Trong các cơ sở giáo dục đại học, Đoàn Thanh niên giữ vị trí nòng cốt trong việc tổ chức các hoạt động rèn luyện, góp phần phát triển toàn diện cho sinh viên. Những hoạt động, phong trào tình nguyện, hỗ trợ học tập - nghiên cứu khoa học, sân chơi kỹ năng, chương trình khởi nghiệp hay các hoạt động văn hóa - thể thao… không chỉ tạo môi trường năng động, gắn kết mà còn góp phần bồi dưỡng bản lĩnh, trách nhiệm xã hội và năng lực hội nhập cho sinh viên.
Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong phát triển nguồn nhân lực trẻ
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Tạ Đình Hoà - Bí thư Đoàn Thanh niên Học viện Tài chính khẳng định, ngày 26/3 - ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh - không chỉ là dấu mốc lịch sử của Đoàn mà còn là lời nhắc về tinh thần cống hiến bền bỉ của tuổi trẻ Việt Nam qua các thời kỳ. Đây cũng là dịp để mỗi đoàn viên, sinh viên nhìn lại truyền thống “đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên”. Từ đó ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình đối với xã hội.
Theo Tiến sĩ Tạ Đình Hoà, với sinh viên Học viện Tài chính, ngày 26/3 mang ý nghĩa đặc biệt khi các em vừa là lực lượng trí thức trẻ, vừa là nguồn nhân lực tương lai trong những lĩnh vực then chốt như tài chính, ngân hàng, kế toán, kiểm toán. Những kiến thức và giá trị được tích lũy hôm nay sẽ trở thành nền tảng để đóng góp vào sự phát triển của đất nước trong tương lai.
Trong môi trường đó, tổ chức Đoàn không chỉ tạo dựng không gian rèn luyện thông qua các hoạt động tình nguyện, cuộc thi học thuật hay chương trình khởi nghiệp, mà còn mang đến những trải nghiệm thực tiễn, giúp sinh viên hình thành trách nhiệm xã hội và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số với nhiều thách thức như thông tin thiếu kiểm chứng hay rủi ro trong môi trường tài chính số, vai trò định hướng của Đoàn càng trở nên quan trọng, góp phần giúp sinh viên xây dựng bản lĩnh, hệ giá trị và tư duy đúng đắn.
Chia sẻ về các hoạt động cụ thể, anh Hòa cho biết Đoàn Thanh niên Học viện Tài chính chú trọng lồng ghép nội dung bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, nâng cao nhận thức công dân trong toàn bộ chương trình. Nhiều hoạt động được triển khai như sinh hoạt chính trị đầu khóa cho tân sinh viên, cuộc thi “AOF – 60 năm truyền thống và tương lai”, hội thảo khoa học “Thanh niên với quyền con người trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế”, cùng các tọa đàm thời sự… không chỉ cung cấp kiến thức mà còn góp phần định hình nhận thức, trách nhiệm của tuổi trẻ đối với đất nước.
Song song với đó là các chiến dịch tình nguyện như “Mùa hè xanh”, “Sức trẻ Tài chính”, “Xuân hồng Tài chính”, “Đông yêu thương”… được tổ chức bài bản, trở thành môi trường thực tiễn để sinh viên thấu hiểu giá trị của sự sẻ chia, từ đó hình thành ý thức trách nhiệm với cộng đồng.
Đánh giá về giá trị cốt lõi mà tổ chức Đoàn mang lại, Tiến sĩ Tạ Đình Hòa cho rằng đó là tinh thần xung kích, khả năng thích ứng và ý thức cộng đồng - những nền tảng quan trọng giúp sinh viên phát triển bản thân và sẵn sàng đóng góp cho xã hội trong bối cảnh nhiều biến động.
Trong công tác rèn luyện kỹ năng, Đoàn trường triển khai nhiều mô hình thiết thực như chương trình “AOF - Hành trang sinh viên”, cuộc thi “Sinh viên thanh lịch - Gems of AOF” hay sân chơi “You can”. Không chỉ dừng lại ở tính phong trào, các hoạt động này hướng tới rèn luyện kỹ năng “thực chiến” như thuyết trình, phản biện, xử lý vấn đề dưới áp lực, qua đó góp phần hình thành thế hệ sinh viên tự tin, bản lĩnh.
Đáng chú ý, Đoàn Thanh niên còn đóng vai trò cầu nối giữa sinh viên và doanh nghiệp thông qua các sự kiện như “Ngày hội tuyển dụng” thường niên. Đây là cơ hội để sinh viên tiếp cận nhà tuyển dụng, rèn luyện kỹ năng phỏng vấn, hoàn thiện hồ sơ năng lực và định hướng nghề nghiệp trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh.
