Nhiều ý kiến cho rằng, hiệu trưởng không chỉ là nhà quản lý mà còn là tấm gương về đạo đức, văn hóa ứng xử cho giáo viên và học sinh. Chính vì vậy, khi một vị hiệu trưởng xuất hiện với cư xử thiếu chuẩn mực như vậy khiến dư luận không khỏi lo lắng về cách nhìn nhận, đánh giá hình ảnh người thầy trong mắt học trò.
Hành vi vi phạm chuẩn mực đạo đức nhà giáo, ảnh hưởng tâm lý học trò
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Nhà giáo ưu tú Nguyễn Văn Ngai – nguyên Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, hành vi như vậy dù với nguyên nhân gì thì cũng không phù hợp với cương vị lãnh đạo một cơ sở giáo dục, cơ quan quản lý cần sớm công bố kết quả xác minh, xử lý nghiêm để ổn định dư luận.
"Bản thân tôi là một người từng công tác trong ngành giáo dục rất nhiều năm, nhưng khi xem qua clip chia sẻ trên mạng xã hội chính tôi cũng không khỏi bất ngờ.
Ngành giáo dục có sự đặc thù hơn so với các ngành nghề khác, vì thế để lên được vị trí là hiệu trưởng nhà trường thì nhân sự đó cũng đã có một thời gian dài ngoài làm nhiệm vụ chuyên môn đứng lớp còn phải trải qua quá trình rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, kỹ năng quản lý.
Tất nhiên, đã là con người thì ai cũng có cảm xúc và biểu cảm hành vi, tuy nhiên với địa vị của bản thân, đáng lý ra nữ hiệu trưởng cần kiểm soát tốt hơn cảm xúc của mình thì lại có hành vi như vậy. Tôi thấy rằng đây là sự việc đáng tiếc trong ngành giáo dục", thầy Ngai bày tỏ.
Nguyên Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh rằng, hiệu trưởng nhà trường có trọng trách lãnh đạo và có yêu cầu hình mẫu cao hơn so với giáo viên làm chuyên môn đơn thuần. Bởi lẽ, giáo viên họ chỉ làm gương trước các học trò để truyền đạt kiến thức, nhưng với một lãnh đạo nhà trường, ngoài việc làm gương cho học trò thì họ cần là hình mẫu cho tất cả các giáo viên và cấp quản lý phía dưới làm theo. Từ đó, một hành vi nào của hiệu trưởng có sự lệch chuẩn thì đều để lại hệ luỵ lớn.
Thầy Ngai chia sẻ: "Nguyên nhân của sự việc ra sao thì cần chờ các kết luận chính thức của cơ quan chức năng, tuy nhiên tôi thấy rằng hành vi như vậy là không thể chấp nhận được trong môi trường giáo dục.
Người làm cương vị hiệu trưởng không chỉ cần giỏi chuyên môn mà quan trọng họ phải có phẩm chất của một nhà giáo dục là khả năng truyền cảm hứng bằng nhân cách và sự điềm tĩnh.
Học sinh nhìn nhà giáo đứng trên bục giảng hay ngồi ở vị trí hiệu trưởng không chỉ là kiến thức, mà còn là cách ứng xử của một người thầy. Không ai tránh khỏi những lúc mất bình tĩnh, nhưng xã hội có quyền đòi hỏi ở một hiệu trưởng tiêu chuẩn cao hơn người bình thường, bởi đó là người đang góp phần hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ".
Cùng chung đánh giá về sự việc, cô Tăng Thị Ngọc Mai - nguyên Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Trà Vinh (nay là tỉnh Vĩnh Long) cho rằng, hành vi của nữ hiệu trưởng là phản cảm, ảnh hưởng rất lớn đến nhận thức của học trò.
"Thực tế, những sự việc tương tự khi hiệu trưởng có hành vi quát tháo trong cuộc họp hay đập bàn đập ghế không phải là chưa từng xảy ra. Có thể là trước đây ở nhiều trường học đã xảy ra các trường hợp như vậy hoặc nghiêm trọng hơn nhưng không có minh chứng rõ nét. Chính vì trong xã hội hiện nay, khi khoa học công nghệ phát triển, những sự việc như vậy mới bị phát giác.
Điều này cho thấy là ngay từ trong suy nghĩ của một số lãnh đạo nhà trường họ đã có tư tưởng lệch lạc, cửa quyền và phân cấp trên dưới. Nếu lãnh đạo nhà trường có tư duy như vậy thì không thể nào đưa tập thể trường học đó đi lên được, vì cấp dưới luôn trong tâm lý sợ hãi, không dám nói thẳng, nói thật, đóng góp ý kiến xây dựng mà toàn nịnh bợ, hùa theo.
