Trong xu thế hội nhập sâu rộng, quốc tế hóa giáo dục không còn được nhìn nhận đơn thuần qua số lượng chương trình liên kết đào tạo, trao đổi học thuật hay các lớp học giảng dạy bằng ngoại ngữ. Bản chất của quá trình này là xây dựng môi trường để sinh viên được tiếp xúc, tương tác và trưởng thành trong không gian đa văn hóa, nơi mỗi người vừa học hỏi những giá trị của thế giới, vừa có cơ hội giới thiệu bản sắc văn hóa dân tộc đến với bạn bè quốc tế.
Đó cũng là cách tiếp cận mà Trường Đại học Công nghệ và Quản lý Hữu Nghị (UTM) theo đuổi thông qua Chương trình Giao lưu văn hóa Việt Nam - Hàn Quốc với Trường Đại học Nữ sinh Kyungin. Không chỉ là một hoạt động ngoại khóa, chương trình được xem như một "lớp học mở", nơi những trải nghiệm thực tế trở thành phương thức hiệu quả để bồi dưỡng năng lực hội nhập cho sinh viên.
Điểm khác biệt của chương trình không nằm ở quy mô hay số lượng hoạt động, mà ở cách sinh viên hai trường cùng trở thành chủ thể của quá trình giao lưu. Thay vì những bài thuyết trình mang tính lý thuyết về văn hóa, các bạn trẻ trực tiếp cùng nhau trải nghiệm những nét đẹp truyền thống của mỗi quốc gia. Từ thưởng trà Việt, tìm hiểu ý nghĩa của hoa sen, nặn tò he, mặc trang phục truyền thống, đến chế biến và thưởng thức các món ăn đặc trưng như phở cuốn, nem rán, tokbokki hay các loại nước hoa quả Hàn Quốc, mỗi hoạt động đều trở thành một "ngôn ngữ" kết nối tự nhiên giữa những người trẻ đến từ hai nền văn hóa khác nhau.
Không khí giao lưu càng trở nên sôi động khi sinh viên cùng tham gia các trò chơi tập thể, biểu diễn những tiết mục văn nghệ, hòa mình vào các điệu nhảy hiện đại và chia sẻ những câu chuyện về cuộc sống, việc học, phong tục cũng như những nét đặc sắc trong văn hóa của mỗi quốc gia. Chính sự cởi mở và gần gũi ấy đã giúp xóa nhòa khoảng cách về ngôn ngữ, quốc tịch, tạo nên những kết nối chân thành và những tình bạn vượt ra ngoài khuôn khổ của một chương trình giao lưu.
Thực tế cho thấy, trong bối cảnh toàn cầu hóa, năng lực hội nhập của sinh viên không chỉ được đo bằng kiến thức chuyên môn hay khả năng sử dụng ngoại ngữ. Một yếu tố ngày càng quan trọng là năng lực giao tiếp liên văn hóa - khả năng thấu hiểu, tôn trọng sự khác biệt, thích ứng với môi trường quốc tế và hợp tác hiệu quả với những người đến từ các nền văn hóa khác nhau. Đây cũng là một trong những kỹ năng mềm được nhiều trường đại học trên thế giới coi là nền tảng để đào tạo nguồn nhân lực toàn cầu.
Mỗi sinh viên khi tham gia giao lưu quốc tế đều đồng thời là một "đại sứ văn hóa", mang theo những giá trị truyền thống của quê hương, đất nước để giới thiệu với bạn bè quốc tế. Một chén trà, một món ăn dân dã, một con tò he hay một làn điệu dân ca tưởng chừng quen thuộc với người Việt lại có thể trở thành trải nghiệm đầy thú vị đối với sinh viên nước ngoài. Khi chính người trẻ kể câu chuyện về văn hóa Việt Nam bằng sự tự tin, chân thành và niềm tự hào, những giá trị ấy sẽ được lan tỏa một cách tự nhiên, tạo nên sự đồng cảm và thấu hiểu sâu sắc hơn bất kỳ bài giới thiệu nào.
Những hoạt động giao lưu tại UTM cũng cho thấy một hướng tiếp cận thiết thực trong quá trình quốc tế hóa giáo dục. Thay vì chỉ tập trung vào hợp tác học thuật hay mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế, các trường đại học ngày càng chú trọng tạo ra nhiều không gian trải nghiệm để sinh viên được học hỏi thông qua thực hành, giao tiếp và tương tác trực tiếp. Chính những trải nghiệm ấy góp phần hình thành tư duy toàn cầu, kỹ năng thích ứng và sự tự tin của người học khi bước vào môi trường làm việc quốc tế trong tương lai.
Có thể nói, quốc tế hóa giáo dục không chỉ bắt đầu từ những thỏa thuận hợp tác hay các chương trình đào tạo xuyên biên giới, mà còn được vun đắp từ những hoạt động giao lưu văn hóa được tổ chức một cách thực chất và giàu tính trải nghiệm. Khi một trường đại học tạo điều kiện để sinh viên vừa khám phá tinh hoa văn hóa thế giới, vừa tự tin giới thiệu những giá trị truyền thống của dân tộc mình, đó cũng là lúc quốc tế hóa được hiện thực hóa bằng những trải nghiệm gần gũi nhưng mang ý nghĩa bền vững, góp phần đào tạo nên những công dân toàn cầu có bản lĩnh, hiểu biết và giàu bản sắc.
