Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị khóa XIII về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, ngày 25/6/2026, tại Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội tổ chức Hội thảo: “Định hướng xây dựng và phát triển giáo dục trung học nghề ở Việt Nam hiện nay”.
Tham dự và chủ trì hội thảo có: ông Vũ Thanh Mai - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Lê Huy Nam - Vụ trưởng Vụ Giáo dục, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Trần Thanh Đạm - Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục Thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo; ông Đồng Văn Ngọc - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng cơ điện Hà Nội.
Cùng với đó, hội thảo có sự tham dự của bà Phan Thị Thùy Linh - Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; cùng đại diện các Cục, Vụ thuộc Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các hội, hiệp hội, chuyên gia, nhà khoa học đại diện các cơ sở giáo dục đào tạo dạy nghề, lãnh đạo cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại các tỉnh, thành phố trên cả nước.
Về phía tổ chức quốc tế, có bà Isabelle Winhorst - đại diện tổ chức hợp tác quốc tế Đức phụ trách các danh mục dự án giáo dục nghề nghiệp, thị trường lao động và dịch chuyển lao động.
Phát triển trung học nghề không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành giáo dục
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Vũ Thanh Mai - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn manh: "Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã đề ra nhiều chủ trương lớn, có tính đổi mới mạnh mẽ. Một trong những điểm rất mới, rất quan trọng là yêu cầu phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện đại, mở, linh hoạt, hiệu quả, đổi mới mô hình, chương trình, phương thức đào tạo gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng lao động, đồng thời bổ sung cấp trung học nghề, tương đương cấp trung học phổ thông. Đây là một chủ trương có ý nghĩa chiến lược. Vấn đề đặt ra không chỉ là bổ sung một cấp học hay một loại hình cơ sở giáo dục mới, mà sâu xa hơn là đổi mới tư duy về phân luồng, hướng hiểu về phát triển nhân lực và tổ chức lại cấu trúc hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng thực học, thực hiện liên thông, hiện đại và hội nhập".
Theo ông Vũ Thanh Mai, phát triển giáo dục trung học nghề cần được nhìn nhận là một giải pháp quan trọng để tạo thêm một con đường học tập có chất lượng cho học sinh sau trung học cơ sở; một con đường vừa bảo đảm nền tảng văn hóa, vừa hình thành kỹ năng nghề nghiệp, vừa mở ra cơ hội học tiếp, việc làm, khởi nghiệp và phát triển suốt đời.
Trung học nghề không phải là lựa chọn thứ yếu, càng không phải là con đường dành cho những học sinh không tiếp tục học trung học phổ thông mà phải được xây dựng thành một hướng giáo dục chất lượng, có chuẩn mực, có giá trị xã hội và được công nhận bình đẳng trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Ông Vũ Thanh Mai - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu khai mạc hội thảo.
"Thực tiễn cho thấy, công tác phân luồng, hướng nghiệp và phát triển giáo dục nghề nghiệp ở nước ta tuy đã đạt được một số kết quả nhưng vẫn còn nhiều khó khăn. Tâm lý xã hội còn nặng về con đường học trung học phổ thông, sau đó vào đại học, trong khi giáo dục nghề nghiệp, nhất là ở lứa tuổi sau trung học cơ sở chưa thực sự có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với học sinh và phụ huynh. Sự gắn kết giữa đào tạo với thị trường lao động, giữa nhà trường với doanh nghiệp, giữa chương trình học với cơ hội việc làm ở nhiều nơi còn chưa thật sự chặt chẽ.
Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy, ở nhiều quốc gia phát triển, giáo dục nghề nghiệp ở bậc trung học là một cấu phần quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân, được thiết kế bài bản, có chuẩn chất lượng, có liên thông, có sự tham gia thực chất của doanh nghiệp và có vị thế xã hội rõ ràng.
Vì vậy, phát triển trung học nghề không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành giáo dục, càng không chỉ là việc của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, mà là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, của Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp, gia đình và toàn xã hội", phát biểu của ông Vũ Thanh Mai nhấn mạnh.
Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về giáo dục trung học nghề, trong đó có việc nghiên cứu, xây dựng các quy định liên quan đến tổ chức và hoạt động của trường trung học nghề.
Tuy nhiên, để chủ trương lớn của Đảng đi vào cuộc sống, cần tiếp tục làm rõ mô hình, lộ trình, điều kiện bảo đảm và cơ chế, chính sách để giáo dục trung học nghề thật sự có chất lượng, có sức hấp dẫn và phát huy hiệu quả trong thực tiễn.
