Ngày 22/5, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh (HUTECH) tổ chức Hội thảo tập huấn về công tác quản lý và số hóa dữ liệu văn bằng chứng chỉ.
Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo), Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo), Ban Quản lý các dự án, cùng 600 đại biểu là lãnh đạo, cán bộ cốt cán đến từ các Sở Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp khu vực phía Nam.
Đây là bước đi quan trọng nhằm phổ biến quy chế mới và hướng dẫn triển khai hệ thống phần mềm số hóa, góp phần hiện đại hóa công tác quản lý văn bằng chứng chỉ trong kỷ nguyên số.
Tăng tự chủ và trách nhiệm trong quản lý văn bằng, chứng chỉ số
Phát biểu khai mạc hội thảo, Cục trưởng Cục Quản lí chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Huỳnh Văn Chương cho biết, năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác quản lí văn bằng chứng chỉ khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 10/2026/TT-BGDĐT ngày 26/02/2026 ban hành Quy chế văn bằng chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân.
Quy chế mới đã thể chế hóa các quy định mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Giáo dục, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi). Đồng thời đẩy mạnh phân cấp, giao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục đi đôi với tăng cường trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch trong toàn bộ quy trình quản lí, cấp phát văn bằng chứng chỉ.
Theo Cục trưởng Huỳnh Văn Chương, từ năm 2026, tất cả các trường đại học, cao đẳng, trung cấp và trường trung học phổ thông trên cả nước sẽ bắt buộc thực hiện ký số văn bằng trước khi ký văn bằng giấy nhằm bảo đảm tính chính xác, đồng bộ và khả năng xác thực trên hệ thống số quốc gia. Trước đó, Bộ đã triển khai thí điểm tại nhiều địa phương với hơn 1 triệu văn bằng số được phát hành.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu văn bằng số không chỉ phục vụ nhu cầu quản lý của ngành giáo dục mà còn là nhiệm vụ trọng tâm trong Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Toàn bộ dữ liệu văn bằng số sẽ từng bước được tích hợp lên nền tảng VNeID để công dân có thể sử dụng trực tiếp trong tuyển dụng, học tập, xác thực hồ sơ và các giao dịch hành chính mà không cần xuất trình bản giấy.
Cục trưởng cũng lưu ý, dữ liệu văn bằng chứng chỉ được số hóa phải bảo đảm nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, bảo đảm tính chính xác, trung thực tuyệt đối so với hồ sơ giấy gốc hiện có. Đồng thời, việc số hóa phải tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin, an ninh mạng và lưu trữ dữ liệu trên hạ tầng đặt tại Việt Nam.
Bên cạnh việc trao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục trong thiết kế, quản lý và phát hành mẫu văn bằng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu người đứng đầu các đơn vị phải chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác và hợp pháp của dữ liệu văn bằng được cấp. Bộ sẽ thực hiện giám sát, đối chiếu dữ liệu đầu vào – đầu ra thông qua hệ thống phần mềm quản lý tập trung nhằm kịp thời phát hiện những bất thường trong công tác cấp phát văn bằng chứng chỉ.
Các trường bắt buộc ký số văn bằng trước khi cấp bản giấy
Theo Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Lê Mỹ Phong, từ ngày 1/1/2026, ba luật mới gồm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Giáo dục, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) chính thức có hiệu lực, với nhiều thay đổi quan trọng liên quan đến hệ thống văn bằng chứng chỉ.
Điểm mới đáng chú ý là lần đầu tiên pháp luật quy định rõ văn bằng giấy và văn bằng số có giá trị pháp lý như nhau. Đồng thời, từ năm 2026 sẽ không còn cấp bằng tốt nghiệp trung học cơ sở; khái niệm “văn bằng trình độ tương đương” cũng được thay bằng “văn bằng của chương trình đào tạo chuyên sâu đặc thù”.
Trong Thông tư 10/2026/TT-BGDĐT về Quy chế văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân, nhiều bất cập trong thực tiễn được giải quyết như quản lý văn bằng số, phân cấp thẩm quyền ký cấp bằng, giảm tải thủ tục xác minh và tăng tính tự chủ cho các cơ sở đào tạo. Theo quy định mới, Bộ sẽ không còn trực tiếp cung cấp phôi bằng, các cơ sở giáo dục tự chịu trách nhiệm toàn diện về việc in, quản lý và cấp phát văn bằng chứng chỉ theo thẩm quyền.
Một điểm nhấn khác là việc xây dựng cơ sở dữ liệu văn bằng chứng chỉ tập trung trên toàn quốc. Bộ Giáo dục và Đào tạo định hướng tích hợp dữ liệu văn bằng lên VNeID để phục vụ xác thực điện tử, giảm mạnh thủ tục hành chính và tình trạng xác minh thủ công kéo dài nhiều năm qua. Khi hệ thống hoàn thiện, thông tin trích xuất từ cơ sở dữ liệu sẽ có giá trị pháp lý tương đương sổ gốc cấp văn bằng.
Song song với đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục khẩn trương triển khai số hóa dữ liệu văn bằng chứng chỉ đã cấp, đặc biệt đối với người học sinh từ năm 1970 trở lại đây. Quy trình số hóa gồm 5 bước, trong đó việc nhập liệu, kiểm tra và đối chiếu dữ liệu phải bảo đảm tuyệt đối chính xác, trung thực với hồ sơ gốc. Bộ cũng khuyến cáo các đơn vị tăng cường rà soát để hạn chế sai sót trong quá trình chuyển đổi số.
Tại hội nghị, các chuyên gia đã trình bày, hướng dẫn và trao đổi nhiều nội dung quan trọng liên quan đến việc thực hiện Quy chế văn bằng chứng chỉ, công tác quản lí văn bằng chứng chỉ, hướng dẫn cài đặt, vận hành và khai thác phần mềm số hóa dữ liệu văn bằng chứng chỉ.
Đồng thời, giải đáp nhiều ý kiến về những nội dung quan trọng như các điểm mới của Quy chế văn bằng chứng chỉ ban hành theo Thông tư số 10/2026/TT-BGDĐT; trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan, đơn vị trong công tác quản lí văn bằng chứng chỉ; quy trình số hóa dữ liệu văn bằng chứng chỉ cùng các yêu cầu về kĩ thuật, an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu; việc tổ chức cập nhật, quản lí, vận hành, khai thác cơ sở dữ liệu văn bằng chứng chỉ.
