Từ giảng đường đến sản phẩm thực tế: Sinh viên UTT bứt phá tại Thử thách Sáng tạo 4.0

Trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực, đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành yêu cầu cốt lõi đối với giáo dục đại học. Nắm bắt xu thế đó, Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải (UTT) tổ chức Ngày hội Demo sản phẩm - Vòng 2 Cuộc thi “Thử thách Sáng tạo 4.0”, tạo nên không gian học thuật sôi động, nơi các ý tưởng được hiện thực hóa thành sản phẩm cụ thể.

Sự kiện thu hút sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên và đông đảo sinh viên, đặc biệt với quy mô lớn ngay từ vòng đầu khi cuộc thi ghi nhận 1.319 ý tưởng sáng tạo được gửi về. Từ đó, Ban Tổ chức đã lựa chọn 120 dự án tiêu biểu bước vào vòng trình bày Poster, trước khi tiếp tục chọn lọc 95 dự án xuất sắc nhất phát triển thành sản phẩm demo tại Vòng 2.

Đại học không chỉ truyền đạt tri thức, mà phải kiến tạo giá trị

Phát biểu tại chương trình, đại diện lãnh đạo Nhà trường nhấn mạnh, trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, UTT luôn kiên định với mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.

“Nhà trường không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt tri thức, mà phải trở thành nơi khơi nguồn ý tưởng, nuôi dưỡng sáng tạo và tạo ra các sản phẩm có giá trị cho xã hội” - đại diện Nhà trường chia sẻ.

Theo đó, cuộc thi “Thử thách Sáng tạo 4.0” được xác định không đơn thuần là một hoạt động phong trào, mà là một bước đi cụ thể nhằm xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong Nhà trường, gắn kết chặt chẽ giữa học thuật và thực tiễn.

Một điểm nổi bật của cuộc thi là hành trình chuyển hóa từ ý tưởng sang sản phẩm. Từ 1.319 ý tưởng ban đầu, các dự án đã trải qua quá trình chọn lọc nhiều vòng để đến với 95 sản phẩm demo, thể hiện rõ tinh thần nghiêm túc, khả năng nghiên cứu và năng lực thực hành của sinh viên.

Trong hơn 2 giờ trình bày và đánh giá trực tiếp, các đội thi đã giới thiệu sản phẩm, thuyết minh ý tưởng và trả lời câu hỏi từ Ban Giám khảo, cho thấy sự trưởng thành rõ rệt trong tư duy và kỹ năng.

“Điều quan trọng không chỉ là ý tưởng, mà là khả năng biến ý tưởng thành sản phẩm thực tế. Các em sinh viên đã không dừng lại ở suy nghĩ mà đã bắt tay vào hành động” - đại diện Nhà trường nhấn mạnh.

Lan tỏa tinh thần sáng tạo và khởi nghiệp trong sinh viên

Một thông điệp đáng chú ý được đưa ra tại chương trình là cách tiếp cận đổi mới sáng tạo mang tính thực tế: tận dụng tri thức và công nghệ sẵn có của thế giới để ứng dụng, cải tiến và tạo ra giá trị mới.

Theo đại diện Nhà trường, đây là con đường phù hợp để sinh viên từng bước tích lũy năng lực, kinh nghiệm và tiến tới làm chủ công nghệ. “Chúng ta có thể chưa phải là quốc gia dẫn đầu về phát minh, nhưng hoàn toàn có thể tạo ra giá trị thông qua ứng dụng và sáng tạo. Đó là con đường thực tế và bền vững.”

Điểm khác biệt của cuộc thi năm nay là nhà trường không dừng lại ở việc trao giải, mà tiếp tục đồng hành cùng các đội thi trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Các dự án tiềm năng sẽ được hỗ trợ với các mức kinh phí lên tới 100 triệu đồng, cùng các mức 30 triệu đồng, 20 triệu đồng và 10 triệu đồng/dự án, nhằm tạo điều kiện để các sản phẩm tiếp tục hoàn thiện và tiến tới ứng dụng thực tiễn.

Đây là minh chứng rõ nét cho định hướng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại UTT, nơi các ý tưởng không chỉ dừng lại ở ý tưởng mà được nuôi dưỡng để trở thành sản phẩm có giá trị.

Ngày hội Demo không chỉ là nơi trình diễn sản phẩm mà còn là môi trường lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, khuyến khích sinh viên dám nghĩ, dám làm và dám thử thách.

Từ hàng nghìn ý tưởng ban đầu đến những sản phẩm cụ thể, cuộc thi đã cho thấy tiềm năng lớn của sinh viên UTT trong việc tiếp cận công nghệ, giải quyết vấn đề và tạo ra giá trị mới cho xã hội.