Trung học nghề đã được định danh rõ ràng, độc lập trong hệ thống giáo dục quốc dân
Phát biểu tại hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mạc Văn Tiến - Viện trưởng Viện Phát triển giáo dục nghề nghiệp và An sinh xã hội khẳng định, việc bổ sung bậc học và trình độ trung học nghề trong Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 là một bổ sung phù hợp với xu hướng quốc tế, Từ đó, tạo động lực cho việc phân luồng học sinh sau trung học cơ sở, một công tác dù đang được thúc đẩy nhưng thời gian qua vẫn chưa thực sự đạt hiệu quả như kỳ vọng. Giờ đây, trung học nghề đã được định danh rõ ràng, độc lập trong hệ thống giáo dục quốc dân, vừa đảm bảo mạch liên thông thông suốt, vừa tăng cường sự gắn kết chặt chẽ với thị trường lao động.
Viện trưởng Viện Phát triển giáo dục nghề nghiệp và An sinh xã hội cũng nhấn mạnh, đối với mô hình trung học nghề, về mặt pháp lý, các luật đi kèm cần đồng bộ hơn, song song với đó là các văn bản hướng dẫn luật cần tường minh hơn, xác định rõ cốt lõi của chương trình trung học phổ thông trong trung học nghề. Đồng thời, ông Tiến cũng đề nghị các địa phương tạm dừng nâng cấp các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên để định vị rõ mô hình trung học nghề.
Trình bày tham luận tại hội thảo, ông Phạm Vũ Quốc Bình - Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh: "Sự xuất hiện của mô hình trung học nghề trong Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025 thực chất không phải là mô hình mới, mà là mô hình từng được vận hành trong quá khứ, nhưng nay được đặt vào một không gian và bối cảnh phát triển hoàn toàn mới".
Ông Bình cũng đưa ra lưu ý, nếu chúng ta chỉ tư duy một cách cơ học rằng trung học nghề đơn thuần là thêm một loại hình trường trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp, thì sẽ lặp lại những khó khăn trước đây trong quá trình triển khai.
Do đó, cần xây dựng và hoàn thiện một cách đồng bộ về thể chế, khung pháp lý cùng các điều kiện bảo đảm chất lượng đi kèm. Chỉ khi đó, trung học nghề mới có thể chuyển mình, trở thành động lực trong việc phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng nghề nghiệp cao cho đất nước.
Ông Phạm Vũ Quốc Bình - Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo trình bày tham luận tại hội thảo.
Tại hội thảo, trên cơ sở lắng nghe các bài tham luận, các đại biểu đã tập trung trao đổi nhằm làm rõ mục tiêu và triết lý phát triển của mô hình trung học nghề tại Việt Nam, đồng thời định vị chính xác cấp học này trong hệ thống giáo dục quốc dân. Nhiều ý kiến đóng góp thiết thực cũng xoay quanh việc thiết kế cấu trúc chương trình, xây dựng cơ chế tuyển sinh, xét tuyển cùng quy trình công nhận tín chỉ, mô-đun và chuẩn kỹ năng nghề. Bên cạnh đó, hội thảo cũng dành nhiều thời gian thảo luận để tìm ra mô hình tổ chức, mạng lưới trường trung học nghề phù hợp với thực tiễn trong nước, đặc biệt là giải pháp thu hút sự tham gia thực chất từ phía doanh nghiệp.
Phát biểu kết luận và bế mạc hội thảo, ông Vũ Thanh Mai - Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho hay, thông qua hội thảo, đề nghị trong thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục phối hợp với các Ban, Bộ, Ngành từ trung ương đến địa phương tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản, chính sách liên quan đến giáo dục trung học nghề, làm rõ mô hình chương trình, chuẩn đầu ra, văn bằng, cơ chế liên thông và công nhận văn bằng một cách rõ ràng để đổi mới mạnh mẽ công tác hướng nghiệp, phân luồng trong giáo dục phổ thông.
Bên cạnh đó, lựa chọn một số ngành, nghề, địa phương, cơ sở đào tạo đủ điều kiện để thí điểm, xây dựng cơ chế doanh nghiệp tham gia đào tạo một cách thực chất, có chính sách phù hợp đối với người học, nhà giáo và cơ sở đào tạo. Đồng thời, đẩy mạnh truyền thông xã hội để xã hội nhận thức rằng trung học nghề là một con đường học tập có chất lượng, có việc làm, có khả năng học tiếp và có tương lai rộng mở.
Một số hình ảnh tại hội thảo:
Hội thảo được tổ chức tại Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội.
