Ngày 4/7, Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Đại học Thái Nguyên tổ chức lễ công bố Hệ sinh thái hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển văn hóa trong môi trường giáo dục đại học.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh cả nước đang triển khai mạnh mẽ các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hoá Việt Nam.
Tham dự buổi lễ có sự hiện diện của ông Nguyễn Huy Dũng - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; ông Trịnh Xuân Trường - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên; bà Lê Hoàng Oanh - Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương; Giáo sư, Viện sĩ Đặng Vũ Minh - Chủ tịch Danh dự Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội; Tiến sĩ Nguyễn Minh Hồng - Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông cùng đại diện các cơ quan Ban, Bộ, ngành Trung ương, Hội và Hiệp hội.
Về phía lãnh đạo địa phương và Đại học Thái Nguyên có sự tham gia của ông Trịnh Xuân Trường - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên; ông Đinh Quang Tuyên - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thái Nguyên; Phó Giáo sư, Tiến Hoàng Văn Hùng - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Thái Nguyên.
Phát biểu tại Lễ công bố, ông Nguyễn Huy Dũng - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đánh giá cao việc ICTU triển khai mô hình hợp tác ba bên giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp. Thứ trưởng đề nghị Nhà trường tiếp tục đẩy mạnh hội nhập quốc tế trong mọi hoạt động đào tạo, nghiên cứu và hợp tác; chủ động học hỏi các mô hình tiên tiến trên thế giới, mở rộng hợp tác quốc tế và nâng cao chất lượng đào tạo theo các chuẩn mực quốc tế.
Tương lai của mỗi quốc gia được bắt đầu từ chính những ngôi trường, đồng thời đánh giá cao sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên đối với sự nghiệp giáo dục và mong muốn các cấp, các ngành tiếp tục đồng hành cùng nhà trường trong quá trình xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, khơi dậy khát vọng học tập, đổi mới sáng tạo và cống hiến của đội ngũ giảng viên, sinh viên.
Phát biểu khai mạc sự kiện, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Trung Nghĩa - Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Đại học Thái Nguyên cho biết: “Trong nhiều năm qua, nhà trường luôn trăn trở với một câu hỏi rất giản dị rằng làm thế nào để một trường đại học thành viên của đại học vùng có thể tạo ra cơ hội lớn cho sinh viên ngay trên chính quê hương mình?
Thái Nguyên hôm nay đang chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn và doanh nghiệp lớn, mở ra những cơ hội phát triển rất đáng tự hào cho địa phương và khu vực. Tuy nhiên, chúng tôi luôn tự hỏi, làm thế nào để những cơ hội phát triển ấy không chỉ dừng lại ở những con số ấn tượng về thu hút đầu tư, mà thực sự trở thành cơ hội học tập, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp cho từng sinh viên ngay từ khi các em còn ngồi trên giảng đường?
Nếu sinh viên khó đến gần doanh nghiệp, thì hãy đưa doanh nghiệp đến gần sinh viên. Đó là lý do Hệ sinh thái hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp của ICTU được hình thành. Ý tưởng này không phải mới xuất hiện mà là kết quả của nhiều năm ICTU từng bước tích lũy năng lực, xây dựng quan hệ hợp tác, chuẩn bị đội ngũ, cơ sở vật chất và các điều kiện cần thiết.
Ba chủ thể cùng bước vào một hệ sinh thái chung, cùng học hỏi, cùng nghiên cứu, cùng sáng tạo, cùng tạo ra giá trị. Ở đó, doanh nghiệp mang đến những bài toán thực tiễn. Nhà trường mang đến tri thức. Sinh viên mang đến sức trẻ, khát vọng và sự sáng tạo. Nhà nước tạo hành lang chính sách, định hướng và kết nối nguồn lực.
Khi bốn yếu tố ấy gặp nhau, chúng ta không chỉ đào tạo nên những con người có năng lực giải quyết những vấn đề của đất nước, mà còn tạo ra một môi trường để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phát triển từ chính những nhu cầu của thực tiễn; để giáo dục gắn chặt hơn với thực tiễn và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của đất nước. Đó cũng chính là tinh thần mà Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71-NQ/TW đang hướng tới.
Hệ sinh thái hôm nay mới chỉ là bước khởi đầu, nhưng ICTU cam kết sẽ tiếp tục mở rộng hệ sinh thái này; tiếp tục xây dựng một môi trường học tập, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo ngày càng hiện đại, cởi mở và gắn kết hơn, để nhà trường thực sự trở thành cầu nối giữa tri thức, công nghệ, doanh nghiệp và xã hội”.