Bên cạnh đó, hệ thống câu lạc bộ do Đoàn - Hội quản lý tiếp tục phát huy hiệu quả trong việc nâng cao chuyên môn, đồng thời rèn luyện kỹ năng tổ chức, làm việc nhóm và lãnh đạo thông qua các hoạt động thực tế.
Anh Hòa cũng thông tin, các chương trình tình nguyện của Đoàn Thanh niên Học viện Tài chính được triển khai liên tục, có chiều sâu, từ những chiến dịch quy mô lớn đến hoạt động thường xuyên như “Ngày Chủ nhật xanh”, “Chai nhựa tái sinh – Hành trình tiếp nối”… góp phần lan tỏa lối sống xanh và ý thức trách nhiệm với môi trường.
Để thu hút sinh viên tham gia bền vững, Đoàn trường đã linh hoạt đổi mới hình thức tổ chức, kết hợp giữa hoạt động trực tiếp và truyền thông số, đồng thời chú trọng cơ chế ghi nhận, khen thưởng và lan tỏa các điển hình tiêu biểu. Nhờ đó, phong trào tình nguyện không chỉ duy trì sức hút mà còn ngày càng đi vào chiều sâu.
“Hiện nay, nhận thức của sinh viên về hoạt động tình nguyện đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các em không còn coi đây là hoạt động phong trào đơn thuần, mà xem đó là cơ hội rèn luyện kỹ năng, tích lũy trải nghiệm và hiểu rõ hơn trách nhiệm với cộng đồng”, Tiến sĩ Tạ Đình Hòa chia sẻ.
Còn theo anh Lê Văn Hoàng - Bí thư Đoàn Thanh niên Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 26/3 là sự kiện đặc biệt, không chỉ mang ý nghĩa của một dấu mốc lịch sử mà còn là dịp để mỗi cán bộ Đoàn, đoàn viên, thanh niên nhìn nhận sâu sắc hơn vai trò, trách nhiệm của mình trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, thanh niên - đặc biệt là sinh viên đang ngày càng giữ vị trí trung tâm. Với khả năng tiếp cận công nghệ nhanh, tư duy sáng tạo, lực lượng này được kỳ vọng trở thành “người dẫn dắt” trong môi trường số. Vì vậy, tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh không chỉ làm tốt vai trò giáo dục truyền thống mà còn khơi dậy lý tưởng sống, tinh thần cống hiến và khát vọng vươn lên của thế hệ trẻ.
Tại Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, công tác Đoàn và phong trào thanh niên được xác định là môi trường quan trọng góp phần hình thành bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm xã hội cho sinh viên. Thông qua các hoạt động như học tập nghị quyết, diễn đàn chính trị, hành trình về nguồn và các phong trào hành động cách mạng, sinh viên được bồi dưỡng nhận thức, củng cố niềm tin và định hướng giá trị sống.
“Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là có lý tưởng mà còn phải không ngừng trau dồi tri thức, kỹ năng và bản lĩnh để đáp ứng yêu cầu phát triển. Do đó, Đoàn trường chú trọng xây dựng các giá trị cốt lõi cho sinh viên, bao gồm lý tưởng, kỹ năng, trách nhiệm và khả năng thích ứng”, anh Hoàng cho hay.
Song song với giáo dục tư tưởng, anh Lê Văn Hoàng cũng cho rằng công tác rèn luyện kỹ năng toàn diện cũng cần được đẩy mạnh. Trước áp lực cạnh tranh của thị trường lao động, kỹ năng mềm và năng lực số ngày càng trở thành yếu tố then chốt, nhiều chương trình từ các câu lạc bộ, đội, nhóm, hoạt động tập huấn cán bộ Đoàn – Hội, phong trào “Sinh viên 5 tốt” hay các chương trình trải nghiệm thực tiễn… được triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, tư duy lãnh đạo và khả năng thích ứng cho sinh viên.
Đồng thời, tổ chức Đoàn cũng tạo môi trường để người học nâng cao năng lực số - yếu tố quan trọng để tham gia hiệu quả vào tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
Bên cạnh đó, các hoạt động tình nguyện như “Mùa hè xanh”, “Tiếp sức mùa thi”, “Xuân tình nguyện”, “Hiến máu nhân đạo” hay các chương trình tình nguyện gắn với chuyển đổi số cộng đồng tiếp tục được duy trì, tạo dấu ấn rõ nét. Đáng chú ý, nhận thức của sinh viên về hoạt động tình nguyện đã có sự chuyển biến tích cực, từ tham gia mang tính phong trào sang chủ động, có mục tiêu rõ ràng, gắn với chuyên môn và định hướng phát triển bản thân.
