Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị định quy định về vị trí việc làm viên chức (dự thảo ngày 07/4/2026), với nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý viên chức theo vị trí việc làm trong đơn vị sự nghiệp công lập.
Dự thảo gồm 5 Chương, 18 Điều, tập trung quy định rõ nguyên tắc, danh mục vị trí việc làm khung, trình tự, thủ tục xác định, thẩm quyền phê duyệt và cơ chế quản lý, sử dụng vị trí việc làm.
Giáo viên là viên chức làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập chịu ảnh hưởng bởi Nghị định quy định về vị trí việc làm viên chức khi Nghị định này có hiệu lực.
Một số nội dung đáng chú ý tại dự thảo Nghị định về vị trí việc làm viên chức
Điều 4. Danh mục vị trí việc làm viên chức nêu rõ:
1. Danh mục vị trí việc làm viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập được xác định theo các nhóm vị trí việc làm ban hành kèm theo Nghị định này, gồm:
a) Phụ lục I: Danh mục vị trí việc làm quản lý;
b) Phụ lục II: Danh mục vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ;
c) Phụ lục III: Danh mục vị trí việc làm hỗ trợ.
2. Danh mục vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ và danh mục vị trí việc làm hỗ trợ được xác định theo nguyên tắc mỗi lĩnh vực hoạt động nghề nghiệp hoặc lĩnh vực hoạt động khác tương ứng với một vị trí việc làm. Trong từng vị trí việc làm, việc tổ chức thực hiện được phân theo các nhóm chuyên môn, lĩnh vực chuyên sâu hoặc loại hình công việc nhằm phản ánh đầy đủ nội dung hoạt động nghề nghiệp, phù hợp với đặc thù của ngành, lĩnh vực và yêu cầu thực tiễn của đơn vị sự nghiệp công lập.
3. Danh mục vị trí việc làm tại Phụ lục II và Phụ lục III quy định tại khoản 1 Điều này là danh mục vị trí việc làm khung, trong đó đã xác định các bậc phát triển nghề nghiệp của từng vị trí việc làm, được áp dụng thống nhất trong các đơn vị sự nghiệp công lập. Căn cứ danh mục vị trí việc làm khung, đơn vị sự nghiệp công lập lựa chọn các vị trí việc làm và các bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm tương ứng được sử dụng tại đơn vị mình, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao để thực hiện việc tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, thực hiện chính sách tiền lương, chế độ, chính sách và các nội dung quản lý khác đối với viên chức theo vị trí việc làm.
Ở góc nhìn của một giáo viên, người viết nhận thấy quy định này có ưu điểm là làm rõ cấu trúc công việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có trường học. Việc phân chia vị trí thành các nhóm quản lý, chuyên môn và hỗ trợ giúp xác định đúng vai trò của từng người, tránh chồng chéo.
Việc gắn vị trí việc làm với tuyển dụng, sử dụng và đánh giá tạo cơ sở để quản lý giáo viên rõ ràng hơn, đồng thời giúp mỗi viên chức có định hướng phát triển cụ thể trong công việc.
Cùng với đó, khoản 2, 3 Điều 17. Điều khoản chuyển tiếp, áp dụng, thi hành quy định:
2. Trong thời gian cấp có thẩm quyền chưa ban hành văn bản thực hiện chế độ tiền lương mới đối với viên chức thì bậc, hệ số lương của chức danh viên chức theo quy định của pháp luật về tiền lương hiện hành được sử dụng làm căn cứ kỹ thuật chuyển tiếp để xếp lương và thực hiện chế độ, chính sách tiền lương đối với viên chức được tuyển dụng, bố trí vào vị trí việc làm quy định tại Nghị định này. Viên chức được tuyển dụng theo quy định của Luật Viên chức số 129/2025/QH15 áp dụng chế độ tiền lương hiện hành ở bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm được tuyển dụng quy định tại Nghị định này như sau:
a) Bậc 1 xếp lương tương đương ngạch nhân viên;
b) Bậc 2 xếp lương tương đương ngạch cán sự;
c) Bậc 3 xếp lương tương đương ngạch chuyên viên;
d) Bậc 4 xếp lương tương đương ngạch chuyên viên chính;
đ) Bậc 5 xếp lương tương đương ngạch chuyên viên cao cấp.
3. Viên chức được bổ nhiệm vào vị trí việc làm quản lý quy định tại Nghị định này được xếp lương theo bậc, hệ số lương của chức danh viên chức chuyên môn đang giữ theo quy định của pháp luật về tiền lương hiện hành.
Theo người viết, quy định này có điểm tích cực là bảo đảm sự ổn định trong giai đoạn chuyển đổi. Việc tiếp tục sử dụng hệ số lương hiện hành giúp viên chức yên tâm công tác, không bị xáo trộn đột ngột khi chuyển sang cơ chế mới.
Giáo viên được trả lương theo vị trí việc làm là hợp lý
Người viết là giáo viên nhận thấy, viên chức giáo viên được trả lương theo vị trí việc làm là hợp lý vì những lí do như sau:
Thứ nhất, nghề giáo đòi hỏi sự đầu tư liên tục về chuyên môn và phương pháp giảng dạy. Không phải giáo viên nào cũng dừng lại ở mức hoàn thành nhiệm vụ, mà có những người luôn tìm cách đổi mới cách dạy, cập nhật kiến thức, nâng cao chất lượng giờ học.
Khi thu nhập gắn với vị trí và yêu cầu công việc, giáo viên có động lực rõ ràng hơn để phát triển năng lực, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào thời gian công tác.
Một đặc điểm khác của nghề giáo là hiệu quả công việc không chỉ nằm ở số tiết dạy mà còn ở năng lực giảng dạy, sự tiến bộ của lớp học, khả năng quản lý và giáo dục của giáo viên.
Những yếu tố này đòi hỏi nhiều công sức nhưng hiện nay chưa được thể hiện trong cách tính lương. Trả lương theo vị trí việc làm chính là cách ghi nhận những đóng góp của giáo viên một cách cụ thể hơn.
Thứ hai, thực tế lâu nay cho thấy cách trả lương theo bậc, hạng và thâm niên dễ dẫn đến tâm lý “sống lâu lên lão làng”, người làm lâu năm thì tăng lương, trong khi mức độ đóng góp giữa các giáo viên là rất khác nhau.
Cách trả lương theo thâm niên khiến người làm tốt và người làm ở mức trung bình có mức thu nhập không chênh lệch đáng kể.
Giáo viên đầu tư nhiều cho chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học cũng không được ghi nhận tương xứng. Về lâu dài, cách tính lương này chưa tạo áp lực đủ mạnh để giáo viên nâng cao chất lượng giảng dạy.
Thứ ba, trong môi trường giáo dục, sự phân công công việc ngày càng đa dạng như dạy học tích hợp, ứng dụng công nghệ, tham gia các hoạt động giáo dục ngoài giờ. Mỗi nhiệm vụ đòi hỏi mức độ chuyên môn và trách nhiệm khác nhau. Việc trả lương theo vị trí việc làm giúp thích ứng với sự đa dạng này, tạo cơ sở để bố trí và đãi ngộ phù hợp với từng loại công việc cụ thể.
Thực tiễn dạy học cho thấy, việc trả lương theo vị trí việc làm không chỉ là thay đổi cách tính lương mà còn phù hợp hơn với bản chất công việc của giáo viên, khi giá trị lao động được nhìn nhận dựa trên năng lực, trách nhiệm và hiệu quả giảng dạy.
Bạn đọc xem toàn văn dự thảo Nghị định quy định về vị trí việc làm viên chức TẠI ĐÂY
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
