Dự thảo Thông tư quy định chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông, dự bị đại học (thay thế Thông tư số 05/2025/TT-BGDĐT) của Bộ Giáo dục và Đào tạo đang thu hút sự chú ý của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên.
Đáng chú ý, dự thảo điều chỉnh định mức tiết dạy đối với phó hiệu trưởng công tác tại trường có phân hiệu, từ 4 tiết/tuần xuống còn 3 tiết/tuần. Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung quy định quy đổi các nhiệm vụ như tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, làm báo cáo viên, dạy minh họa, chủ trì sinh hoạt chuyên môn, biên soạn tài liệu tập huấn, bồi dưỡng và tài liệu giảng dạy ra tiết dạy để thay thế định mức tiết dạy. Tổng số tiết được quy đổi theo hình thức này không được vượt quá 50% định mức tiết dạy trong một năm học.
Theo lãnh đạo một số cơ sở giáo dục phổ thông, việc điều chỉnh định mức tiết dạy cho phó hiệu trưởng tại trường có phân hiệu là phù hợp, nhưng nên điều chỉnh tiết dạy linh hoạt dựa trên quy mô của phân hiệu.
Giúp phó hiệu trưởng giảm bớt áp lực, có thêm thời gian điều hành phân hiệu
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Đào Xuân Cường - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Púng Bánh (xã Púng Bánh, tỉnh Sơn La) cho rằng, việc giảm định mức tiết dạy đối với phó hiệu trưởng từ 4 tiết/tuần xuống còn 3 tiết/tuần tại các trường có phân hiệu là chủ trương sát với thực tiễn triển khai tại cơ sở, thể hiện sự thấu hiểu và nghiên cứu thấu đáo bối cảnh thực tế.
Theo thầy Cường, mô hình trường học sau sắp xếp đã có nhiều thay đổi, đặc biệt là mỗi phân hiệu chỉ bố trí một phó hiệu trưởng phụ trách. Điều này đồng nghĩa với việc khối lượng công việc quản lý của phó hiệu trưởng tăng lên và thời gian dành cho công tác quản trị nhà trường cũng đòi hỏi nhiều hơn.
Đặc biệt, với những đơn vị trường học ở miền núi như Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Púng Bánh, nơi bên cạnh điểm trường chính còn có 1 phân hiệu và 3 điểm trường trải rộng trên địa bàn các khu vực, thì việc giảm tải số tiết dạy cho phó hiệu trưởng phụ trách phân hiệu mang lại những thuận lợi vô cùng thiết thực.
Từ đó, các thầy cô phó hiệu trưởng có thể trực tiếp di chuyển đến các điểm trường lẻ, qua đó theo sát tình hình thực tế đời sống và dạy học tại các điểm trường. Đồng thời, có thêm quỹ thời gian trong việc dự giờ, thăm lớp, nắm bắt tâm tư và kịp thời bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên đang công tác tại các điểm trường vùng sâu, vùng xa.
Hơn nữa, việc thường xuyên có mặt tại cơ sở giúp phó hiệu trưởng nắm bắt sát sao hơn chất lượng học tập, nề nếp rèn luyện của học sinh để đưa ra các giải pháp chỉ đạo, điều hành linh hoạt và hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của toàn trường.
Bên cạnh đó, theo thầy Cường, việc ban giám hiệu được quy đổi một số nhiệm vụ ra tiết dạy để thay thế định mức tiết dạy cũng phù hợp với thực tiễn quản lý. Hiện nay, cán bộ quản lý không chỉ làm công tác hành chính mà còn phải đóng vai trò là “nhạc trưởng”, người đi đầu trong các hoạt động chuyên môn, xây dựng chương trình nâng cao chất lượng dạy học của nhà trường. Việc cho phép quy đổi các hoạt động chuyên môn sang tiết dạy và giới hạn trần ở mức 50% là một cơ chế mở rất hợp lý, vừa khích lệ tinh thần cống hiến vừa đảm bảo tính thực chất trong thực thi nhiệm vụ.
Ngoài ra, sau quá trình sắp xếp mạng lưới trường lớp, áp lực công việc với đội ngũ cán bộ quản lý hiện nay là không hề nhỏ. Quá trình sáp nhập khiến quy mô trường lớp lớn hơn, số lượng học sinh đông hơn, thậm chí nhiều nơi là sự ghép nối của các bậc học khác nhau. Do đó, bên cạnh việc điều chỉnh định mức tiết dạy, nhà trường rất mong muốn các chính sách về hệ số chức vụ, phụ cấp đặc thù tương xứng với trách nhiệm và nhiệm vụ của đội ngũ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng tại các trường có phân hiệu và điểm trường lẻ sẽ sớm được triển khai. Từ đó, tạo nguồn động lực lớn giúp các thầy cô bám bản, bám trường, vượt qua mọi khó khăn để nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục vùng cao trong giai đoạn mới.
