Trong năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiến hành thử nghiệm thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính tại một số địa phương, đồng thời xây dựng đề án chi tiết để trình Chính phủ.
Các đợt thử nghiệm dự kiến diễn ra trong tháng 4 và tháng 5 với quy mô rộng. Bộ cũng đề nghị các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư cơ sở vật chất, đặc biệt là hệ thống máy tính tại các trường học, không chỉ phục vụ thi cử mà còn hỗ trợ hoạt động dạy học và kiểm tra, đánh giá thường xuyên.
Đề xuất thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính tập trung ở trung tâm khảo thí
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Đoàn Thái Sơn - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Hồng Bàng (Hải Phòng) nhìn nhận việc tiến tới thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính là chủ trương có nhiều ưu điểm như tiết kiệm chi phí lâu dài, giảm áp lực in ấn, tổ chức.
Theo thầy Sơn, nhà trường cũng đã bước đầu ứng dụng các nền tảng số trong giao bài và hỗ trợ học tập, giúp học sinh làm quen với môi trường học tập trực tuyến - qua đó chủ động hơn trong việc tiếp cận thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính trong thời gian tới.
Tuy nhiên, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Hồng Bàng cũng cho rằng khó khăn lớn nhất hiện nay của nhà trường là điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu. Trường hiện chỉ có 2 phòng máy với khoảng 50 máy tính, chưa đủ để tổ chức thi trên máy tính cho số lượng lớn học sinh. Do đó, việc triển khai thí điểm trong thời gian tới sẽ phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ về trang thiết bị từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo cũng như chính quyền địa phương.
Cũng theo thầy Sơn, nhà trường sẵn sàng thực hiện khi có đủ điều kiện, đồng thời kiến nghị các cấp quản lý sớm có kế hoạch đầu tư đồng bộ về hạ tầng để đảm bảo việc triển khai thi trên máy tính được hiệu quả và công bằng cho học sinh.
Về công tác chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, thầy Sơn cho biết, đến thời điểm hiện tại, học sinh lớp 12 vẫn đang trong quá trình điều chỉnh, lựa chọn môn thi nên chưa có số liệu cụ thể về đăng ký; dù vậy, xu hướng bước đầu cho thấy các em nghiêng nhiều hơn về tổ hợp khoa học xã hội.
"Toàn trường có 534 học sinh lớp 12 tham gia kỳ thi, ngoài hai môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn, môn Tiếng Anh và Địa lý có số lượng học sinh lựa chọn chiếm tỷ lệ cao, khoảng 50%.
Về công tác ôn tập, nhà trường duy trì thực hiện theo kế hoạch từ đầu năm học, tổ chức tăng cường 2 tiết/tuần cho mỗi môn thi mà học sinh đăng ký, nhằm đảm bảo tất cả các em đều được củng cố kiến thức, giảm áp lực trước kỳ thi", Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Hồng Bàng cho hay.
Cùng chia sẻ về công tác rà soát cơ sở vật chất chuẩn bị cho thi thử tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính, thầy Trần Trọng Nghĩa - Phó Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Đoàn Kết - Hai Bà Trưng (phường Bạch Mai, thành phố Hà Nội) cho biết, trường có hai phòng thực hành môn Tin học với tổng số 48 máy tính được kết nối đầy đủ internet để phục vụ tổ chức thi thử.
Theo thầy Nghĩa, thuận lợi khi triển khai hình thức thi trên máy tính là học sinh hiện nay đã quen với môi trường học tập số, trong khi hạ tầng công nghệ thông tin cơ bản đáp ứng được yêu cầu. Dù vậy, với quy mô 15 lớp khối 12, nhà trường buộc phải chia ca thi nếu áp dụng hình thức thi mới này.
Điều khiến nhà trường còn băn khoăn chính là mức độ an toàn và tính ổn định của hệ thống trong quá trình thi. Những rủi ro kỹ thuật như nghẽn mạng, lỗi phần mềm, máy tính treo hoặc hỏng đột xuất hoàn toàn có thể xảy ra và khó lường trước, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của thí sinh, đặc biệt trong các tình huống nộp bài không thành công.
“Hệ thống máy tính tại các trường trung học phổ thông chủ yếu là máy dành cho thực hành, đã được sử dụng thường xuyên nên chất lượng không còn đảm bảo tối ưu, đòi hỏi phải bảo trì, sửa chữa liên tục.
Điều này tiềm ẩn nguy cơ phát sinh sự cố trong quá trình thi. Bên cạnh đó, sự chênh lệch về đường truyền internet, cấu hình thiết bị và điều kiện vận hành giữa các trường có thể dẫn tới thiếu công bằng cho thí sinh.
Về công tác tập huấn cho đội ngũ giáo viên, cán bộ coi thi, Trường Trung học phổ thông Đoàn Kết - Hai Bà Trưng triển khai theo đúng hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định nhằm đảm bảo yêu cầu về bảo mật và tổ chức thi”, Phó Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Đoàn Kết - Hai Bà Trưng bày tỏ.
Từ những trăn trở đó, thầy Nghĩa đề xuất cần nghiên cứu xây dựng các trung tâm khảo thí tập trung cấp thành phố, được đầu tư đồng bộ, chuyên biệt về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ và nhân sự vận hành.
Theo đó, mô hình này không chỉ giúp đảm bảo tính công bằng, an toàn, bảo mật mà còn tạo điều kiện để tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông linh hoạt theo ca, đáp ứng nhu cầu của học sinh một cách chuyên nghiệp và hiệu quả hơn trong tương lai.
Còn theo cô Lê Thị Thu - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Chuyên Hùng Vương (tỉnh Gia Lai), nhà trường đã rà soát, báo cáo hiện trạng hệ thống máy tính lên Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai.
