PGS Lê Sơn Tùng cùng hành trình 15 năm gắn bó với lĩnh vực kinh tế hàng hải và logistics

Là một trong 6 giảng viên được công nhận đạt chuẩn chức danh phó giáo sư năm 2025 của Trường Đại học Hàng hải Việt Nam, Phó Giáo sư Lê Sơn Tùng - Phó trưởng bộ môn, Phụ trách bộ môn Kinh tế Hàng hải đã truyền cảm hứng cho nhiều sinh viên yêu thích lĩnh vực Giao thông vận tải cũng như Kinh tế hàng hải tại trường.

Thầy Tùng tốt nghiệp ngành Kinh tế, chuyên ngành Quản trị kinh doanh năm 2009 tại Trường Đại học Hàng hải Việt Nam. Sau đó, thầy tiếp tục học lên thạc sĩ ngành Kinh tế, chuyên ngành Tổ chức và quản lý vận tải ở trường và được cấp bằng vào năm 2014.

Thầy Tùng làm nghiên cứu sinh tại National Yunlin University of Science and Technology, Đài Loan và được cấp bằng tiến sĩ vào năm 2020. Cuối năm 2025, thầy chính thức được công nhận đạt chức danh Phó Giáo sư ngành Giao thông vận tải.

Xuất thân từ gia đình lao động, khao khát được học tập và nghiên cứu để thay đổi cuộc sống

Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam về hành trình học tập, nghiên cứu và giảng dạy của mình, thầy Tùng cho biết: "Tôi xuất thân từ gia đình lao động, do vậy tôi rất khao khát được học tập và nghiên cứu để thay đổi cuộc sống. Quá trình học tập và nghiên cứu của tôi trải qua không ít khó khăn, nhưng chính những thử thách đó đã rèn luyện cho tôi ý chí, tính kỷ luật và tinh thần bền bỉ trong học tập và cuộc sống sau này.

Tôi có hơn 15 năm công tác giảng dạy tại Khoa Kinh tế, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam. Trong quá trình đó, tôi tham gia giảng dạy ở nhiều bậc đào tạo, từ đại học, cao học đến nghiên cứu sinh, cho cả sinh viên Việt Nam và sinh viên quốc tế. Mỗi môi trường đào tạo mang lại cho tôi những trải nghiệm khác nhau, đồng thời giúp tôi không ngừng điều chỉnh phương pháp giảng dạy để phù hợp với từng đối tượng người học.

Trong công tác giảng dạy, tôi luôn chú trọng việc khơi dậy tinh thần vượt khó, ý chí học tập và rèn luyện của sinh viên. Bên cạnh việc truyền đạt kiến thức chuyên môn, tôi thường chia sẻ với các em những trải nghiệm thực tế và câu chuyện từ chính hành trình của mình, đặc biệt với những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Tôi tin rằng, sự đồng cảm và động viên kịp thời có thể tiếp thêm động lực để các em tự tin hơn, bền bỉ hơn trên con đường học tập và hướng tới những thành công trong tương lai".

Phó Giáo sư Lê Sơn Tùng theo đuổi 3 hướng nghiên cứu chính bao gồm: Phát triển bền vững trong logistics và cảng biển; Quản trị chiến lược trong doanh nghiệp logistics và chuyển đổi số; Hành vi cá nhân và kết quả nghề nghiệp trong lĩnh vực vận tải – logistics.

Nói về việc lựa chọn lĩnh vực kinh tế hàng hải và logistics làm trọng tâm nghiên cứu lâu dài, thầy Tùng cho biết: Theo các định hướng lớn của Trung ương về phát triển bền vững kinh tế biển (Nghị quyết 36-NQ/TW ngày 22/10/2018) và quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn 2050 (Quyết định 1579/QĐ-TTg ngày 22/9/2021), cùng với định hướng xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm dịch vụ cảng biển – logistics hiện đại (Nghị quyết 45-NQ/TW ngày 24/1/2019; Nghị quyết 02-NQ/TU ngày 02/8/2021), và mục tiêu phát triển Trường Đại học Hàng hải Việt Nam trở thành cơ sở đào tạo – nghiên cứu trọng điểm quốc gia về kinh tế biển và logistics (Quyết định 1901/QĐ-TTg ngày 05/9/2025), thầy có thêm cơ sở để kiên định với hướng nghiên cứu của mình.

