi luôn tạo điều kiện để các em được tranh luận, phản biện, bày tỏ quan điểm cá nhân trong quá trình học. Việc không áp đặt một cách cứng nhắc giúp học sinh phát triển tư duy độc lập và khả năng lập luận”, cô Uyên bày tỏ.
Cô Uyên cho biết, một trong những yếu tố quan trọng nhất giúp học sinh đạt thành tích cao trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia là tinh thần tự học và sự kiên trì. Trong bối cảnh công nghệ và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, năng lực tự học càng trở nên cần thiết, giúp học sinh không phụ thuộc hoàn toàn vào thầy cô mà có thể chủ động tiếp cận và làm chủ tri thức.
“Về công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi, tôi luôn tạo ra một ‘sân chơi’ công bằng cho tất cả học sinh. Thay vì chỉ tập trung vào một vài cá nhân nổi trội, tôi thường tạo điều kiện để tất cả các em trong đội tuyển đều được trải nghiệm, thử sức và rèn luyện qua các vòng thi, từ đó phát huy tối đa tiềm năng của từng học sinh.
Năm nay, đội tuyển tiếng Trung của tỉnh Thái Nguyên có tổng cộng 15 học sinh tham gia, trong đó có 9 học sinh lớp 12 và 6 học sinh lớp 11 được bồi dưỡng nhằm tạo nền tảng cho các năm tiếp theo. Kết quả, đội tuyển giành được 10 giải, gồm: 2 giải Nhất, 3 giải Nhì, 4 giải Ba và 1 giải Khuyến khích. Đây là kết quả đáng ghi nhận, phản ánh nỗ lực chung của cả thầy và trò trong suốt quá trình ôn luyện”, cô Uyên nhấn mạnh.