Về cơ bản, nhà trường vẫn tổ chức ôn tập và định hướng cho học sinh thi theo phương án truyền thống, bám sát quy chế hiện hành, đồng thời có thông tin về lộ trình áp dụng hình thức thi mới trong thời gian tới để học sinh nắm được.
Liên quan đến điều kiện cơ sở vật chất, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Chuyên Hùng Vương cho hay, nhà trường hiện có 3 phòng máy tính, vẫn đảm bảo phục vụ tốt cho hoạt động dạy và học môn Tin học cũng như các nhu cầu ứng dụng công nghệ trong giảng dạy.
“Học sinh hiện nay nhìn chung đã quen với việc sử dụng máy tính. Trường cũng đã tạo điều kiện để các em làm quen với hình thức thi trên máy thông qua một số bài thi thử, trong đó có bài thi theo đề minh họa năm trước của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặc biệt ở môn Toán.
Ngoài ra, học sinh của trường cũng từng tham gia các đợt thi thử theo mô hình thi trên máy tính do một số đơn vị viễn thông - công nghệ triển khai, qua đó bước đầu hình dung được cách thức làm bài.
Tuy vậy, các kỳ thi thử vừa qua chủ yếu mang tính chất mô phỏng, học sinh có thể thực hiện trong điều kiện linh hoạt, thậm chí làm bài tại nhà, nên chưa phản ánh đầy đủ yêu cầu nghiêm ngặt về hạ tầng kỹ thuật, an ninh, bảo mật của một kỳ thi chính thức”, cô Thu bày tỏ.
Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Chuyên Hùng Vương đề xuất, nếu tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính tại các trung tâm khảo thí tập trung, quy trình sẽ chặt chẽ và đỡ phức tạp hơn rất nhiều. Hiện tại, những vấn đề về hạ tầng, bảo mật hay rủi ro kỹ thuật vẫn cần được tiếp tục nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng trong quá trình thí điểm sắp tới.
Sở Giáo dục và Đào tạo tích cực rà soát cơ sở vật chất và chuẩn bị cho kỳ thi chính thức
Năm 2026, toàn tỉnh Sơn La dự kiến có 13.202 học sinh lớp 12 tham dự kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, thuộc 57 cơ sở giáo dục trên địa bàn, theo số liệu thống kê từ Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La.
Theo ông Mai Anh Đức - Trưởng phòng, Phòng Quản lý chất lượng giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La, đến thời điểm hiện tại, Sở đang tiến hành khảo sát kết quả lựa chọn môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 của học sinh và đã có số liệu bước đầu.
Cụ thể, bên cạnh hai môn thi bắt buộc là Toán và Ngữ văn, Lịch sử đang là môn học được nhiều học sinh lựa chọn nhất với 7.685 em, kế đến là Địa lý (6.501 em), Giáo dục Kinh tế và Pháp luật (5.905 em).
Các môn thuộc tổ hợp khoa học tự nhiên có số lượng thí sinh đăng ký ít hơn, như Vật lý (1.726 em), Hóa học (1.316 em) và Sinh học (1.256 em). Môn Tiếng Anh có 1.094 học sinh đăng ký, trong khi Tin học có 196 học sinh đăng ký. Hai môn có ít học sinh đăng ký nhất là Công nghệ Công nghiệp (50 em) và Ngoại ngữ khác (20 em).
Về kế hoạch thử nghiệm thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính, Trưởng phòng, Phòng Quản lý chất lượng giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La cho biết hiện Sở đang thống kê số lượng máy tính, cơ sở vật chất tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn.
Từ thực tiễn địa phương, ông Đức nhận định rằng nếu triển khai thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính trong thời gian tới, Sơn La nói riêng và các tỉnh miền núi nói chung sẽ đối mặt với một số thách thức do điều kiện địa lý với khoảng cách xa, giao thông đi lại khó khăn, ảnh hưởng đáng kể đến công tác tổ chức, vận hành và đảm bảo an toàn cho kỳ thi.
Với riêng tỉnh Sơn La, mỗi trường trung học phổ thông trên địa bàn mới được trang bị từ 1–2 phòng máy, với quy mô khoảng 25-30 máy/phòng. Một số thiết bị đã được đầu tư từ nhiều năm trước nên cấu hình kỹ thuật đã lạc hậu, không còn đáp ứng yêu cầu.
Bên cạnh đó, những khó khăn khác cũng được ông Đức chỉ ra như hạ tầng mạng Internet tại một số trường vùng sâu, vùng xa chưa ổn định; phương án bảo đảm nguồn điện dự phòng, bao gồm hệ thống bộ lưu điện hoặc máy phát điện, còn nhiều hạn chế.
Ngoài ra, việc bố trí và duy trì đội ngũ nhân sự kỹ thuật, nhân viên công nghệ thông tin, cũng như tổ chức bồi dưỡng, tập huấn cho giáo viên để đảm nhận các nhiệm vụ kỹ thuật khi tổ chức kỳ thi, vẫn là bài toán cần được giải quyết đồng bộ trong thời gian tới.
Trong khi đó, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh và Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lai Châu thông tin, các đơn vị đang chủ động triển khai từng bước chuẩn bị theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Cụ thể, hai địa phương này đang tiến hành rà soát, kiểm tra toàn diện về số lượng cũng như chất lượng hệ thống máy tính, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin và đường truyền mạng tại các cơ sở giáo dục.
Đồng thời, hai Sở cũng đang bám sát và thực hiện nghiêm túc những hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhằm từng bước hoàn thiện điều kiện tổ chức, đủ điều kiện tham gia thí điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính khi có chỉ đạo triển khai trong thời gian tới.
