Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư quy định chuẩn nghề nghiệp, bổ nhiệm chức danh và xếp lương đối với nhà giáo trong cơ sở giáo dục.
Dự thảo được xây dựng trên cơ sở thực hiện kế hoạch tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về đội ngũ nhà giáo nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; xuất phát từ thực tiễn triển khai các quy định về bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp, xếp lương còn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc cần kịp thời tháo gỡ; yêu cầu triển khai việc xếp bậc nghề nghiệp theo quy định tại Nghị định số 232/2026/NĐ-CP về vị trí việc làm viên chức; đồng thời, đáp ứng tâm tư, nguyện vọng của đội ngũ nhà giáo trong thời gian qua về việc bảo đảm quyền lợi chính đáng, hợp pháp của nhà giáo trong bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp, xếp lương và chuyển đổi sang bậc nghề nghiệp.
Một trong số nội dung được nhiều cơ sở giáo dục quan tâm là việc khắc phục tình trạng hạn chế số lượng giáo viên được chuyển xếp từ hạng cũ sang hạng tương ứng.
Không căn cứ cơ cấu hạng khi chuyển xếp chức danh nghề nghiệp là hợp lý
Dự thảo Thông tư quy định việc bổ nhiệm chức danh giáo viên trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên từ các quy định cũ sang chức danh mới tương ứng theo quy định của pháp luật, không phải căn cứ vào cơ cấu hạng chức danh nghề nghiệp. Trước ngày Thông tư có hiệu lực thi hành, các trường hợp giáo viên do căn cứ cơ cấu hạng chức danh nghề nghiệp mà phải bổ nhiệm vào hạng thấp hơn thì được bổ nhiệm lại vào hạng đã giữ kể từ ngày Thông tư có hiệu lực thi hành. Những trường hợp này được truy lĩnh tiền lương, phụ cấp chênh lệch so với mức đã chi trả.
Do việc chuyển xếp chức danh nghề nghiệp giáo viên từ Thông tư liên tịch 20, 21, 22, 23/2015/TTLT-BGDĐT-BNV sang chức danh nghề nghiệp theo quy định tại Thông tư 01, 02, 03, 04/2021/TT-BGDĐT và Thông tư 08/2023/TT-BGDĐT là chuyển xếp sang chức danh nghề nghiệp tương ứng, không phải là thăng hạng chức danh nghề nghiệp, không cần căn cứ tỷ lệ hạng chức danh nghề nghiệp.
Việc bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp theo Thông tư liên tịch 20, 21, 22, 23/2015/TTLT-BGDĐT-BNV được thực hiện dựa trên chỉ tiêu số lượng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Do đó, theo quy định hiện nay, khi chuyển xếp theo Thông tư 01, 02, 03, 04/2021/TT-BGDĐT và Thông tư 08/2023/TT-BGDĐT phải bảo đảm hạng mà giáo viên đã được bổ nhiệm.
Tuy nhiên, thực tế một số địa phương đã căn cứ tỉ lệ hạng chức danh nghề nghiệp sau này để hạn chế số lượng giáo viên được bổ nhiệm từ hạng II cũ sang hạng II mới, đặc biệt đối với cấp tiểu học, trung học cơ sở. [1]
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Dương Đăng Đoan, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đại Lâm (xã Tân Dinh, tỉnh Bắc Ninh) nhấn mạnh: "Việc chuyển xếp chức danh nghề nghiệp cần được hiểu đúng bản chất là chuyển sang chức danh mới tương ứng, không phải xét thăng hạng, do đó không thể áp dụng giới hạn về tỷ lệ cơ cấu hạng chức danh. Giáo viên đủ điều kiện thì nên được chuyển sang chức danh mới tương ứng để bảo đảm quyền lợi nghề nghiệp chính đáng của viên chức".
Ngoài ra, trước ngày Thông tư có hiệu lực thi hành, các trường hợp giáo viên do căn cứ cơ cấu hạng chức danh nghề nghiệp mà phải bổ nhiệm vào hạng thấp hơn thì được bổ nhiệm lại vào hạng đã giữ kể từ ngày Thông tư có hiệu lực thi hành. Những trường hợp này được truy lĩnh tiền lương, phụ cấp chênh lệch so với mức đã chi trả.
Thầy Đoan nhận định, quy định này sẽ tác động tích cực đến tâm lý của đội ngũ giáo viên, khi được bổ nhiệm đúng vào chức danh đã giữ, đồng nghĩa với việc được hưởng đầy đủ chế độ, quyền lợi tương ứng. Vì áp dụng cơ cấu hạng chức danh nghề nghiệp mà quyền lợi của giáo viên bị ảnh hưởng, việc được bổ nhiệm trở lại đúng hạng và được truy lĩnh phần chênh lệch giúp giáo viên cảm thấy quyền lợi của thầy, cô được bảo đảm.