Đổi mới phương thức hoạt động theo hướng lấy công nghệ làm nền tảng, sinh viên làm trung tâm
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, yêu cầu đặt ra đối với công tác Đoàn trong các cơ sở giáo dục đại học là phải không ngừng đổi mới cả về nội dung lẫn phương thức triển khai. Việc ứng dụng công nghệ, đa dạng hóa hình thức tổ chức hoạt động nhằm tiếp cận sinh viên hiệu quả hơn, đồng thời đáp ứng nhu cầu và đặc điểm của thế hệ trẻ, đang trở thành xu hướng tất yếu.
Điều này cũng đặt ra bài toán về hướng đi của tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong việc tiếp tục thích ứng, phát huy vai trò đồng hành cùng sinh viên trong giai đoạn mới.
Trao đổi về vấn đề này, anh Lê Văn Hoàng cho biết, trong bối cảnh chuyển đổi số, Đoàn trường đã chủ động đổi mới phương thức tổ chức hoạt động thông qua việc ứng dụng các nền tảng số trong quản lý đoàn viên, triển khai sinh hoạt trực tuyến, đẩy mạnh truyền thông trên mạng xã hội và từng bước xây dựng, áp dụng các ứng dụng số vào công tác Đoàn. Những đổi mới này không chỉ phù hợp với xu thế chung mà còn phát huy vai trò tiên phong của thanh niên trong ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo anh Hoàng, với hơn 42.000 đoàn viên, thanh niên, Đoàn trường hiện là một lực lượng đông đảo, có chuyên môn và khả năng thích ứng cao, đóng góp tích cực cho thị trường lao động, đồng thời là nhân tố quan trọng góp phần nâng cao vị thế của đất nước trong kỷ nguyên số. Điều này cũng đặt ra yêu cầu đối với mỗi sinh viên phải không ngừng nâng cao năng lực, sẵn sàng hội nhập và tham gia vào tiến trình đổi mới chung.
Trong thời gian tới, hoạt động Đoàn sẽ tiếp tục được định hướng đổi mới theo hướng cá nhân hóa nhu cầu sinh viên, tăng cường trang bị kỹ năng số, mở rộng hợp tác quốc tế và gắn kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp. Qua đó, tổ chức Đoàn không chỉ là môi trường rèn luyện mà còn trở thành “bệ phóng” giúp sinh viên phát triển toàn diện, hướng tới trở thành những công dân toàn cầu có bản lĩnh, tri thức và khát vọng cống hiến.
Trong khi đó, theo Tiến sĩ Tạ Đình Hòa, trong dòng chảy của Cách mạng công nghiệp 4.0, tổ chức Đoàn không chỉ dừng lại ở việc thích ứng mà cần đóng vai trò “người mở đường”, chuyển từ phương thức vận hành truyền thống sang mô hình số hóa.
Tại Học viện Tài chính, một trong những dấu ấn nổi bật là việc xây dựng Cổng sự kiện - nền tảng số giúp đoàn viên tra cứu thông tin, đăng ký tham gia, điểm danh bằng mã QR và tích lũy huy hiệu trực tuyến. Thông qua hệ thống này, sinh viên có thể “định lượng” quá trình tham gia hoạt động Đoàn trên nhiều lĩnh vực như chính trị - tư tưởng, học thuật, thể thao, nghệ thuật hay tình nguyện.
Theo anh Hoà, đây là công cụ quan trọng góp phần minh bạch hóa quyền lợi và nâng cao trải nghiệm cho đoàn viên.
Song song với đó, Đoàn Thanh niên Học viện đổi mới cách thiết kế chương trình theo hướng tăng tính trải nghiệm và ứng dụng. Các hoạt động như chuỗi talkshow định hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực tài chính - kế toán, các cuộc thi học thuật hay chiến dịch tình nguyện đều được tổ chức linh hoạt, kết hợp trực tiếp và trực tuyến, tích hợp truyền thông số và yếu tố tương tác để thu hút sinh viên.
Việc triển khai hoạt động cũng không còn bó hẹp trong khuôn khổ truyền thống mà được mở rộng theo hướng đa nền tảng, tận dụng hiệu quả các kênh như mạng xã hội để lan tỏa thông tin nhanh chóng, sáng tạo và phù hợp hơn với thói quen tiếp cận của người học.
Định hướng thời gian tới, Đoàn Thanh niên Học viện Tài chính tiếp tục đổi mới theo hướng “số hóa nhưng gắn với thực tiễn”, tập trung nâng cao chất lượng hoạt động gắn với chuyên môn đào tạo. Các chương trình sẽ chú trọng hỗ trợ học tập, phát triển kỹ năng nghề nghiệp, tăng cường kết nối doanh nghiệp và mở rộng các sân chơi học thuật, nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp.
“Bên cạnh đó, các hoạt động tình nguyện cũng được định hướng theo chiều sâu, gắn với chuyên môn tài chính - kế toán, qua đó khẳng định vai trò tình nguyện tri thức của sinh viên", anh Hòa cho hay.
