Trước thời điểm kiểm tra cuối học kỳ I của năm học 2025-2026 này, sở giáo dục và đào tạo một tỉnh phía Nam đã ban hành văn bản hướng dẫn tương đối chi tiết các khâu ra đề, duyệt đề, tổ chức kiểm tra, chấm kiểm tra, phúc khảo…Từ kế hoạch của sở giáo dục, các trường sẽ căn cứ vào tình hình thực tế để xây dựng kế hoạch cụ thể cho đơn vị mình.
Tuy nhiên, có những trường, phó hiệu trưởng chuyên môn không nắm được quy trình chấm bài nhưng khi được đội ngũ tổ trưởng, tổ phó chuyên môn tham mưu, góp ý lại thiếu sự cầu thị.
Mặc dù, cuối cùng vẫn thống nhất phải chấm theo góp ý của giáo viên nhưng qua cách chỉ đạo, hướng dẫn của phó hiệu trưởng chuyên môn đã khiến cho không ít giáo viên "tâm tư" trong quá trình chấm bài kiểm tra tập trung tại trường.
Khi phó hiệu trưởng chuyên môn không nắm được quy trình chấm 2 vòng độc lập
Một giáo viên cấp trung học cơ sở chia sẻ rằng, tại đơn vị cô công tác, phó hiệu trưởng nhà trường không nắm được quy trình chấm tập trung thực hiện theo hướng dẫn của sở giáo dục: “Mỗi bài kiểm tra phải có ít nhất 02 giáo viên cùng tham gia chấm và thống nhất điểm” nhưng vẫn khẳng định mình đúng.
Cô cho biết, văn bản của sở giáo dục và đào tạo hướng dẫn chấm kiểm tra cuối học kỳ I như sau: “Mỗi bài kiểm tra phải có ít nhất 02 giáo viên cùng tham gia chấm và thống nhất điểm. Nếu đối với trường môn học có 01 giáo viên thì phân công 01 giáo viên chấm. Giáo viên chịu trách nhiệm chấm theo hướng dẫn chấm đã thống nhất.
Ghi điểm rõ ràng bằng bút đỏ. Ghi điểm bằng số và bằng chữ (nếu cần), đảm bảo nguyên tắc làm tròn số theo thông tư 22/2021/BGDĐT. Nếu bài kiểm tra có điều chỉnh điểm: Gạch điểm sai, ghi lại điểm đúng, giáo viên sửa điểm ký tên và ghi họ tên”.
Từ chỉ đạo của sở giáo dục, phó hiệu trưởng chuyên môn yêu cầu 2 giám khảo chấm như thi tuyển sinh 10. Nhưng, lại yêu cầu 2 giám khảo chấm và ghi điểm trên phiếu điểm trước, sau khi thống nhất điểm mới ghi điểm vào bài kiểm tra của học sinh.
Nếu thực hiện như chỉ đạo của phó hiệu trưởng là sai quy trình chấm thi, chấm kiểm tra vì ngay cả kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, thi tuyển sinh 10 cũng có 1 giám khảo chấm trực tiếp trên bài thi của thí sinh.
Vì vậy, một số tổ trưởng chuyên môn không đồng tình, họ góp ý nếu chấm kiểm tra như chấm thi tuyển sinh 10 thì vòng 1, giám khảo chấm không ghi điểm vào bài làm của học sinh, chỉ ghi điểm vào phiếu điểm và thực hiện khóa bài kiểm tra ở phần giấy trắng mà học sinh chưa viết hết.
Giám khảo chấm vòng 2 sẽ ghi điểm trực tiếp vào bài làm của học sinh, sau đó thống nhất điểm, điểm thống nhất của 2 giám khảo sẽ ghi vào cột điểm thống nhất của 2 giám khảo. Khi lên điểm bài kiểm tra, nếu sai thì gạch điểm đó đi, ghi điểm mới và 2 giám khảo ký tên xác nhận sửa điểm.
Hơn nữa, mỗi giáo viên dạy 19 tiết, số lượng bài chấm của nhiều giáo viên dạy môn học ít tiết lên đến cả gần 1000 bài, nếu chấm như chỉ đạo của phó hiệu trưởng mất rất nhiều thời gian, trong khi giáo viên vừa chấm bài vừa phải gác kiểm tra môn khác. Trong khi, nhà trường đã ấn định ngày báo cáo cho các bộ phận trong đơn vị.
Tuy nhiên, phó hiệu trưởng không chịu và nói rằng: “Vậy, nếu điểm 2 giám khảo lệch nhau thì sửa sao?”.