Với học trò, ngày nay khi mạng xã hội phát triển, việc các em tiếp xúc và thấy được những hành vi như vậy của hiệu trưởng nhà trường thì chính bản thân các em cũng có những suy nghĩ, đánh giá về người thầy, người lãnh đạo nhà trường. Điều này có thể dẫn đến những hành vi không đúng đắn hoặc có thiên hướng bạo lực của các em trong tương lai. Từ đó yêu cầu, nhà giáo ở cương vị nào thì họ đều phải làm gương, chuẩn mực cho học sinh học tập", cô Mai nhận định.
Cần hình thức xử lý nghiêm minh, công khai để làm gương, tránh các vi phạm tương tự
Cũng theo cô Mai, những hành vi lệch chuẩn với đạo đức nhà giáo cần được lên án, bài trừ, đồng thời có hình thức xử lý nghiêm minh để chấn chỉnh, răn đe các vi phạm tương tự.
Nguyên Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Trà Vinh nhấn mạnh, trong các quy trình hiện nay, các nhà giáo trước khi được bổ nhiệm vào vị trí quản lý trường học thì đều được trải qua các khoá tăng cường, bồi dưỡng về kỹ năng quản lý, trong đó có việc rèn luyện kỹ năng kiềm chế cảm xúc.
Bởi vì trong tương lai khi họ là những người đứng đầu nhà trường, là hình ảnh đại diện cho cấp dưới và học sinh noi theo, họ tuyệt đối không được để cảm xúc chi phối và để hình ảnh người thầy méo mó trong mắt học trò.
"Tất nhiên đã là con người thì ai cũng sẽ có những cung bậc "hỷ - nộ - ái - ố", tuy nhiên với lãnh đạo nhà trường thì buộc họ phải thấm nhuần và kiềm chế cảm xúc của mình. Rõ ràng, nếu người nào không khống chế được cảm xúc và hành vi cá nhân trong những tình huống căng thẳng, họ không nên tiếp tục ngồi vào vị trí quản lý nữa.
Qua sự việc này, tôi cho rằng quy trình bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ quản lý lãnh đạo nhà trường cũng cần được siết chặt hơn để đảm bảo mỗi hiệu trưởng trường học trong tương lai đều là những con người đủ tâm, đủ tầm", cô Mai cho hay.
Cùng bàn luận về vấn đề này dưới góc độ tâm lý, Thạc sĩ Đậu Xuân Thoan - nguyên Phó Giám đốc thường trực Trung tâm Ứng dụng Khoa học Tâm lý - Giáo dục (thuộc Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Việt Nam) cho rằng, những hành vi như thế này có ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý học trò nếu các em xem được.
Vì vậy, để hạn chế hệ luỵ thì việc xử lý nghiêm minh, công khai là để các nhà giáo khác thấy được tinh thần thượng tôn pháp luật và đạo đức nhà giáo được coi trọng, đồng thời để học sinh không học theo những hình mẫu như vậy.
"Tôi thấy rằng, hành động của nữ hiệu trưởng như vậy dù vì lý do, động cơ gì đều khó có thể chấp nhận được, bởi lẽ nó có ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý học trò nếu các em chứng kiến hoặc xem được.
Môi trường sư phạm là nơi để giáo dục, dạy dỗ con trẻ, hơn nữa đây là một trường tiểu học, là chỗ mà các thầy cô giáo đang từng ngày viết, vẽ lên những "trang giấy trắng" thơ ngây. Từ cách đi lại, ăn mặc, nói chuyện của thầy cô giáo trong trường đều là tấm gương phản chiếu, ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành tâm lý, nhân cách của trẻ.
Trong môi trường đó, ngoài việc dạy kiến thức thì việc dạy cho trẻ biết lễ nghĩa, đối nhân xử thế cũng là trọng trách lớn nhất của các nhà giáo. Nếu ngay người đứng đầu nhà trường còn không kiềm chế được cảm xúc, khiến những hành vi lệch chuẩn, vi phạm đạo đức nhà giáo như vậy thì thử hỏi cấp dưới của họ làm sao có thể có động lực để làm tròn nghĩa vụ.
Qua sự việc này, sau khi có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng thì ngoài việc áp dụng những hình thức xử lý nghiêm minh thì cơ quan quản lý giáo dục cũng nên có sự đánh giá, khảo sát lại năng lực và phẩm chất nhà giáo của các hiệu trưởng, hiệu phó.
Đặc biệt hiện nay khi nhiều cơ sở giáo dục sau sắp xếp có quy mô rất lớn, áp lực công việc cũng tăng lên rất nhiều, gây nhiều sức ép với các lãnh đạo nhà trường, nếu không có sự ngăn ngừa từ ban đầu thì rất có thể những sự việc tương tự vẫn sẽ tiếp tục xảy ra", Thạc sĩ Đậu Xuân Thoan nhận định.
