Khi Luật Giáo dục 2019 chính thức có hiệu lực từ 01/7/2020, trình độ chuẩn đào tạo giáo viên được quy định theo hướng nâng lên, giáo viên mầm non là cao đẳng, giáo viên từ tiểu học đến trung học phổ thông là trình độ đại học trở lên.
Nhiều giáo viên từ đạt chuẩn, trên chuẩn đã trở thành dưới chuẩn và quan trọng là khi xếp lương theo chùm Thông tư xếp lương mới 01, 02, 03/2021/TT-BGDĐT, họ lại không được xếp hạng mới, chuyển xếp lương, lại hưởng lương theo chùm Thông tư hết hiệu lực.
![]() |
Ảnh minh họa giaoduc.net.vn |
Giáo viên chưa đạt chuẩn được xếp lương như thế nào theo chùm Thông tư 01-04?
Tại khoản 1 Điều 72 Luật Giáo dục 2019. Trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo được quy định như sau:
“a) Có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm trở lên đối với giáo viên mầm non;
b) Có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên trở lên đối với giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông….”.
Theo chùm Thông tư 01-03/2021/TTBGDĐT có hiệu lực từ 20/3/2021, giáo viên chưa đạt chuẩn gồm: những giáo viên có trình độ trung cấp đang giảng dạy ở bậc mầm non, tiểu học; có trình độ cao đẳng dạy ở bậc tiểu học, trung học cơ sở được xếp lương như sau:
Giáo viên mầm non hạng IV (mã số V.07.02.06) chưa đạt chuẩn: Giữ nguyên mã số V.07.02.06 và áp dụng hệ số lương của viên chức loại B từ 1,86 - 4,06 cho đến khi đạt chuẩn sẽ được bổ nhiệm vào hạng III (mã số V.07.02.26) hoặc cho đến khi nghỉ hưu nếu không phải nâng chuẩn.
Giáo viên tiểu học hạng III (mã số V.07.03.08) chưa đạt chuẩn: Giữ nguyên mã số V.07.03.08 và áp dụng hệ số lương của viên chức loại A0 từ 2,1 - 4,89 cho đến khi đạt chuẩn thì bổ nhiệm chức danh giáo viên tiểu học hạng III (mã số V.07.03.29) hoặc đến khi nghỉ hưu nếu không là đối tượng nâng chuẩn; Giáo viên tiểu học hạng IV (mã số V.07.03.09) chưa đạt chuẩn: Giữ nguyên mã số V.07.03.09 và áp dụng hệ số lương của viên chức loại B từ 1,86 - 4,06 cho đến khi đạt chuẩn thì bổ nhiệm vào chức danh giáo viên tiểu học hạng III (mã số V.07.03.29) hoặc cho đến khi nghỉ hưu nếu là đối tượng không phải nâng chuẩn.
Giáo viên trung học cơ sở hạng III (mã số V.07.04.12) chưa đạt chuẩn: Giữ nguyên mã số V.07.04.12 và áp dụng hệ số lương của viên chức loại A0 từ 2,10 - 4,89 cho đến khi đạt chuẩn thì được bổ nhiệm vào chức danh giáo viên trung học cơ sở hạng III (mã số V.07.04.32) hoặc cho đến khi nghỉ hưu nếu không phải nâng chuẩn.
Có thể hiểu là những giáo viên chưa đạt chuẩn sẽ không được bổ nhiệm vào hạng nào trong chùm Thông tư 01-03/2021 mà tiếp tục hưởng lương hiện hành theo chùm Thông tư 20-22/2015.
Tuy nhiên, từ ngày 19/3/2021, chùm Thông tư 20-22/2015 đã chính thức hết hiệu lực, tức là các mã số họ đang hưởng cũng không phù hợp về pháp lý, gây nhiều băn khoăn cho giáo viên.
Quy định mới nhất, giáo viên nào là giáo viên chưa đạt chuẩn?
Dựa theo chùm Thông tư 01-03/2021, những giáo viên chưa đạt chuẩn theo Luật Giáo dục 2019 không được bổ nhiệm và xếp hạng theo lương mới, xếp lương theo Thông tư 20-23/2015 đã hết hiệu lực, khiến nhiều giáo viên rất tâm tư.