Mô hình 3 nhà: Từ ký kết hợp tác sang cùng tham gia vận hành
Điểm cốt lõi của mô hình tại ICTU là chuyển từ hợp tác mang tính sự kiện, ký kết hoặc hỗ trợ thực tập, tuyển dụng sang mô hình hợp tác thường xuyên, có không gian, có chương trình, có sản phẩm và có sự tham gia trực tiếp của doanh nghiệp trong môi trường đại học.
Trong mô hình này, Nhà nước giữ vai trò định hướng, kết nối chính sách, đặt ra yêu cầu phát triển và thúc đẩy các nguồn lực xã hội; Nhà trường giữ vai trò tổ chức không gian, chương trình đào tạo, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực; Doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, phát triển sản phẩm, tuyển dụng và chuyển giao công nghệ.
Cách làm này cho thấy liên kết Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp không chỉ là một chủ trương đúng, mà có thể trở thành một mô hình triển khai cụ thể, thực chất, phù hợp với điều kiện của các trường đại học vùng, đại học địa phương.
Từ thực tiễn của ICTU, mô hình 3 nhà được hiểu không chỉ là sự phối hợp giữa ba chủ thể, mà là sự hình thành một hệ sinh thái cùng vận hành, cùng chia sẻ nguồn lực, cùng giải quyết các bài toán thực tiễn và cùng tạo ra giá trị mới cho nhà trường, doanh nghiệp, người học và địa phương.
Cụ thể hóa Nghị quyết 57: Đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào môi trường đại học
Đối với Nghị quyết số 57-NQ/TW, hệ sinh thái tại ICTU tập trung vào việc hình thành môi trường để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được triển khai trực tiếp trong hoạt động đào tạo, nghiên cứu và hợp tác với doanh nghiệp.
Một trong những hợp phần trọng điểm là Không gian hợp tác doanh nghiệp với diện tích gần 2.500 m² được bố trí ngay trong khuôn viên trường. Đây là nơi các doanh nghiệp có thể đặt văn phòng nghiên cứu và phát triển sản phẩm, triển khai chương trình đào tạo nhân lực, tổ chức thực tập, tuyển dụng, chuyển giao công nghệ và hợp tác nghiên cứu với giảng viên, sinh viên.
Đến nay, khoảng 80% diện tích của Không gian hợp tác doanh nghiệp đã được các doanh nghiệp đăng ký sử dụng và triển khai hoạt động. Nhiều chương trình hợp tác đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, phát triển sản phẩm và tuyển dụng nhân lực đã được triển khai ngay trong khuôn viên nhà trường.
Hệ sinh thái hiện có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, tổ chức trong các lĩnh vực công nghệ số, sản xuất công nghệ cao, công nghiệp văn hóa, tài chính số và đổi mới sáng tạo như Samsung Việt Nam, Viettel Software, VinFast, Foxconn, MISA, Công ty Cổ phần Phim trường số Việt Nam, Minh Việt Group, CinePlus, Letuin Việt Nam, OKX Singapore, Công ty cổ phần giải trí và truyền thông PYRAMID, Công ty cổ phần CODEGYM Việt Nam, Bưu điện tỉnh Thái Nguyên cùng nhiều doanh nghiệp trong nước và quốc tế khác.
Thông qua mô hình này, các hoạt động nghiên cứu, đào tạo, đổi mới sáng tạo không còn tách rời khỏi nhu cầu của doanh nghiệp và đời sống kinh tế - xã hội. Các bài toán thực tiễn của doanh nghiệp được đưa vào môi trường đại học; đồng thời tri thức, nhân lực, ý tưởng sáng tạo từ nhà trường có điều kiện chuyển hóa thành sản phẩm, dịch vụ, giải pháp công nghệ và giá trị mới.
Cụ thể hóa Nghị quyết 71: Gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
Đối với Nghị quyết số 71-NQ/TW, mô hình tại ICTU nhấn mạnh yêu cầu đổi mới giáo dục đại học theo hướng gắn đào tạo với thực tiễn, gắn nhà trường với doanh nghiệp, gắn chương trình học với nhu cầu nhân lực của thị trường lao động.
Thay vì sinh viên chỉ tiếp cận doanh nghiệp ở giai đoạn thực tập hoặc tuyển dụng, mô hình này tạo điều kiện để sinh viên được tiếp xúc sớm hơn, thường xuyên hơn với môi trường làm việc, bài toán thực tế, công nghệ mới và yêu cầu nghề nghiệp cụ thể.
Các hợp phần như Trung tâm Phát triển nhân tài công nghệ cao Samsung Innovation Campus, Không gian hợp tác doanh nghiệp, các chương trình đào tạo phối hợp với doanh nghiệp, không gian học tập và giao lưu quốc tế góp phần tạo môi trường đào tạo mở, trong đó người học không chỉ tiếp nhận tri thức trong lớp học mà còn được tham gia vào các dự án, hoạt động nghiên cứu, phát triển sản phẩm và đổi mới sáng tạo.
