Ngày tôi đặt chân lên Lai Châu, Phong Thổ đón tôi bằng sương núi bảng lảng và những khúc cua nối tiếp nhau, để rồi càng đi sâu, vẻ đẹp bình dị của bản làng và con người nơi đây càng hiện rõ. Con đường dẫn lên Sìn Hồ rồi rẽ về Tam Đường như thử thách sự kiên nhẫn của người đi, nhưng càng đi sâu, tôi càng cảm nhận rõ vẻ đẹp rất riêng của vùng đất này. Những bản làng của đồng bào Mông, Thái, Dao, Hà Nhì nằm nép mình bên sườn núi, ruộng bậc thang trải dài theo triền dốc, con suối nhỏ uốn lượn quanh bản làng như mạch sống nuôi dưỡng con người.

Ở Lai Châu, thiên nhiên không chỉ là phong cảnh để ngắm nhìn, mà là một phần không thể tách rời của đời sống. Chính trong không gian ấy, tôi hiểu rằng “sống đẹp – sống xanh” không phải là khái niệm được tạo ra từ những diễn đàn lớn, mà là cách con người vùng cao gìn giữ cuộc sống bằng sự tử tế và hài hòa với đất trời. Trong những chuyến đi ấy, điều để lại trong tôi ấn tượng sâu sắc nhất không chỉ là núi rừng hùng vĩ, mà là hình ảnh các lớp học mầm non giản dị nằm giữa bản làng.

Ở đó, những em nhỏ đồng bào dân tộc đến lớp trong tiếng cười trong trẻo, đôi bàn tay còn lấm đất, nói tiếng Việt chưa tròn vành rõ chữ, nhưng ánh mắt thì tràn đầy niềm tin. Người đứng lớp là những giáo viên mầm non vùng cao, những con người chọn gắn bó tuổi trẻ của mình với núi rừng và trẻ nhỏ.

Với chúng tôi, sống đẹp trước hết là yêu nghề, yêu trẻ và chấp nhận những thiệt thòi rất đời thường. Nhắc đến lối sống đẹp, tôi chợt nhớ đến “anh thanh niên” trong “Lặng lẽ Sa Pa” của tác giả Nguyễn Thành Long chỉ mang một tên gọi rất đỗi bình dị, nhưng lại trở thành tấm gương sống đẹp bởi sự tận tụy và cống hiến thầm lặng giữa núi rừng. Hình ảnh ấy khiến tôi liên tưởng đến những giáo viên mầm non ở Lai Châu hôm nay, những con người cũng đang lặng lẽ bám bản, bám trường, gieo từng bài học đầu đời cho trẻ em vùng cao. Không ồn ào, không cần được ghi nhận, chúng tôi sống đẹp bằng trách nhiệm, bằng tình yêu nghề và bằng những việc tử tế được lặp lại mỗi ngày.

Giữa núi rừng Tây Bắc, chính những con người bình dị ấy đã làm nên vẻ đẹp bền bỉ của cuộc sống. Tôi là một cô giáo ở điểm trường lẻ thuộc huyện Phong Thổ (cũ) đến lớp từ rất sớm trong ngày đông giá lạnh chỉ để nhóm bếp, hong khô sàn lớp học cho trẻ đỡ rét. Có cô giáo quen với việc mang theo thêm gạo, thêm thức ăn vì biết rằng không phải em nhỏ nào cũng có bữa sáng đầy đủ. Những hành động ấy không được ghi vào giáo án, nhưng lại là những bài học lớn nhất về lòng nhân ái và trách nhiệm, âm thầm nuôi dưỡng những mầm sống đầu đời.

“Sự thật là những cánh rừng chẳng quan tâm tôi là nam hay nữ, béo hay gầy, da sạm hay da trắng. Thiên nhiên không đánh giá tôi là người thế nào qua vẻ bề ngoài của tôi, nó nhìn tôi bằng đôi mắt xanh thẳm, và đánh giá tôi bằng hành động của tôi, bằng cách tôi sống và điều tôi làm” – câu viết của tác giả Trang Nguyễn trong “Trở về nơi hoang dã” như một lời nhắc nhở lặng lẽ khi tôi bước vào những sân trường mầm non giữa núi rừng Lai Châu.

