Trong hơn 15 năm công tác với vai trò giáo viên Tổng phụ trách Đội tại Trường Tiểu học Thanh Bình A (xã Thiện Hưng, tỉnh Đồng Nai), tôi có cơ hội được đồng hành cùng nhiều thế hệ học sinh trưởng thành dưới mái trường thân yêu. Qua từng hoạt động giáo dục, từng phong trào của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, tôi càng thấm thía rằng: giáo dục lối sống đẹp – sống xanh cho học sinh tiểu học chính là nền tảng bền vững để hình thành nhân cách, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho tương lai.
“Sống đẹp - Sống xanh” không phải là khẩu hiệu mang tính phong trào nhất thời, mà là quá trình giáo dục lâu dài, bền bỉ, được nuôi dưỡng từ những việc làm giản dị, gần gũi trong đời sống học đường hằng ngày.
Sống đẹp: Hình thành nhân cách từ những điều giản dị
Sống đẹp với học sinh tiểu học, trước hết là biết lễ phép, biết yêu thương và chia sẻ. Ở Trường Tiểu học Thanh Bình A, việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh luôn được lồng ghép trong các hoạt động Đội và phong trào thiếu nhi một cách tự nhiên, nhẹ nhàng nhưng hiệu quả.
Thông qua các phong trào như “Nghìn việc tốt”, “Đôi bạn cùng tiến”, “Bạn giúp bạn”, “Heo đất yêu thương”, “Kế hoạch nhỏ”, các em được tạo cơ hội để thực hành những hành động đẹp ngay trong môi trường học tập của mình. Đó có thể là việc giúp bạn quên tập, chia sẻ chiếc bánh nhỏ trong giờ ra chơi, hay dành dụm từng đồng tiền tiết kiệm để ủng hộ bạn có hoàn cảnh khó khăn.
Tôi vẫn nhớ hình ảnh một em học sinh lớp 5 của trường sau buổi sinh hoạt dưới cờ đã mạnh dạn đứng lên chia sẻ: “Con thấy mình rất vui khi được giúp bạn, vì giúp bạn cũng là giúp chính mình”.
Lời nói mộc mạc ấy đã khiến nhiều thầy cô và học sinh xúc động, bởi đó chính là biểu hiện chân thật nhất của lối sống đẹp – sống vì cộng đồng, biết cho đi và biết yêu thương. Chính những việc làm nhỏ bé nhưng xuất phát từ trái tim ấy đã góp phần hình thành ở các em nhân cách tốt, tinh thần đoàn kết và ý thức trách nhiệm với tập thể.
Sống xanh: Trách nhiệm với môi trường từ lứa tuổi học trò
Song hành với giáo dục lối sống đẹp, Trường Tiểu học Thanh Bình A luôn chú trọng giáo dục lối sống xanh cho học sinh ngay từ bậc tiểu học. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường ngày càng trở thành vấn đề toàn cầu, việc hình thành ý thức bảo vệ môi trường cho thế hệ trẻ là nhiệm vụ vô cùng cấp thiết.
Tại trường, lối sống xanh được cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động thiết thực như: giữ gìn vệ sinh lớp học, sân trường; phân loại rác thải; tiết kiệm điện, nước; trồng và chăm sóc cây xanh. Các phong trào “Sân trường không rác”, “Ngày thứ Sáu xanh”, “Mỗi chi đội một mảng xanh”, “Đổi rác thải nhựa lấy cây xanh” đã trở thành hoạt động quen thuộc, thu hút sự tham gia tích cực của toàn thể học sinh.
Niềm vui lớn nhất của người làm công tác Đội là khi thấy các em tự giác nhặt rác sau giờ ra chơi, chủ động nhắc bạn khóa vòi nước, tắt quạt khi ra khỏi lớp, hay hào hứng khoe với thầy cô "góc cây xanh" do chính tay mình chăm sóc. Những hành động ấy cho thấy lối sống xanh đã dần trở thành thói quen, không còn là sự nhắc nhở mang tính ép buộc.
Đặc biệt, nhiều phụ huynh chia sẻ rằng con em mình đã biết mang những bài học sống xanh từ trường về gia đình, biết nhắc người thân hạn chế sử dụng túi ni-lông, giữ gìn vệ sinh môi trường xung quanh nơi ở. Khi đó, trường học thực sự trở thành trung tâm lan tỏa lối sống xanh ra cộng đồng.
Là giáo viên Tổng phụ trách Đội, tôi luôn xác định rõ vai trò của mình không chỉ là người tổ chức phong trào, mà còn là người truyền cảm hứng, người định hướng giá trị sống cho học sinh. Mỗi hoạt động Đội được xây dựng đều gắn với mục tiêu giáo dục cụ thể, phù hợp với tâm lý lứa tuổi và điều kiện thực tế của nhà trường.
Giáo dục lối sống đẹp – sống xanh cho học sinh không thể đạt hiệu quả nếu chỉ dừng lại ở khẩu hiệu. Điều quan trọng hơn cả là sự gương mẫu của thầy cô giáo, sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Khi người lớn sống có trách nhiệm, ứng xử văn minh và có ý thức bảo vệ môi trường, học sinh sẽ học được những bài học quý giá từ chính hành động của thầy cô và người thân.
Giáo dục lối sống đẹp – sống xanh cho học sinh tiểu học chính là đầu tư cho tương lai bền vững của đất nước. Những em nhỏ hôm nay, nếu được giáo dục đúng cách, sẽ trở thành những công dân có nhân cách, có tri thức và có trách nhiệm với cộng đồng, với môi trường sống.
Cuộc thi viết “Sống đẹp – Sống xanh” là hoạt động ý nghĩa, góp phần tôn vinh và lan tỏa những câu chuyện đẹp, những hành động tích cực trong đời sống học đường. Từ sân trường Tiểu học Thanh Bình A, những hạt mầm tử tế đang từng ngày được gieo xuống, nảy nở thành khát vọng xanh – khát vọng sống nhân ái, văn minh và phát triển bền vững trong thế hệ măng non hôm nay và mai sau.
Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam phát động cuộc thi viết "Sống Đẹp - Sống Xanh" lần thứ hai với chủ đề "Khát Vọng Xanh". Cơ cấu giải thưởng của cuộc thi gồm:
- 1 giải Nhất: 1 suất học bổng trị giá 10 triệu đồng tiền mặt.
- 2 giải Nhì: mỗi giải 1 suất học bổng trị giá 5 triệu đồng tiền mặt.
- 2 giải Ba: mỗi giải 1 suất học bổng trị giá 3 triệu đồng tiền mặt.
- 20 giải Khuyến khích: mỗi giải 1 suất học bổng trị giá 1 triệu đồng tiền mặt.
Đối tượng tham gia cuộc thi viết là công dân, ưu tiên học sinh Việt Nam có tác phẩm phù hợp với nội dung cuộc thi.
Nội dung bài viết hướng tới lan tỏa, chia sẻ những câu chuyện, góc nhìn, tích cực nhằm xây dựng thế hệ trẻ Việt Nam văn minh, đủ tố chất là công dân toàn cầu, giữ gìn bản sắc Việt Nam; Chia sẻ những câu chuyện, những tấm gương trong việc bảo vệ môi trường xanh và phát triển bền vững của trái đất; Đưa các ý kiến, giải pháp, góp ý trong việc giáo dục – đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam về Sống đẹp - Sống xanh, đón chào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Thời gian nhận bài: đến hết ngày 31/05/2026.
Bài viết gửi về hòm thư điện tử: toasoan@giaoduc.net.vn hoặc songdep@giaoduc.net.vn.