Tuy nhiên, việc xếp lương những giáo viên trên chưa đạt chuẩn chưa thuyết phục, khiến nhiều giáo viên băn khoăn và không phù hợp vì theo Nghị định 71/2020/NĐ-CP Quy định lộ trình thực hiện nâng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở như sau:
“Lộ trình thực hiện từ ngày 01 tháng 7 năm 2020 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2030…..”
Như vậy, những giáo viên còn trong lộ trình nâng chuẩn tức trước ngày 31/12/2030 và những giáo viên không phải nâng chuẩn tính từ 01/7/2020 còn 7 - 8 năm công tác đối với giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở (quy định tại Điều 2. Đối tượng thực hiện nâng trình độ chuẩn được đào tạo) nếu đạt chuẩn theo Luật Giáo dục trước đây vẫn là giáo viên đạt chuẩn.
Bên cạnh đó, ngày 20/10, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư quy định ngưng hiệu lực về chuẩn trình độ đào tạo của nhà giáo tại một số Thông tư do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Thông tư này có hiệu lực từ 20/10/2021.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong thời gian ngưng hiệu lực các nội dung đã nêu thì các tổ chức, cá nhân liên quan không căn cứ quy định đạt chuẩn trình độ đào tạo hoặc đạt trên chuẩn trình độ đào tạo để đánh giá, tự đánh giá theo chuẩn hiệu trưởng, chuẩn nghề nghiệp giáo viên, chuẩn giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc kiểm định chất lượng, công nhận đạt chuẩn quốc gia, kiểm tra công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục, xóa mù chữ đối với các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên.
Như vậy, với những quy định hiện hành, giáo viên đã đạt chuẩn trước đây, sau khi Luật Giáo dục 2019 có hiệu lực nếu vẫn còn trong lộ trình nâng chuẩn hoặc không thuộc đối tượng nâng chuẩn thì vẫn được tính là giáo viên đạt chuẩn.
Dù tính đạt chuẩn, không được bổ nhiệm lương mới là vô lý?
Như vậy, giáo viên còn trong lộ trình nâng chuẩn và đối tượng không phải học nâng chuẩn theo Nghị định 71 của Chính phủ thì không có lý do gì để xếp họ là không đạt chuẩn, chỉ sau ngày 31/12/2030 thì mới xếp họ không đạt chuẩn.
Do đó, chùm Thông tư 01-03/2021 quy định không xếp hạng mới, xếp lương những giáo viên trên không đạt chuẩn là chưa phù hợp, cần phải được xem xét.
Những giáo viên trên có nhiều giáo viên công tác nhiều năm, có rất nhiều cống hiến, thành tích, nhiều giáo viên được tặng các bằng khen, giấy khen, là giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, huyện,…
Chùm Thông tư 01, 02, 03/2021/TT-BGDĐT quy định họ không được xếp hạng mới và phải hưởng lương ở mức thấp, lương không đạt chuẩn mặc dầu họ vẫn được xem là đạt chuẩn, vẫn giảng dạy hiệu quả, tốt là điều hết sức vô lý.
Cụ thể, ở chùm Thông tư trên quy định đối với giáo viên mầm non để được xếp hạng III mới (có hệ số lương 2,1 - 4,98) về quy định trình độ đào tạo phải có bằng cao đẳng sư phạm trở lên; đối với giáo viên tiểu học, trung học cơ sở để được xếp hạng III mới (có hệ số lương 2,34 - 4,98) phải có bằng cử nhân (đại học) trở lên.
Tại Dự thảo sửa đổi, bổ sung chùm Thông tư 01-04/2021 vẫn giữ nguyên việc giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở nếu không đạt chuẩn theo Luật Giáo dục 2019 thì vẫn xếp lương giáo viên chưa đạt chuẩn, không nằm trong hạng chức danh nghề nghiệp giáo viên theo Thông tư 01-04/2021/TT-BGDĐT.
Cụ thể tại điểm 2, khoản 9, Điều 1 dự thảo quy định: "2. Giáo viên mầm non hạng IV (mã số V.07.02.06) chưa đáp ứng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 72 Luật Giáo dục 2019 thì giữ nguyên mã số V.07.02.06 và áp dụng hệ số lương của viên chức loại B (từ hệ số lương 1,86 đến hệ số lương 4,06) cho đến khi đạt trình độ chuẩn được đào tạo thì được bổ nhiệm vào chức danh nghề nghiệp giáo viên mầm non hạng III (mã số V.07.02.26) hoặc cho đến khi nghỉ hưu nếu không thuộc đối tượng phải nâng trình độ chuẩn được đào tạo theo quy định tại Nghị định số 71/2020/NĐ-CP ngày 30 tháng 6 năm 2020 của Chính phủ quy định lộ trình thực hiện nâng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở”.
