Trong những năm gần đây, ngành Ngôn ngữ Hàn Quốc đang nổi lên như một lựa chọn giàu tiềm năng trong bối cảnh quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốc không ngừng được mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Làn sóng đầu tư mạnh mẽ từ các tập đoàn lớn kéo theo nhu cầu nhân lực thành thạo tiếng Hàn ngày càng tăng, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất, thương mại, công nghệ và dịch vụ. Bên cạnh đó, sức lan tỏa mạnh mẽ của văn hóa đại chúng Hàn Quốc với âm nhạc, phim ảnh và ẩm thực cũng góp phần thúc đẩy giới trẻ quan tâm, theo đuổi ngành học này.
Không chỉ dừng lại ở việc đào tạo ngôn ngữ, nhiều cơ sở giáo dục đại học hiện nay còn chú trọng trang bị kiến thức liên ngành và kỹ năng nghề nghiệp, mở ra cơ hội việc làm đa dạng. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, ngành Ngôn ngữ Hàn Quốc được đánh giá là một trong những ngành học gắn với nhu cầu thực tiễn và có triển vọng phát triển ổn định trong tương lai.
Chương trình học hiện đại, chú trọng năng lực ứng dụng và liên ngành
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Trần Thị Hường - Trưởng khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Hàn Quốc, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, chương trình đào tạo ngành Ngôn ngữ Hàn Quốc tại nhà trường được thiết kế theo định hướng hiện đại, chuẩn đầu ra rõ ràng, kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo ngôn ngữ và kiến thức liên ngành.
Sinh viên không chỉ được trang bị năng lực tiếng Hàn ở mức cao (tương đương TOPIK 5 trở lên) mà còn sử dụng tốt tiếng Anh (tối thiểu B1 theo CEFR), qua đó tạo lợi thế cạnh tranh trong môi trường quốc tế.
Một trong những đặc trưng nổi bật của chương trình là tính ứng dụng cao. Sinh viên được đào tạo các kỹ năng biên - phiên dịch Việt - Hàn, Hàn - Việt; đồng thời có cơ hội tiếp cận các lĩnh vực như kinh tế, quản trị doanh nghiệp, du lịch, truyền thông,… Điều này giúp người học có định hướng nghề nghiệp rõ ràng ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Về sự khác biệt, tiếng Hàn sử dụng hệ chữ cái Hangul - một hệ thống chữ viết khoa học, không phải chữ tượng hình như nhiều người vẫn nghĩ. Hangul có cấu trúc logic, dễ tiếp cận ở giai đoạn đầu nhưng để sử dụng thành thạo trong học thuật và công việc chuyên môn lại đòi hỏi sự đầu tư bài bản. Bên cạnh đó, tiếng Hàn gắn liền với làn sóng văn hóa Hallyu và sự phát triển mạnh mẽ của Hàn Quốc trong kinh tế - công nghệ khiến ngành học này có tính thời sự và cơ hội nghề nghiệp rất rộng mở.
Sinh viên tốt nghiệp ngành Ngôn ngữ Hàn Quốc có cơ hội việc làm với các vị trí phổ biến bao gồm: biên dịch viên, phiên dịch viên, giảng viên, ngoại giao, nghiên cứu viên; chuyên viên truyền thông, báo chí, PR; thư ký, trợ lý đối ngoại; cán bộ quản lý tại doanh nghiệp; hoặc làm việc trong lĩnh vực kinh tế, du lịch, logistics, điều phối dự án có yếu tố Hàn Quốc.
Đặc biệt, với mạng lưới hợp tác rộng rãi giữa Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội và các doanh nghiệp, tổ chức Hàn Quốc, sinh viên có nhiều cơ hội thực tập có lương tại Hàn Quốc hoặc tại các công ty Hàn Quốc ở Việt Nam. Đây là lợi thế lớn giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm thực tiễn ngay từ khi còn học.