Cùng chia sẻ về nội dung này, thầy Hà Văn Hải - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Mỹ Tho (xã Phong Doanh, tỉnh Ninh Bình) cho biết, việc chuyển xếp chức danh giáo viên từ quy định cũ sang quy định mới không cơ cấu vào hạng chức danh nghề nghiệp sẽ đảm bảo quyền lợi cho giáo viên. Đồng thời, khi được truy lĩnh lương và phụ cấp chắc chắn sẽ khiến thầy cô vui mừng, phấn khởi.
"Để chính sách đi vào thực tế, tôi cho rằng cần có hướng dẫn cụ thể về cách thức, thời điểm và quy trình truy lĩnh tiền lương, phụ cấp chênh lệch cho giáo viên do còn liên quan đến mức đóng bảo hiểm, hồ sơ, chứng từ. Vì vậy, cần có hướng dẫn thống nhất và triển khai sớm để các nhà trường có căn cứ thực hiện, đồng thời tránh phát sinh những vướng mắc do việc rà soát, điều chỉnh kéo dài” - vị Hiệu trưởng chia sẻ.
Thống nhất cách hiểu, triển khai để đảm bảo quyền lợi của giáo viên
Chia sẻ thực tế tại đơn vị, thầy Nguyễn Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Chu Văn An (phường Việt Hưng, Hà Nội) cho biết, sau khi nhận được chỉ đạo từ phường, nhà trường đã triển khai văn bản đến toàn thể cán bộ, giáo viên. Những trường hợp đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ để thực hiện các thủ tục bổ nhiệm, kịp thời giải quyết chính sách, chế độ đối với giáo viên.
Thầy Tuấn chỉ ra, để việc bổ nhiệm chức danh và xếp lương đối với cán bộ, giáo viên được thực hiện công bằng, các cơ sở giáo dục cần chú trọng công tác quản lý hồ sơ, đồng thời giáo viên cũng phải chủ động trong việc hoàn thiện hồ sơ và nâng cao trình độ chuyên môn.
“Trước hết, các cơ sở giáo dục cần thực hiện tốt quy trình quản lý cán bộ, viên chức, bảo đảm hồ sơ được cập nhật đầy đủ, rõ ràng và các tiêu chuẩn được chuẩn hóa. Khi hồ sơ được quản lý tốt, giáo viên sẽ biết mình còn thiếu những nội dung gì cần bổ sung để đáp ứng yêu cầu công việc cũng như các tiêu chuẩn theo quy định.
Bên cạnh đó, nhà trường cần tuyên truyền để cán bộ, viên chức, người lao động chủ động nâng cao trình độ nghiệp vụ, bổ sung và lưu trữ đầy đủ các giấy tờ cần thiết. Về phía nhà trường, công tác giải quyết chế độ, chính sách cũng cần được quan tâm, vừa bảo đảm quyền lợi, vừa tạo động lực để giáo viên yên tâm công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Từ phía giáo viên, mỗi người cũng cần rà soát chuẩn bị về hồ sơ, yêu cầu trình độ chuyên môn và cập nhật các quy định mới. Khi nhà trường và giáo viên đều có sự chuẩn bị, việc triển khai các yêu cầu theo Luật Nhà giáo, Luật Giáo dục và các văn bản quy phạm pháp luật khác sẽ thuận lợi, hạn chế những thiếu sót trong quá trình thực hiện” - thầy Tuấn cho hay.
Ảnh minh họa: Website Trường Trung học cơ sở Chu Văn An (phường Việt Hưng, Hà Nội).
Dưới góc nhìn của thầy Hà Văn Hải, để việc bổ nhiệm chức danh giáo viên được thực hiện thuận lợi, trước hết các cơ sở giáo dục và giáo viên cần nắm rõ, hiểu đúng các tiêu chuẩn, tiêu chí đã được quy định. Các tiêu chí về trình độ đào tạo, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ đã được quy định cụ thể, vấn đề quan trọng là trong quá trình thực hiện phải áp dụng đúng và thống nhất.
Với những nội dung còn có cách hiểu khác nhau, khi cấp trên có hướng dẫn cụ thể, thống nhất cách thực hiện thì sẽ giúp các nhà trường triển khai dễ dàng hơn, đồng thời bảo đảm quyền lợi của giáo viên.
Theo quan điểm của thầy Dương Đăng Đoan: "Về cơ bản, cơ quan quản lý đã có những quy định và hướng dẫn tương đối rõ. Vấn đề là các cơ sở giáo dục cần bám sát văn bản, hiểu đúng các quy định và thực hiện thống nhất. Khi tiêu chuẩn, điều kiện đã được quy định rõ thì nhà trường cứ căn cứ vào đó để rà soát, giáo viên nào đủ điều kiện thì hoàn thiện hồ sơ và thực hiện theo quy định, phải được chuyển xếp, bổ nhiệm theo đúng chức danh tương ứng. Nếu các cấp cùng thống nhất cách hiểu và bám sát hướng dẫn thì việc triển khai sẽ thuận lợi, tránh phát sinh những cách hiểu khác nhau ở cơ sở".
Tài liệu tham khảo:
[1] https://giaoduc.net.vn/du-kien-sua-doi-mot-so-quy-dinh-chuan-nghe-nghiep-bo-nhiem-chuc-danh-va-xep-luong-voi-nha-giao-post261893.gd