Tại trường mầm non của tôi những viên đá cuội nhặt ven suối được cô và trò rửa sạch, vẽ lên hoa văn truyền thống của đồng bào Thái rồi xếp thành lối đi đầy màu sắc, vừa làm đẹp khuôn viên trường, vừa giúp trẻ cảm nhận vẻ đẹp bản sắc quê hương mình. Những chai nhựa đã qua sử dụng được giáo viên cắt gọt, trang trí thành con vật, chậu cây, đồ chơi học tập cho trẻ, biến rác thải thành “nguyên liệu sạch” có thể tái chế nhiều lần. Những tiết học ấy không giảng giải nhiều về môi trường, nhưng lại dạy trẻ cách trả lời thiên nhiên bằng hành động cụ thể mỗi ngày.

Từ những sân trường mộc mạc ấy, giá trị sống đẹp – sống xanh được hình thành một cách tự nhiên, bền bỉ, đúng như cách con người Lai Châu lặng lẽ gìn giữ và trân trọng môi trường sống. Song hành với sống đẹp là sống xanh – giá trị gắn bó mật thiết với đời sống đồng bào, nơi thiên nhiên vừa là nguồn sống vừa là nơi gửi gắm tương lai. Vì vậy, giáo dục lối sống xanh cho trẻ mầm non bắt đầu ngay từ bản làng, qua những việc làm cụ thể như cô và trò trồng rau cải thiện bữa ăn bán trú, dạy trẻ nhặt rác quanh sân trường, phân biệt rác thải và tiết kiệm nước khi rửa tay.

Những chai nhựa, vỏ hộp sữa tưởng chừng bỏ đi được cô và trò tận dụng làm đồ chơi, học cụ, qua đó hình thành ở trẻ ý thức trân trọng môi trường sống, hiểu rằng bảo vệ thiên nhiên cũng là bảo vệ bản làng và cuộc sống của mình. Từ lớp học mầm non, các giá trị sống đẹp, sống xanh lan tỏa ra cộng đồng khi trẻ nhắc cha mẹ không vứt rác xuống suối, giữ gìn vệ sinh quanh nhà, góp phần thay đổi thói quen của người lớn. Bằng sự gương mẫu, giáo viên mầm non vùng cao trở thành cầu nối bền vững giữa nhà trường và cộng đồng, hình thành nếp sống văn minh, hài hòa với thiên nhiên ngay từ gốc rễ cho trẻ nhỏ.

Trong hành trình ấy, tôi nhận ra rằng để sống đẹp – sống xanh bền vững ở vùng cao Lai Châu cần có sự chung tay của toàn xã hội, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn có tầm nhìn dài hạn và trách nhiệm với cộng đồng.

Với định hướng phát triển bền vững, Tập đoàn Vingroup theo đuổi nhiều chiến lược hướng tới con người và môi trường như giao thông xanh, năng lượng sạch, chuyển đổi số và giáo dục thông minh, không chỉ có ý nghĩa ở đô thị mà còn mở ra cơ hội cho các địa phương miền núi.

Khi các giải pháp công nghệ giáo dục, nền tảng học tập số, thư viện số và chương trình hỗ trợ giáo viên được triển khai phù hợp với điều kiện vùng cao, khoảng cách tiếp cận tri thức giữa miền núi và miền xuôi sẽ dần thu hẹp. Khi công nghệ phát triển theo hướng xanh, tiết kiệm tài nguyên và phục vụ con người, khi doanh nghiệp đồng hành cùng giáo dục và bảo vệ môi trường, đó chính là biểu hiện của sống đẹp trong kỷ nguyên mới.

Giáo dục mầm non vùng cao vì thế là nền móng cho tương lai, giúp trẻ em nơi đây được nuôi dưỡng trong môi trường nhân văn, bền vững, trở thành những công dân toàn cầu mà vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Sống đẹp – sống xanh, khi được gieo từ những năm đầu đời, sẽ theo các em suốt hành trình trưởng thành, giúp các em yêu con người, trân trọng thiên nhiên và có trách nhiệm với xã hội.

Tôi luôn tin rằng tương lai không được xây dựng từ những điều lớn lao trong một sớm một chiều, mà từ những việc tử tế được lặp lại mỗi ngày. Từ những lớp học mầm non giản dị giữa núi rừng Lai Châu, từ đôi bàn tay bé nhỏ đang học cách nhặt rác, trồng cây, từ sự hy sinh thầm lặng của những người giáo viên vùng cao, những hạt mầm của sống đẹp và sống xanh đang được gieo xuống từng ngày. Khi những hạt mầm ấy lớn lên, chúng sẽ góp phần tạo nên một thế hệ trẻ Việt Nam nhân ái, văn minh, giàu bản sắc, đủ năng lực và trách nhiệm để cùng dân tộc phát triển hài hòa giữa thiên nhiên.