Để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, sinh viên cần chủ động trang bị năng lực ngoại ngữ vững vàng (tiếng Hàn và tiếng Anh); kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề; khả năng thích nghi trong môi trường đa văn hóa; tư duy chủ động học tập, sẵn sàng trải nghiệm thực tế…
Để đáp ứng yêu cầu đào tạo và nâng cao chất lượng giảng dạy ngành Ngôn ngữ Hàn Quốc, nhà trường đặc biệt chú trọng phát triển đội ngũ giảng viên cả về số lượng và chất lượng. Hiện nay, đội ngũ giảng dạy của Khoa gồm các giảng viên Việt Nam và giảng viên bản ngữ, trong đó nhiều người được đào tạo bài bản tại Hàn Quốc, có kinh nghiệm giảng dạy cũng như làm việc trong môi trường quốc tế.
Song song với đó, nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, cập nhật phương pháp giảng dạy hiện đại, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong đào tạo. Nhờ vậy, chương trình giảng dạy luôn được cập nhật theo hướng thực tiễn, tiệm cận với nhu cầu của thị trường lao động và xu thế phát triển của ngành.
Ngoài ra, trong quá trình triển khai đào tạo, nhà trường có nhiều thuận lợi nhờ mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với các trường đại học, tổ chức và doanh nghiệp Hàn Quốc. Đây là nền tảng quan trọng giúp mở rộng cơ hội học tập, trao đổi sinh viên, cũng như thực tập và việc làm cho người học ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Bên cạnh đó, một số khó khăn có thể kể đến là sự cạnh tranh nguồn nhân lực chất lượng cao và yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường lao động. Tuy nhiên, nhà trường đã và đang chủ động thích ứng thông qua việc đổi mới chương trình, tăng cường thực hành và kết nối doanh nghiệp.
Hoạt động kiến tập, thực tập được tổ chức bài bản, gắn với nhu cầu thực tế. Sinh viên có cơ hội tham gia thực tập tại các doanh nghiệp Hàn Quốc, các tổ chức quốc tế hoặc tham gia chương trình thực tập tại Hàn Quốc. Đồng thời, các ngày hội việc làm, hội thảo doanh nghiệp, chương trình giao lưu nghề nghiệp cũng được tổ chức thường xuyên nhằm kết nối sinh viên với nhà tuyển dụng.
Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội nói chung và Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Hàn Quốc nói riêng triển khai đa dạng các chính sách học bổng trong và ngoài ngân sách nhằm khuyến khích, hỗ trợ sinh viên trong quá trình học tập. Bên cạnh học bổng khuyến khích học tập dành cho sinh viên có kết quả học tập và rèn luyện tốt, sinh viên ngành Ngôn ngữ Hàn Quốc còn có cơ hội tiếp cận nhiều học bổng giá trị từ các đối tác, doanh nghiệp Hàn Quốc đang hoạt động tại Việt Nam như Samsung, LG, Lotte, Quỹ Giao lưu Quốc tế Hàn Quốc, KEB Hana, HITEJINRO…
Ngoài ra, nhà trường thường xuyên phối hợp với các trường đại học đối tác tại Hàn Quốc triển khai các chương trình trao đổi sinh viên, học bổng ngắn hạn và dài hạn, tạo điều kiện để sinh viên học tập và trải nghiệm môi trường quốc tế. Nhiều sinh viên của Khoa đã nhận được các suất học bổng toàn phần hoặc bán phần để học tập tại Hàn Quốc, đồng thời có cơ hội tham gia thực tập có lương tại các doanh nghiệp Hàn Quốc, qua đó nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng hội nhập.
Còn tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, ngành Ngôn ngữ Hàn Quốc được định hướng theo mô hình ngoại ngữ ứng dụng gắn với Hàn Quốc học.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Mai - Trưởng khoa Khoa Hàn Quốc học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, sinh viên không chỉ học tiếng Hàn như một công cụ ngôn ngữ mà còn được đặt trong một nền tảng tri thức rộng về văn hóa, xã hội, lịch sử, văn học và giao tiếp liên văn hóa Việt - Hàn.
Điểm khác biệt của ngành này nằm ở chỗ chương trình được phát triển trong hệ sinh thái của Khoa Hàn Quốc học nên việc đào tạo ngôn ngữ luôn song hành với hiểu biết về xã hội Hàn Quốc đương đại, văn hóa đại chúng, quan hệ Việt - Hàn và nhu cầu nghề nghiệp thực tế.