Qua đó, mô hình góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển kỹ năng thực hành, năng lực sáng tạo, tư duy công nghệ và khả năng thích ứng của sinh viên trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Đây cũng là một hướng tiếp cận thiết thực để các cơ sở giáo dục đại học, nhất là các trường đại học vùng, đại học địa phương, từng bước đổi mới phương thức đào tạo, mở rộng kết nối với doanh nghiệp, nâng cao năng lực nghiên cứu ứng dụng và đóng góp trực tiếp vào phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho địa phương, vùng và cả nước.
Cụ thể hóa Nghị quyết 80: Phát triển Không gian Văn hóa đọc và Phim trường số trong trường đại học
Đối với Nghị quyết số 80-NQ/TW, điểm nhấn của hệ sinh thái tại ICTU là việc phát triển Không gian Văn hóa đọc và Phim trường số trong môi trường giáo dục đại học.
Không gian Văn hóa đọc được định hướng trở thành nơi kết nối tri thức học thuật, tri thức doanh nghiệp và tri thức cộng đồng; góp phần lan tỏa tinh thần học tập suốt đời, xây dựng văn hóa đọc, văn hóa số, văn hóa đổi mới sáng tạo và bồi đắp nền tảng nhân văn cho người học trong kỷ nguyên số.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động sâu sắc tới phương thức học tập, tiếp nhận tri thức và sáng tạo nội dung, Không gian Văn hóa đọc không chỉ là nơi đọc sách, học tập, nghiên cứu, mà còn là không gian nuôi dưỡng thói quen tự học, tư duy độc lập, năng lực sáng tạo và tinh thần cống hiến của sinh viên.
Phim trường số được định hướng là không gian đào tạo, thực hành và sáng tạo nội dung số, đồng thời là nơi thử nghiệm các mô hình sản xuất mới phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa số. Thông qua sự tham gia của nhà trường, doanh nghiệp và người học, Phim trường số góp phần hình thành nguồn nhân lực sáng tạo, thúc đẩy sản xuất sản phẩm truyền thông, phim ảnh, nội dung số, qua đó đóng góp thiết thực vào phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên số.
Nếu Không gian hợp tác doanh nghiệp tạo ra môi trường kết nối tri thức với thực tiễn sản xuất, kinh doanh và đổi mới công nghệ, thì Không gian Văn hóa đọc và Phim trường số góp phần nuôi dưỡng nền tảng văn hóa, tư duy sáng tạo, năng lực biểu đạt và khát vọng cống hiến của người học.
Đây là cách tiếp cận nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW trong môi trường giáo dục đại học: phát triển văn hóa không tách rời giáo dục, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời coi văn hóa là nền tảng tinh thần, là nguồn lực nội sinh quan trọng để phát triển con người, nguồn nhân lực chất lượng cao và các ngành công nghiệp văn hóa trong giai đoạn mới.
Một mô hình tham khảo cho các trường đại học vùng, đại học địa phương
Từ thực tiễn triển khai tại ICTU, mô hình hệ sinh thái hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp cho thấy các trường đại học vùng, đại học địa phương hoàn toàn có thể trở thành trung tâm kết nối đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển văn hóa tại địa phương.
Mô hình này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và khả năng kết nối doanh nghiệp của nhà trường, mà còn tạo môi trường để doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhân lực, đặt bài toán thực tiễn, tham gia đào tạo và phát triển sản phẩm ngay trong khuôn viên đại học.
Đặc biệt, mô hình tại ICTU cho thấy việc triển khai các nghị quyết chiến lược của Trung ương có thể bắt đầu từ những việc rất cụ thể: một không gian hợp tác doanh nghiệp, một chương trình đào tạo gắn với công nghệ mới, một phim trường số phục vụ sáng tạo nội dung, một không gian văn hóa đọc nuôi dưỡng tinh thần học tập suốt đời và đổi mới sáng tạo.
Thông qua Lễ công bố Hệ sinh thái hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp, ICTU mong muốn giới thiệu một mô hình thực tiễn trong triển khai đồng bộ các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục đào tạo và phát triển văn hóa; đồng thời góp phần cung cấp kinh nghiệm tham khảo cho các cơ sở giáo dục đại học trong cả nước, đặc biệt là các trường đại học vùng và địa phương.
Những kết quả bước đầu cho thấy, khi có sự đồng hành của Nhà nước, sự chủ động của nhà trường và sự tham gia thực chất của doanh nghiệp, liên kết Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp có thể trở thành một động lực quan trọng để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp văn hóa số và phát huy sức mạnh mềm văn hóa trong phát triển đất nước.