"Bên cạnh đó, tôi học tập và sinh sống tại Hải Phòng – nơi nhịp phát triển của cảng biển và logistics có thể nhìn thấy rất rõ qua từng năm. Được chứng kiến thành phố đổi mới mạnh mẽ, từ hạ tầng cảng, kết nối hậu phương đến sự dịch chuyển của các dịch vụ logistics, tôi vừa tự hào vừa thấy mình có trách nhiệm nghề nghiệp: làm sao để những gì mình nghiên cứu và giảng dạy có thể góp phần nhỏ nhưng thiết thực cho địa phương. Chính sự gắn bó với Hải Phòng, cộng hưởng với các định hướng phát triển nói trên, đã khiến kinh tế hàng hải và logistics trở thành lựa chọn nghiên cứu lâu dài của tôi".

Chú trọng nghiên cứu về phát triển Cảng xanh tại Việt Nam

Trong quá trình công tác, thầy Tùng đã thực hiện nhiều đề tài và công trình nghiên cứu khác nhau. Cụ thể, thầy đã hoàn thành 4 đề tài nghiên cứu khoa học từ cấp cơ sở trở lên, đã xuất bản 3 cuốn sách và công bố 44 bài báo khoa học. Trong đó có 13 bài trên các tạp chí quốc tế thuộc danh mục ISI/Scopus; 1 bài trên tạp chí quốc tế khác; 3 bài trên hội thảo quốc tế; 25 bài trên các tạp chí trong nước thuộc chuyên ngành Tổ chức và quản lý giao thông vận tải (thuộc danh mục Hội đồng Giáo sư Nhà nước); 2 bài trên các tạp chí trong nước thuộc chuyên ngành Kinh tế (thuộc danh mục Hội đồng Giáo sư Nhà nước).

Phó Giáo sư Lê Sơn Tùng còn là phản biện của 4 tạp chí quốc tế, trong nước uy tín như: Sage Open (SSCI/ISI - Q2); Psychological Reports (SSCI/ISI - Q2); Tạp chí Khoa học Công nghệ Hàng hải (ISSN 1859-316X); Tạp chí Giao thông Vận tải (ISSN: 2354-0818).

Phó trưởng bộ môn, Phụ trách bộ môn Kinh tế Hàng hải, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam cho biết đề tài mà bản thân cảm thấy tâm đắc nhất là “Nghiên cứu về phát triển Cảng xanh tại Việt Nam”. Đây là hướng nghiên cứu gắn chặt với các định hướng lớn của Chính phủ, đặc biệt là chiến lược phát triển kinh tế tuần hoàn và mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Đề tài này tập trung xây dựng và phân tích các tiêu chí phát triển cảng xanh, bao gồm việc ứng dụng công nghệ tiên tiến, sử dụng năng lượng thay thế, triển khai các thiết bị vận hành bằng điện nhằm thay thế các thiết bị có mức phát thải cao.

"Tôi đánh giá đây là hướng nghiên cứu vừa có ý nghĩa học thuật, vừa có giá trị thực tiễn cao, góp phần hỗ trợ quá trình chuyển đổi bền vững của hệ thống cảng biển Việt Nam", Phó trưởng bộ môn, Phụ trách bộ môn Kinh tế Hàng hải, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam nhấn mạnh.

Mong muốn phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực vận tải biển và logistics

Để gắn kết hiệu quả giữa nghiên cứu khoa học, giảng dạy và thực tiễn doanh nghiệp trong lĩnh vực kinh tế hàng hải – logistics, thầy Tùng cho rằng nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực kinh tế hàng hải – logistics trước hết phải xuất phát từ việc nhận diện đúng và trúng các vấn đề thực tiễn đang đặt ra cho doanh nghiệp và ngành.

Nghiên cứu không chỉ dừng lại ở việc lý giải hiện tượng, mà cần hướng tới việc đề xuất các giải pháp giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động, cải thiện năng lực quản trị, từ đó góp phần nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp logistics cũng như chỉ số hiệu quả logistics của quốc gia.

Để tạo được sự gắn kết thực chất giữa nghiên cứu khoa học, giảng dạy và thực tiễn doanh nghiệp, theo tôi, nhu cầu của thị trường và doanh nghiệp phải được xem là điểm khởi đầu. Chính thực tiễn sản xuất – kinh doanh là nguồn cung cấp các câu hỏi nghiên cứu có giá trị, đồng thời tạo ra những tình huống, dữ liệu và kinh nghiệm sống động để đưa vào giảng dạy.

