Đổi mới sáng tạo đang trở thành chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của các địa phương. Trong tiến trình đó, các cơ sở giáo dục đại học ngày càng khẳng định vai trò là trung tâm tri thức, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển vùng.
Là đại học vùng, đại học trọng điểm quốc gia, Đại học Thái Nguyên đã và đang phát huy vai trò hạt nhân trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo khu vực trung du và miền núi phía Bắc thông qua việc dẫn dắt hình thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng Việt Bắc, thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp và lan tỏa các giá trị khoa học, công nghệ vào thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.
Tập hợp nguồn lực, thúc đẩy liên kết vùng
Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng Việt Bắc được xây dựng trên cơ sở các căn cứ pháp lý quan trọng như Luật Khoa học và Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15, Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15 cùng các chỉ đạo, định hướng lớn từ Trung ương và địa phương.
Ra đời trong bối cảnh các địa phương khu vực trung du và miền núi phía Bắc đang đứng trước yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hẹp khoảng cách phát triển và khai thác hiệu quả tiềm năng vùng, Trung tâm được kỳ vọng trở thành đầu mối kết nối các nguồn lực tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Theo đó, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên giữ vai trò quản lý nhà nước, điều phối chung các hoạt động. Đại học Thái Nguyên là đơn vị chủ quản, trực tiếp vận hành Trung tâm, chịu trách nhiệm xây dựng bộ máy, phát triển hạ tầng, huy động nguồn lực và bảo đảm chất lượng các hoạt động đổi mới sáng tạo.
Việc giao Đại học Thái Nguyên đảm nhận vai trò nòng cốt không chỉ xuất phát từ vị thế của một đại học vùng trọng điểm quốc gia, trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học lớn của khu vực, mà còn phù hợp với sứ mạng được Luật Giáo dục đại học xác lập đối với các đại học vùng. Đó là vai trò tập hợp và dẫn dắt các nguồn lực tri thức, thúc đẩy liên kết vùng, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội và tham gia giải quyết những vấn đề chiến lược của đất nước.
Với hệ thống các trường đại học thành viên, viện nghiên cứu cùng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học đông đảo, Đại học Thái Nguyên có đầy đủ điều kiện để trở thành hạt nhân kết nối giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, góp phần kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, lan tỏa giá trị khoa học công nghệ phục vụ sự phát triển bền vững của toàn vùng Việt Bắc.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Hùng - Giám đốc Đại học Thái Nguyên cho biết, với vai trò là trung tâm đào tạo và tri thức của khu vực trung du, miền núi phía Bắc, Đại học Thái Nguyên hội tụ nhiều nguồn lực về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là nền tảng quan trọng để đơn vị đảm nhận vai trò nòng cốt trong vận hành Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng Việt Bắc.
Theo thầy Hùng, Đại học Thái Nguyên đã tích lũy nhiều kinh nghiệm trong triển khai các mô hình đổi mới sáng tạo. Việc phối hợp xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo tại các địa phương như Lào Cai và Tuyên Quang thời gian qua không chỉ tạo tiền đề thuận lợi mà còn giúp hoàn thiện mô hình tổ chức, cơ chế vận hành và mạng lưới liên kết, làm cơ sở cho việc hình thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo cấp vùng.
Bên cạnh việc cung cấp cơ sở vật chất và nguồn nhân lực, Đại học Thái Nguyên còn đóng vai trò là điểm tựa về học thuật và công nghệ cho Trung tâm. Thông qua hệ thống các trường đại học thành viên, viện nghiên cứu cùng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, Đại học Thái Nguyên sẽ góp phần thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp và hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm.
Tăng cường liên kết mô hình "3 nhà"
Để khai thác hiệu quả tiềm năng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực, Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng Việt Bắc được tổ chức theo mô hình liên kết “3 nhà”: Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp. Trong đó, Đại học Thái Nguyên đóng vai trò cầu nối giữa hoạt động nghiên cứu, đào tạo với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và xã hội, tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ trong toàn vùng.
Bên cạnh đó, Đại học Thái Nguyên cũng chủ động xây dựng đề án thành lập Trung tâm, giao Ban Khoa học Công nghệ và Đối ngoại làm đầu mối triển khai. Đồng thời, Đại học Thái Nguyên cũng thành lập Ban Chỉ đạo do Bí thư Đảng ủy làm Trưởng ban, nhằm bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, xuyên suốt trong quá trình vận hành.
Với vai trò đơn vị chủ trì vận hành, Đại học Thái Nguyên sẽ triển khai các hoạt động ươm tạo, hỗ trợ khởi nghiệp, thúc đẩy kết nối giữa doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và đội ngũ chuyên gia. Đồng thời, Trung tâm sẽ thường xuyên tổ chức các hội thảo, diễn đàn, chương trình đào tạo về đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Đây được kỳ vọng sẽ là động lực quan trọng góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, gắn kết và hiệu quả cho toàn vùng Việt Bắc.
Chia sẻ về vai trò của Trung tâm, Phó giáo sư, Tiến sĩ Phùng Trung Nghĩa - Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông (Đại học Thái Nguyên) cho biết, Trung tâm sẽ mở ra môi trường học tập, nghiên cứu hiện đại, tạo điều kiện để sinh viên tham gia trực tiếp vào các dự án đổi mới sáng tạo, qua đó đóng góp vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Việc thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo vùng Việt Bắc không chỉ đánh dấu sự ra đời của một thiết chế hỗ trợ đổi mới sáng tạo cấp vùng, mà còn khẳng định vị thế và trách nhiệm ngày càng lớn của Đại học Thái Nguyên trong chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực trung du, miền núi phía Bắc.
Với nền tảng về đào tạo, nghiên cứu khoa học cùng kinh nghiệm triển khai các mô hình đổi mới sáng tạo trong thời gian qua, Đại học Thái Nguyên được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò trung tâm kết nối tri thức, dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của vùng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực trong giai đoạn mới.