Với cách trả lời như vậy, rõ ràng phó hiệu trưởng chuyên môn không nắm được quy trình chấm độc lập mà ngành giáo dục đã thực hiện hàng chục năm qua và ngay cả văn bản của sở chỉ đạo cũng không đọc kĩ, không hiểu tường tận.
Bởi lẽ, trong hướng dẫn của sở giáo dục đã hướng dẫn rất rõ: “Nếu bài kiểm tra có điều chỉnh điểm: Gạch điểm sai, ghi lại điểm đúng, giáo viên sửa điểm ký tên và ghi họ tên”.
Vậy nhưng, phó hiệu trưởng vẫn chống chế khẳng định: “Tôi chỉ đạo không sai vì trước đây tôi cũng từng đi chấm thi”. Nhưng, không biết phó hiệu trưởng đi chấm thi năm nào chứ khoảng hai mươi năm nay, ngành không chỉ đạo 2 giám khảo chấm bài, ghi điểm trên phiếu chấm, sau khi thống nhất điểm rồi mới ghi điểm vào bài kiểm tra (thi) của học sinh/ thí sinh.
Cuối cùng, cô hiệu trưởng phải vào cuộc, những chỉ đạo của phó hiệu trưởng không được áp dụng mà thực hiện chấm bài kiểm tra theo những ý kiến góp ý đúng của giáo viên.
Cái cần của một cán bộ quản lý nhà trường
Người xưa từng dạy: “Nhân vô thập toàn”, nghĩa là con người ta không ai là hoàn hảo, là hoàn toàn không có hạn chế, khiếm khuyết. Nhưng, một khi thấy, hoặc được góp ý về khiếm khuyết, hạn chế thì cần phải cầu thị, lắng nghe và rút kinh nghiệm.
Cùng với đó ở trường, có nhiều nhà giáo cũng đã học xong lớp cán bộ quản lý, trung cấp chính trị thì những gì phó hiệu trưởng biết, giáo viên cũng có thể biết.
Các văn bản chỉ đạo của ngành thì hiện hữu trên không gian mạng, hoặc các kế hoạch giáo dục của địa phương đã được sở gửi về trên hệ thống email, zalo của giáo viên trong toàn tỉnh và sở cũng đăng tải trên website của ngành.
Bên cạnh đó, nhiều giáo viên hằng năm được sở điều động đi coi thi, chấm thi tuyển sinh 10, chấm thi học sinh giỏi nên họ đã quá quen thuộc với những công việc chấm thi của ngành.
Những chỉ đạo của phó hiệu trưởng chuyên môn nếu không đúng, giáo viên họ sẽ góp ý. Một khi góp ý, tham mưu cho lãnh đạo nhà trường cũng đồng nghĩa họ phải nắm rất kĩ, rất chắc.
Thực tế, dưới phó hiệu trưởng chuyên môn có hàng loạt tổ trưởng, tổ phó chuyên môn- họ là những người am hiểu về môn học của mình và chịu trách nhiệm về bộ môn của mình phụ trách- đây là đội ngũ tham mưu chất lượng cho phó hiệu trưởng chuyên môn.
Vì thế, thay vì những chỉ đạo một chiều theo kiểu áp đặt, phó hiệu trưởng chuyên môn chỉ cần triệu tập tổ trưởng, tổ phó khi có việc mới, việc khó, ắt sẽ nhận được nhiều ý kiến đúng, trúng trước khi ban hành kế hoạch cho toàn trường.
Hoặc, một khi đã chót chỉ đạo sai, chỉ đạo chưa phù hợp mà được giáo viên góp ý cần rút kinh nghiệm sẽ nhận được sự chia sẻ, đồng cảm của cấp dưới.
Trước khi đươc bổ nhiệm phó hiệu trưởng thì những nhà giáo này đều đã học qua lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý nhiều tháng trời. Trong đó, “nghệ thuật lãnh đạo” được các giảng viên trình bày rất cặn kẽ, chi tiết.
Chỉ tiếc, một số lãnh đạo nhà trường khi chỉ đạo công việc chưa nắm kĩ quy trình, hướng dẫn của ngành dẫn đến những băn khoăn, trăn trở cho giáo viên. Khi được chỉ ra những cái chưa phù hợp vẫn tìm cách chống chế, bảo vệ quan điểm của mình.
Việc làm này không chỉ khiến cho uy tín của phó hiệu trưởng chuyên môn bị mai một mà còn gây nên "tâm tư" cho cấp dưới khi muốn đóng góp, tham mưu công việc chung cho nhà trường.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