Cùng chia sẻ về khối lượng công việc thực tế của phó hiệu trưởng công tác tại trường có phân hiệu, cô Nguyễn Thị Thúy Minh - Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chu Văn An (phường Tây Hồ, Hà Nội) cho hay, sau sắp xếp trường học, nếu duy trì định mức 4 tiết/tuần như quy định hiện hành bên cạnh khối lượng công việc lớn tại phân hiệ, thì phó hiệu trưởng sẽ gặp nhiều áp lực và vất vả. Do đó, việc dự thảo quy định giảm 1 tiết định mức cho phó hiệu trưởng tại trường có phân hiệu là phù hợp.
Cô Nguyễn Thị Thúy Minh - Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chu Văn An (phường Tây Hồ, Hà Nội). Ảnh: NVCC.
“Việc 1 phó hiệu trưởng phụ trách và chịu trách nhiệm toàn diện cho toàn bộ hoạt động của phân hiệu khiến áp lực tăng lên đáng kể, đi kèm với khối lượng công việc gánh vác gần như tương đương với khối lượng làm việc của cả 3 người trước đây. Trong khi đó, các thầy cô đảm nhiệm vị trí này vẫn phải đảm nhiệm cả mảng chuyên môn, phân lớp, dự giờ, sinh hoạt chuyên môn cùng các tổ và đặc biệt là kiêm nhiệm thêm công tác bán trú với khối lượng công việc rất lớn khi nhà bếp chế biến thực phẩm.
Vì vậy, việc được giảm bớt số tiết đứng lớp trực tiếp mang lại ý nghĩa vô cùng lớn. Khi đó, đội ngũ phó hiệu trưởng sẽ có thêm thời gian để tăng cường giám sát công tác bán trú, dự giờ để bồi dưỡng giáo viên, cũng như tham gia sâu sát hơn vào tất cả các hoạt động phong trào và quản lý khác trong nhà trường.
Cũng theo cô Minh, trên thực tế, đội ngũ cán bộ quản lý trường học luôn phải tham gia nhiều hoạt động chuyên môn, bồi dưỡng, trải nghiệm và sinh hoạt cùng các tổ chuyên môn. Vì vậy, việc hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được quy đổi các nhiệm vụ ra tiết dạy để thay thế định mức tiết dạy là một cơ chế hợp lý. Tuy nhiên, quy đổi nhiệm vụ hay giảm định mức tiết dạy thì đội ngũ cán bộ quản lý nói chung và phó hiệu trưởng nói riêng cần đặt quyền lợi học tập của học sinh lên hàng đầu và linh hoạt áp dụng theo thực tế cơ sở.
“Mặc dù quy định cho phép quy đổi là vậy, nhưng trên thực tế, việc triển khai vẫn cần căn cứ chặt chẽ vào tình hình đội ngũ và điều kiện thực tế của từng địa phương. Nếu tại những đơn vị mà số lượng giáo viên còn thiếu, định mức tiết dạy chung của trường chưa đảm bảo, thì các thầy cô làm công tác quản lý vẫn phải sẵn sàng lên lớp đứng lớp để gánh vác cùng nhà trường, đảm bảo không bị ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học của học sinh”, cô Minh nhấn mạnh.
Để đội ngũ phó hiệu trưởng tại các trường có phân hiệu yên tâm công tác và nâng cao chất lượng quản lý, theo cô Nguyễn Thị Thúy Minh, cần bổ sung thêm các chính sách hỗ trợ thiết thực cho đội ngũ này.
“Một trong những trăn trở lớn nhất đối với đội ngũ quản lý tại các trường có phân hiệu sau sáp nhập là vấn đề phân bổ số lượng cán bộ quản lý. Hiện nay, nhiều trường có quy mô rất lớn với nhiều lớp học nhưng chỉ có một hiệu phó phụ trách phân hiệu, trong khi một số trường học khác quy mô nhỏ hơn, ít lớp hơn nhưng vẫn đủ định biên ban giám hiệu, dẫn tới những điểm chưa thực sự đồng bộ và hợp lý.