Khi nội dung nghiên cứu phản ánh đúng thực tiễn, và kết quả nghiên cứu được tích hợp trở lại vào bài giảng, sinh viên sẽ tiếp cận kiến thức một cách gần gũi hơn, còn doanh nghiệp thì nhận được những giá trị thiết thực. Đây chính là vòng kết nối bền vững giữa nghiên cứu – đào tạo – ứng dụng trong lĩnh vực kinh tế hàng hải và logistics.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nói chung và ngành vận tải biển – logistics nói riêng đang biến động nhanh chóng, đặc biệt dưới tác động của các cú sốc như đại dịch, xung đột địa chính trị và quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, chuỗi cung ứng thường xuyên bị gián đoạn và đặt ra những yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực ngành. Thực tiễn đó cho thấy kiến thức chuyên môn, dù quan trọng, nhưng không còn là điều kiện đủ để người lao động có thể thích ứng và phát triển bền vững.

Vì vậy, bên cạnh việc trang bị nền tảng kiến thức chuyên ngành, thầy Tùng đặc biệt chú trọng rèn luyện cho sinh viên các năng lực cốt lõi, bao gồm kỹ năng làm việc nhóm, khả năng tự học và tự nghiên cứu, tư duy chủ động trong công việc, cũng như năng lực phân tích và tư duy phản biện. Đây là những năng lực giúp sinh viên không chỉ đáp ứng yêu cầu công việc trước mắt, mà còn có khả năng thích ứng linh hoạt với sự thay đổi của môi trường logistics trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Chia sẻ về một số mục tiêu phát triển Bộ môn Kinh tế Hàng hải mà bản thân đang phụ trách, thầy Tùng cho biết: "Vừa qua, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long ký Quyết định số 1901/QĐ-TTg ngày 5/9/2025 phê duyệt Đề án xây dựng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam là trường trọng điểm quốc gia về đào tạo, nghiên cứu phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Mục tiêu tổng quát của Đề án là phát triển Trường Đại học Hàng hải Việt Nam thành trung tâm đào tạo chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, hợp tác chuyển giao - ứng dụng công nghệ, sản xuất thử nghiệm, trong đó lĩnh vực giao thông vận tải và kinh tế biển đạt trình độ khu vực và thế giới; là một trong những trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao thuộc nhóm hàng đầu châu Á trong lĩnh vực hàng hải, kinh tế biển và đại dương.

Trong thời gian tới, tôi mong muốn thúc đẩy mạnh mẽ các chương trình hợp tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực vận tải biển và logistics, thông qua việc mở rộng hợp tác giữa Trường Đại học Hàng hải Việt Nam và các trường đại học hàng hải, logistics uy tín trên thế giới. Mục tiêu của tôi là góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, tăng tính quốc tế hóa và từng bước tiệm cận các chuẩn mực đào tạo tiên tiến".

Phó trưởng bộ môn, Phụ trách bộ môn Kinh tế Hàng hải, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam nhấn mạnh, trong lĩnh vực hàng hải có một câu nói mà thầy luôn tâm niệm là: “Người thuyền trưởng giỏi không trưởng thành từ những vùng biển lặng sóng”.

Thầy Tùng mong rằng sinh viên và các nhà nghiên cứu trẻ khi lựa chọn con đường vận tải – logistics sẽ chuẩn bị cho mình tâm thế sẵn sàng đối diện với khó khăn, biến động và cả những thất bại không thể tránh khỏi. Chính những trải nghiệm ấy sẽ là môi trường rèn luyện quan trọng, giúp mỗi người tích lũy tri thức thực tiễn, hình thành bản lĩnh nghề nghiệp và nuôi dưỡng tinh thần trách nhiệm với công việc mình theo đuổi.

"Tôi cũng mong các bạn luôn giữ được niềm yêu nghề, tinh thần tích cực và tư duy đổi mới trong học tập cũng như nghiên cứu. Khi kết hợp được đam mê, kỷ luật và khát vọng cống hiến, tôi tin rằng mỗi cá nhân sẽ đạt được những kết quả tốt đẹp cho bản thân, đồng thời góp phần thiết thực vào sự phát triển bền vững của ngành vận tải – logistics và nền kinh tế đất nước", thầy Tùng bày tỏ.