Đối với ngành Ngôn ngữ Hàn Quốc, nhu cầu nhân lực hiện nay không chỉ dừng ở biên - phiên dịch mà còn mở rộng sang giáo dục tiếng Hàn, truyền thông - nội dung số, quan hệ doanh nghiệp, nhân sự, thương mại, du lịch, tổ chức sự kiện, chăm sóc khách hàng, đối ngoại và nghiên cứu. Với định hướng chương trình mới, sinh viên được chuẩn bị theo ba hướng nghề nghiệp tương đối rõ là biên - phiên dịch tiếng Hàn, giảng dạy/đào tạo tiếng Hàn và truyền thông tiếng Hàn.
Ngành học không đặt ra tiêu chí về giới tính nhưng nữ sinh luôn chiếm chủ yếu
Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Mai cho biết thêm, khối ngành ngôn ngữ của trường hoàn toàn không đặt ra bất kỳ tiêu chí nào liên quan đến giới tính trong tuyển sinh và đào tạo. Nhà trường tuyển sinh trên cơ sở năng lực, nguyện vọng học tập và mức độ phù hợp với chương trình, không giới hạn người học theo nam hay nữ.
Trên thực tế, đây là các ngành mở cho tất cả người học có sự yêu thích với tiếng Hàn, văn hóa Hàn Quốc, môi trường quốc tế và định hướng nghề nghiệp liên quan đến Hàn Quốc. Những vị trí việc làm sau tốt nghiệp đều là những công việc đòi hỏi năng lực nghề nghiệp cụ thể, không phụ thuộc vào giới tính.
Tuy nhiên, cũng giống nhiều ngành thuộc khối khoa học xã hội và nhân văn, đặc biệt là nhóm ngành ngôn ngữ và khu vực học, tỷ lệ nữ sinh thường cao hơn nam sinh. Theo thống kê trung bình qua các năm, tỷ lệ này thường dao động khoảng 10-15% nam sinh và 85-90% nữ sinh. Dù số lượng nam giới không nhiều nhưng trong thực tế tuyển dụng, các sinh viên nam vẫn có thể có lợi thế cạnh tranh ở một số vị trí nghề nghiệp đặc thù.
“Trong quá trình đào tạo, thuận lợi lớn nhất của Khoa hiện nay là bối cảnh hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc đang phát triển rất mạnh, đặc biệt ở khu vực phía Nam. Hàn Quốc luôn là một trong những nhà đầu tư FDI lớn tại Việt Nam, kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực biết tiếng Hàn, am hiểu văn hóa Hàn Quốc và có năng lực làm việc trong môi trường hợp tác quốc tế. Đây là nền tảng rất quan trọng để Khoa phát triển đồng thời 3 ngành đào tạo theo những hướng khác nhau nhưng cùng phục vụ cho nhu cầu xã hội.
Bên cạnh đó, Khoa có lợi thế lớn về mạng lưới đối tác cùng nhiều doanh nghiệp và tổ chức Hàn Quốc khác. Nhờ đó, sinh viên có thêm điều kiện tiếp cận học bổng, cơ sở vật chất, môi trường giao lưu học thuật và cơ hội thực tập nghề nghiệp.
Đồng thời, mạng lưới cựu sinh viên của Khoa đã được hình thành qua hơn 30 năm phát triển, với hàng ngàn cựu sinh viên đang làm việc tại các doanh nghiệp, tổ chức và cơ quan liên quan đến Hàn Quốc. Đây là cầu nối rất quan trọng trong tư vấn nghề nghiệp, giới thiệu thực tập và hỗ trợ tuyển dụng cho sinh viên các khóa sau.
Bên cạnh thuận lợi, thách thức lớn nhất vẫn là yêu cầu đào tạo ngày càng cao trong bối cảnh xã hội thay đổi nhanh. Người học hiện nay không chỉ cần giỏi ngoại ngữ mà còn phải có tư duy liên ngành, kỹ năng công nghệ, khả năng thích ứng và tác phong chuyên nghiệp”, Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Mai cho hay.