Tại điểm 2, 3, khoản 8 Điều 2 Dự thảo quy định:
"Giáo viên tiểu học hạng IV (mã số V.07.03.09) chưa đáp ứng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên tiểu học theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 72 Luật Giáo dục 2019 thì giữ nguyên mã số V.07.03.09 và áp dụng hệ số lương của viên chức loại B (hệ số từ 1,86 đến 4,06) cho đến khi đạt trình độ chuẩn được đào tạo thì được bổ nhiệm vào chức danh nghề nghiệp giáo viên tiểu học hạng III (mã số V.07.03.29);
Giáo viên tiểu học hạng III (mã số V.07.03.08) chưa đáp ứng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên tiểu học theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 72 Luật Giáo dục 2019 thì giữ nguyên mã số V.07.03.08 và áp dụng hệ số lương của viên chức loại A0 (hệ số từ 2,10 đến 4,89) cho đến khi đạt trình độ chuẩn được đào tạo thì được bổ nhiệm vào chức danh nghề nghiệp giáo viên tiểu học hạng III (mã số V.07.03.29) hoặc cho đến khi nghỉ hưu nếu không thuộc đối tượng phải nâng trình độ chuẩn được đào tạo theo quy định tại Nghị định số 71/2020/NĐ-CP ngày 30 tháng 6 năm 2020 của Chính phủ quy định lộ trình thực hiện nâng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở".
Tại điểm 2, khoản 9 Điều 3 của dự thảo quy định: "2. Giáo viên trung học cơ sở hạng III (mã số V.07.04.12) chưa đáp ứng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên trung học cơ sở theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 72 Luật Giáo dục 2019 thì giữ nguyên mã số V.07.04.12 và áp dụng hệ số lương của viên chức loại A0 (từ hệ số lương 2,10 đến hệ số lương 4,89) cho đến khi đạt trình độ chuẩn được đào tạo thì được bổ nhiệm vào chức danh nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở hạng III (mã số V.07.04.32) hoặc cho đến khi nghỉ hưu nếu không thuộc đối tượng phải nâng trình độ chuẩn được đào tạo theo quy định tại Nghị định số 71/2020/NĐ-CP ngày 30 tháng 6 năm 2020 của Chính phủ quy định lộ trình thực hiện nâng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở”.
Như vậy những giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở còn trong lộ trình nâng chuẩn nhưng lại không được xếp hạng theo lương mới mà vẫn hưởng lương đang hưởng (thấp hơn so với giáo viên được xếp theo hạng mới) là chưa công bằng với họ, trong khi đó nhiều người cống hiến lâu năm, dạy tốt, việc xếp lương như trên chưa đảm bảo lộ trình nâng chuẩn của Chính phủ chưa ghi nhận công sức, cống hiến của giáo viên và chưa hợp lý, chưa theo nguyên tắc trả lương theo hiệu quả công việc.
Do đó, người viết kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét lại việc xếp lương cho những giáo viên còn trong lộ trình nâng chuẩn, không phải nâng chuẩn theo Nghị định 71 đạt các tiêu chuẩn của các hạng chức danh nghề nghiệp (trừ tiêu chuẩn trình độ đào tạo) được xếp hạng II, III mới như các giáo viên khác.
Giáo viên mầm non, tiểu học có trình độ trung cấp; giáo viên tiểu học, trung học cơ sở còn trong lộ trình nâng chuẩn,…nên được xếp hạng III mới là phù hợp quy định hiện hành.
Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang sửa đổi, bổ sung chùm Thông tư 01-04/2021, người viết kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cho những giáo viên còn trong lộ trình nâng chuẩn được xếp hạng III mới, đừng bỏ rơi họ, đừng để họ hưởng lương theo Thông tư hết hạn.
Tài liệu tham khảo:
1. Luật Giáo dục 2019
2. Nghị định 71/2020/NĐ-CP
3. Chùm Thông tư 01, 02, 03/2021/TT-BGDĐT
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.