Do đó, chính sách cần được tính toán mức định biên số lượng cán bộ quản lý dựa trên đặc thù đầu học sinh hoặc số lượng lớp thay vì chỉ áp dụng một khuôn mẫu. Việc căn cứ vào quy mô lớp học để bố trí số lượng phó hiệu trưởng phù hợp sẽ giúp giải tỏa áp lực công việc rất lớn cho đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở. Ngoài ra, có thể bổ sung các chính sách phụ cấp di chuyển giữa các điểm trường, phụ cấp trách nhiệm quản lý phân hiệu cho các thầy cô giáo gánh vác trọng trách quản lý để đội ngũ này yên tâm cống hiến hết mình cho sự nghiệp giáo dục”, cô Minh bày tỏ.
Giảm định mức tiết dạy cần dựa trên số lượng, quy mô phân hiệu
Còn theo thầy Nguyễn Khắc Sơn - Phó Hiệu trưởng phụ trách phân hiệu, Trường Trung học cơ sở Phú Cát (xã Phú Cát, Hà Nội), trong bối cảnh ngành giáo dục đang triển khai nhiều đổi mới căn bản và toàn diện, công tác quản trị trường học, đặc biệt là tại các mô hình trường học đa cơ sở có các điểm phân hiệu, đang đặt ra không ít thách thức mới cho đội ngũ cán bộ quản lý.
Đề xuất điều chỉnh giảm định mức tiết dạy đối với phó hiệu trưởng công tác tại các trường có phân hiệu từ 4 tiết/tuần xuống còn 3 tiết/tuần trong dự thảo mới, là phù hợp với thực tế cơ sở. Hiện nay, khi mỗi phân hiệu chỉ bố trí một phó hiệu trưởng quản lý toàn bộ các mặt từ nhân sự, giáo viên, học sinh, cơ sở vật chất cho đến các hoạt động giáo dục hằng ngày trong khi các nhân viên giúp việc còn hạn chế, thì áp lực và cường độ công việc của một phó hiệu trưởng phân hiệu đôi khi còn lớn hơn cả hiệu trưởng của một trường độc lập trước đây.
Tuy nhiên, để đảm bảo công bằng hơn nữa giữa các cơ sở giáo dục, thì cần phải tính toán đến việc phân loại quy mô của từng phân hiệu. Thực tế hiện nay, có những phân hiệu có quy mô rất lớn, lên tới khoảng 30 - 40 lớp với từ 1.200 đến 1.300 học sinh, nhưng toàn bộ công tác chỉ đạo, điều hành chỉ được giao cho 1 phó hiệu trưởng phụ trách. Trong khi đó, có những phân hiệu quy mô rất nhỏ, chỉ hơn 100 học sinh với khoảng 4 đến 5 lớp. Khối lượng công việc thực tế của một phó hiệu trưởng phụ trách hai mô hình phân hiệu này hoàn toàn khác nhau, dù cùng có mức định mức tiết dạy như nhau.
Vì vậy, việc giảm xuống 3 tiết/tuần là bước đi hợp lý, nhưng nếu xem xét kỹ lưỡng, mức định mức này có thể linh hoạt giảm sâu hơn nữa, hoặc cần được phân loại theo quy mô trường học và học sinh để đảm bảo công bằng và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cán bộ quản lý. Ngoài ra, có thể xem xét bổ sung quy định định mức tiết dạy cho hiệu trưởng trường có phân hiệu ở mức 1 tiết/tuần. Bởi, áp lực công việc và trách nhiệm gánh vác của hiệu trưởng tại các mô hình trường này cũng rất lớn, đòi hỏi nhiều thời gian phải quán xuyến, điều hành toàn diện từ cơ sở chính cho đến các điểm phân hiệu.
Chia sẻ về quy định cho phép hiệu trưởng và phó hiệu trưởng được quy đổi các nhiệm vụ chuyên môn ra tiết dạy để thay thế định mức tiết dạy, thầy Sơn bày tỏ sự đồng tình và cho rằng đây là một chủ trương rất đáng khích lệ nếu được hiện thực hóa. Theo vị hiệu trưởng, cơ chế này giúp cởi trói áp lực đứng lớp thuần túy, tạo động lực để cán bộ quản lý thể hiện vai trò thủ lĩnh chuyên môn, trực tiếp bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên thay vì chỉ giảng dạy các tiết lý thuyết mang tính hình thức, đối phó. Để chính sách triển khai thực chất và đạt hiệu quả cao, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần ban hành các hướng dẫn chi tiết về phương pháp tính toán, điều kiện quy đổi, cũng như phân định rõ thẩm quyền xác nhận. Điều này sẽ giúp hạn chế tình trạng triển khai hình thức, chiếu lệ hoặc làm gia tăng gánh nặng thủ tục hành chính.