Với cách tiếp cận đổi mới, gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng, Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải đang từng bước khẳng định vai trò là cơ sở đào tạo tiên phong trong đổi mới sáng tạo, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên số.

Dự án Edutech Gamification và "cú hích" 100 triệu đồng

Là dự án tiềm năng tại Ngày hội Demo sản phẩm - Vòng 2 Cuộc thi “Thử thách Sáng tạo 4.0”, ý tưởng Edutech Gamification là một trong những dự án xuất sắc nhận mức hỗ trợ cao nhất 100 triệu đồng từ Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, em Đỗ Thanh Hải - Đại diện nhóm dự án (Sinh viên lớp 74DCTG22, chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo và Giao thông thông minh) cho biết: "Em vô cùng hạnh phúc khi biết dự án của nhóm nhận được mức gọi vốn cao nhất từ nhà trường, cao hơn mức đề xuất kinh phí ban đầu là 70 triệu đồng. Dự án của nhóm hướng tới xây dựng một hệ thống E-learning tích hợp trí tuệ nhân tạo, có khả năng thiết kế lộ trình học tập riêng cho từng sinh viên. Bên cạnh đó, nhóm phát triển thêm các yếu tố trò chơi hóa như nhiệm vụ, sự kiện nhằm tạo động lực, giúp người học duy trì hứng thú trong suốt quá trình học tập.

Khoản hỗ trợ này sẽ là cơ hội lớn để nhóm tiếp tục hoàn thiện sản phẩm. Trước mắt, nhóm sẽ tập trung nâng cấp hệ thống, cải thiện tốc độ xử lý và mở rộng cơ sở dữ liệu để tăng khả năng lưu trữ và truy xuất thông tin".

Được biết, dự án xuất phát từ những trăn trở của chính em Đỗ Thanh Hải cùng nhiều sinh viên khi không dễ duy trì hứng thú trong học tập. Trước thực tế đó, Hải đã chia sẻ băn khoăn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lý Hải Bằng - Giám đốc Trung tâm BIM và AI, Viện Công nghệ Giao thông vận tải, Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải và được thầy gợi mở hướng phát triển ý tưởng.

Điểm nổi bật của sản phẩm nằm ở sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và yếu tố trò chơi hóa (gamification). Em Đỗ Thanh Hải bày tỏ: "Nhóm sử dụng API AI, đồng thời tiếp tục đào tạo hệ thống trên bộ dữ liệu riêng liên quan đến quá trình học tập của sinh viên. Dựa trên các dữ liệu về hành vi và hoạt động học tập, AI có thể phân tích, dự đoán lộ trình phù hợp và đưa ra những đề xuất cá nhân hóa cho từng người học, đóng vai trò như một “trợ lý học tập thông minh”.

Ngoài ra, hệ thống đã tích hợp một số trò chơi cơ bản gắn với bài tập và nhiệm vụ học tập, giúp sinh viên có thêm động lực khi tham gia. Trong tương lai, nhóm mong muốn phát triển thêm nhiều mô-đun game có tính cạnh tranh cao nhằm tăng trải nghiệm và sự hứng thú cho người dùng. Bởi vậy, chúng em cần tiếp tục đầu tư thêm về hạ tầng và tối ưu hệ thống để vận hành mượt mà hơn, từ đó mở rộng các tính năng game hóa mới".

Chia sẻ thêm về quá trình triển khai dự án, em Đỗ Thanh Hải cho hay, khó khăn lớn nhất nằm ở tính mới của sản phẩm so với chuyên ngành đang theo học. Ở giai đoạn đầu, việc nghiên cứu một hệ thống e-learning tích hợp AI, phát triển thành nền tảng có thể vận hành công khai cho số lượng lớn sinh viên là bài toán không hề đơn giản.

Đồng thời, việc phát triển các chức năng cốt lõi của hệ thống cũng là thách thức lớn, bởi nhiều tính năng mới, đòi hỏi phải vừa nghiên cứu, vừa thử nghiệm liên tục. Tuy vậy, em Đỗ Thanh Hải tin rằng với quá trình hoàn thiện trong thời gian tới, nhóm hoàn toàn có thể kiểm soát và làm chủ được phần công nghệ này.

Nam sinh cũng thừa nhận khi mới tham gia, em chưa có nhiều kinh nghiệm thực hiện dự án thực tế. Trước khi bắt tay vào dự án Edutech Gamification, Hải từng tham gia ở một mảng khác của dự án là chatbot, sau đó được các thầy cô cùng anh chị khóa trên trực tiếp hướng dẫn, rèn luyện kỹ năng. Chính quá trình đó đã giúp em tích lũy nền tảng cần thiết để từng bước làm chủ dự án hiện tại.

