Thông thường, sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, học sinh trở lại trường với nhiều trạng thái tâm lý khác nhau. Bên cạnh niềm vui sum họp gặp lại thầy cô, bạn bè, không ít em còn tâm lý “du xuân chưa dứt”, nếp sinh hoạt bị xáo trộn, tinh thần học tập chưa thực sự sẵn sàng. Không ít học sinh, trên mái tóc còn nhiều màu sắc rực rỡ…
Vì vậy, việc ổn định nền nếp và tái tạo động lực học tập ngay từ những ngày đầu xuân có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với học sinh, nhất là ở cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông. Trong đó, công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường nhằm giúp học sinh nhanh chóng bắt nhịp trở lại học tập sẽ vô cùng quan trọng.
Những vấn đề đặt ra sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán
Thực tế cho thấy, sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán dao động từ 10 - 14 ngày liên tục nên một số học sinh thường gặp các biểu hiện: giờ giấc sinh hoạt chưa ổn định, còn thức khuya, dậy muộn; tâm lý vui chơi còn kéo dài, thiếu tập trung trong học tập;
Một số em còn phải di chuyển qua quãng đường dài sau khi về quê cùng gia đình đón Tết; một số em sức khỏe bị ảnh hưởng do thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt…Nếu không có sự vào cuộc đồng bộ của gia đình và nhà trường, việc ổn định nền nếp sẽ kéo dài, ảnh hưởng đến chất lượng học tập của học sinh.
Vì thế, đối với gia đình cần điều chỉnh giờ ngủ, giờ học phù hợp với thời khóa biểu; hạn chế sử dụng thiết bị điện tử; tạo không gian học tập nghiêm túc. Bên cạnh đó, phụ huynh cần chuẩn bị tâm thế tích cực cho con em mình. Phụ huynh cần động viên, khích lệ tinh thần thay vì gây áp lực; cùng con xây dựng mục tiêu học tập cho giai đoạn tiếp theo của năm học.
Ngoài ra, phụ huynh cũng cần quan tâm đến sức khỏe và ý thức kỷ luật của con em mình. Theo dõi tình trạng sức khỏe, nhắc nhở con chấp hành nội quy trường lớp; phối hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm khi có biểu hiện bất thường.
Đối với nhà trường, cần ổn định nền nếp ngay từ ngày đầu học sinh trở lại học tập. Bộ phận ngoài giờ cần tổ chức sinh hoạt đầu xuân trang trọng nhưng nhẹ nhàng; nhắc lại nội quy, quy định; kiểm tra sĩ số và nắm bắt tình hình học sinh.
Bên cạnh đó, nhà trường cần tạo không khí học tập tích cực, không quá tạo áp lực học tập ngay từ những ngày đầu năm. Trong buổi sinh hoạt đầu tuần (ngày đầu tiên vào học), nhà trường có thể tổ chức sinh hoạt lớp chia sẻ về ngày Tết; lồng ghép giáo dục truyền thống, giá trị văn hóa của Tết cổ truyền; khơi dậy tinh thần thi đua đầu xuân.
Ngoài ra, nhà trường cần rà soát và củng cố kiến thức đã học trước kỳ nghỉ; hỗ trợ kịp thời học sinh còn chậm nhịp; không tổ chức kiểm tra dồn dập ngay tuần đầu năm mới. Bộ phận tư vấn của nhà trường cần tăng cường công tác tư vấn tâm lý học đường
Quan tâm học sinh có hoàn cảnh khó khăn; kịp thời động viên các em có biểu hiện giảm sút tinh thần, ý thức học tập.
Tăng cường sự phối hợp hai chiều giữa gia đình và nhà trường
Thực tế cho thấy, sau kỳ nghỉ dài ngày của Tết Nguyên đán sẽ dẫn đến tâm lý uể oải, giảm động lực học tập đối với một bộ phận học sinh phổ thông. Một số em nhận được một khoản tiền mừng tuổi (lì xì) nếu không có sự định hướng, giám sát của phụ huynh, nhà trường cũng dễ sa vào những trò chơi vô bổ.
Bởi vậy, hiệu quả cao nhất chỉ đạt được khi gia đình và nhà trường thực sự đồng hành, phối hợp chặt chẽ với nhau.
Đầu tiên, cần duy trì kênh liên lạc thường xuyên giữa giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh. Giáo viên chủ nhiệm cần thông tin kịp thời tình hình đến trường, học tập, rèn luyện của học sinh.
Đó là, giáo viên chủ nhiệm cũng cần thông báo cho phụ huynh biết những em còn vi phạm nội quy của nhà trường, như: tóc tốt; nhuộm tóc; sơn móng tay; chưa đến lớp; đi học trễ; bỏ tiết; lơ là trong học tập để phối hợp với phụ huynh giáo dục học sinh.
Đối với những học sinh có nguy cơ bỏ học, nhà trường cần tổ chức vận động, hỗ trợ, tư vấn tâm lý để học sinh quay lại trường lớp. Nhà trường cần phát huy vai trò của Ban đại diện cha mẹ học sinh trong việc vận động những học sinh chưa đến trường và có nguy cơ bỏ học trở lại lớp hỗ trợ các hoạt động giáo dục đầu xuân.
Phụ huynh cũng cần biết và nắm lịch học của con em mình thông qua thời khóa biểu online để quản lý, giám sát lịch học. Bên cạnh đó, nếu thấy con em mình có những biểu hiện thờ ơ, ngại học cũng cần thông tin cho thầy cô biết.
Thực tế cho thấy, kỳ nghỉ Tết là khoảng thời gian quý giá để các em tái tạo năng lượng, nhưng cũng là thời điểm dễ làm gián đoạn nhịp học tập ở trường. Vì vậy, việc ổn định nền nếp và khơi dậy tinh thần học tập ngay từ những ngày đầu xuân chính là tiền đề quan trọng để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ năm học.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