Để đáp ứng yêu cầu đào tạo và bảo đảm chất lượng giảng dạy, Khoa Hàn Quốc học phát triển đội ngũ theo hướng kết hợp giữa giảng viên cơ hữu, giảng viên thỉnh giảng, chuyên gia quốc tế và mạng lưới đối tác học thuật - nghề nghiệp. Định hướng này đặc biệt phù hợp với đặc thù đào tạo bởi 3 ngành đào tạo hiện có của Khoa vừa đòi hỏi chiều sâu về ngôn ngữ, vừa có tính liên ngành, tính ứng dụng và khả năng cập nhật nhanh với bối cảnh mới của Hàn Quốc và quan hệ Việt - Hàn.
Về mặt học thuật, hầu hết giảng viên cơ hữu của Khoa đều được tạo điều kiện học tập, tu nghiệp và nâng cao trình độ tại các trường đại học hàng đầu của Hàn Quốc. Bên cạnh đó, Khoa duy trì hợp tác chặt chẽ với các tổ chức như Quỹ Giao lưu Quốc tế Hàn Quốc (Korea Foundation - KF), KOICA, Viện Nghiên cứu Hàn Quốc học Trung ương, Quỹ Học viện King Sejong... để mời giáo sư, chuyên gia và tình nguyện viên người Hàn sang giảng dạy, hỗ trợ học thuật và cập nhật phương pháp đào tạo.
Chia sẻ về chương trình đào tạo ngành Ngôn ngữ Hàn Quốc, chị Trương Thị Bích Phượng - Cựu sinh viên lớp 20K2 - K54, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội hiện là Trưởng nhóm Truyền thông và Đào tạo tiếng Hàn tại doanh nghiệp đánh giá chương trình học được xây dựng với nền tảng khá vững chắc. Các học phần về ngữ pháp, từ vựng và bốn kỹ năng nghe - nói - đọc - viết được thiết kế bài bản, trong đó các kỹ năng theo định hướng biên - phiên dịch cũng được đưa vào thực hành từ sớm.
Hai năm đầu đại học tập trung vào kiến thức nền tảng, trong khi hai năm sau hướng đến kiến thức chuyên ngành. Bên cạnh đó, sinh viên còn được rèn luyện kỹ năng mềm ngay từ năm nhất thông qua các học phần và hoạt động ngoại khóa. Trong quá trình học tập, sinh viên được rèn luyện đồng thời cả kỹ năng chuyên ngành và kỹ năng mềm thông qua nhiều hình thức thực hành đa dạng như quay video, thiết kế poster, dịch báo chí, dịch phim… Các học phần đại cương cũng góp phần định hướng và phát triển kỹ năng như tư duy sáng tạo, kỹ năng học tập, trí tuệ cảm xúc hay lập kế hoạch cá nhân.
Từ góc nhìn của một cựu sinh viên đã đi làm, chị Phượng đánh giá kiến thức nền do nhà trường cung cấp rất hữu ích, đặc biệt trong việc giúp người học hiểu sâu về ngôn ngữ. Tuy vậy, khi bước vào môi trường làm việc, người học vẫn cần chủ động bổ sung thêm các kỹ năng như giao tiếp và ứng dụng tiếng Hàn trong thực tiễn. Các đơn vị tuyển dụng không phải đào tạo lại từ đầu nhưng yêu cầu khả năng thích nghi nhanh và tinh thần học hỏi liên tục cao.
Cơ hội việc làm ngành Ngôn ngữ Hàn Quốc hiện vẫn có nhiều tiềm năng; tuy nhiên, thị trường ngày càng cạnh tranh, đòi hỏi sinh viên phải trang bị đầy đủ cả kỹ năng chuyên môn lẫn kỹ năng mềm. Ngoài năng lực ngôn ngữ, việc sở hữu thêm các kỹ năng như viết nội dung, làm việc văn phòng, giao tiếp ứng xử hoặc chuyên môn ở các lĩnh vực như kinh doanh, công nghệ thông tin… sẽ giúp mở rộng đáng kể cơ hội nghề nghiệp.