Ở chiều ngược lại, thuận lợi đến từ sự đồng hành của đội ngũ thực hiện và sự hỗ trợ sát sao từ phía khoa, giảng viên cũng như nhà trường. Đặc biệt, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lý Hải Bằng - người trực tiếp hướng dẫn dự án, đã đồng hành cùng nhóm ở cả khía cạnh chuyên môn cũng như điều kiện làm việc và tinh thần.

“Thầy hỗ trợ chúng em từ vật tư, môi trường làm việc đến việc theo sát tiến độ, thậm chí nhiều hôm 10, 11 giờ đêm thầy vẫn cùng họp và thảo luận với cả nhóm. Không chỉ hướng dẫn về chuyên môn, thầy còn quan tâm đến tinh thần và sức khỏe của mọi người. Cá nhân em học hỏi được từ thầy hướng dẫn rất nhiều điều, từ tác phong, thái độ làm việc, khả năng giải quyết vấn đề cho tới sự kiên trì trong nghiên cứu” - Hải chia sẻ.

Lợi thế lớn nhất của em Đỗ Thanh Hải đến từ nền tảng chuyên ngành về trí tuệ nhân tạo. Những kiến thức về bản chất AI, cách hệ thống vận hành, luồng xử lý dữ liệu và phương pháp ứng dụng vào bài toán thực tế đã giúp em tự tin hơn khi đảm nhiệm phần phát triển AI trong dự án.

Song song với đó, trong quá trình triển khai, nhóm duy trì cách phối hợp chuyên nghiệp bằng việc chia dự án thành nhiều mảng riêng, mỗi mảng có một trưởng nhóm phụ trách. Các phần việc được phân tách từ xây dựng ý tưởng, phát triển tính năng hệ thống, phần mềm, thiết kế trải nghiệm người dùng cho tới truyền thông hình ảnh sản phẩm. Cách tổ chức này giúp nhóm kiểm soát tiến độ tốt hơn và phát huy được thế mạnh của từng thành viên.

Ở buổi trình bày sản phẩm tại Ngày hội Demo sản phẩm, một trong những phản hồi từ Ban Giám khảo khiến em Đỗ Thanh Hải phải trăn trở là câu hỏi về khả năng đưa dự án ra thị trường và giá trị thực tiễn mà sản phẩm có thể mang lại.

Theo nam sinh, đây là lần đầu tiên em cùng nhóm đứng ra xây dựng một dự án có quy mô lớn nên ở thời điểm đầu, bản thân cũng chưa thể hình dung hết cách sản phẩm sẽ vận hành trong thực tế. Tuy nhiên, nhờ sự đồng hành của các thầy cô, các anh chị đi trước và quá trình được góp ý liên tục, Hải ngày càng tự tin hơn vào tiềm năng phát triển của dự án.

Đánh giá về khả năng ứng dụng thực tế, Hải cho rằng sản phẩm còn rất nhiều dư địa để mở rộng. Ngoài các chức năng học tập cá nhân hóa và trò chơi hóa hiện tại, nhóm dự kiến phát triển thêm nhiều tính năng tăng trải nghiệm cho sinh viên như tùy biến nhân vật, hệ thống trang bị, phần thưởng và các cơ chế tương tác mang tính cá nhân hóa cao hơn.

Khi tiếp tục nhận được sự hỗ trợ ươm tạo từ Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải, Hải khẳng định cả nhóm sẽ dồn lực để hoàn thiện sản phẩm ở mức tối ưu nhất trước khi mở rộng các tính năng nâng cao hơn. Nhất là trong bối cảnh AI đang làm thay đổi mạnh mẽ thói quen tiếp nhận tri thức, người học hiện nay có xu hướng tiếp cận kiến thức qua các nội dung ngắn, súc tích thay vì những bài giảng kéo dài 1,2 giờ như trước. Vì vậy, mục tiêu tiếp theo của nhóm là tối ưu AI để nâng cao khả năng truyền đạt trong thời lượng hạn chế.

Em Đỗ Thanh Hải cho hay: “Cốt lõi của gamification là giúp người học không còn cảm giác nhàm chán. Khi kết hợp với AI, chúng em muốn việc học vừa hiệu quả, vừa đủ hấp dẫn để sinh viên luôn giữ được hứng thú. Hiện tại, nhóm muốn sản phẩm vận hành hiệu quả trước hết trong môi trường của Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải. Nếu mô hình cho kết quả tốt, trong tương lai chúng em kỳ vọng có thể mở rộng để các cơ sở giáo dục khác cũng tham khảo và ứng dụng”.