Trường Đại học Lâm nghiệp là cơ sở giáo dục đại học đào tạo, nghiên cứu và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực lâm nghiệp, tài nguyên môi trường, kỹ thuật - công nghệ, kinh tế, chính sách và quản lý.
Theo thông tin được nhà trường công bố trên website, với tầm nhìn đến năm 2050, Trường Đại học Lâm nghiệp hướng tới trở thành đại học đa ngành theo định hướng nghiên cứu, ứng dụng, đạt chất lượng cao ở trong nước, khu vực và quốc tế. Đồng thời tiếp tục khẳng định và phát huy vị thế hàng đầu tại Việt Nam trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ về lâm nghiệp, tài nguyên và môi trường.
Hiện nay, Nhà giáo ưu tú, Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Điển đang là Hiệu trưởng của Trường Đại học Lâm nghiệp. Trường có trụ sở chính tại xã Xuân Mai (Hà Nội) và 2 phân hiệu tại tỉnh Đồng Nai, Gia Lai.
2 lĩnh vực chưa có phó giáo sư, giáo sư
Thời gian qua, Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam nhận được phản ánh của phụ huynh khi tìm hiểu Báo cáo ba công khai năm học 2024-2025 thực hiện theo Thông tư 09/2024/TT-BGDĐT Quy định về công khai trong hoạt động của các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân và lộ trình thực hiện Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học của Trường Đại học Lâm nghiệp có nhiều thông tin chưa rõ. Để rộng đường dư luận về những thông tin này, phóng viên của Tạp chí đã liên hệ và gửi câu hỏi tới Trường Đại học Lâm nghiệp.
Cụ thể, theo Báo cáo ba công khai, hiện Trường Đại học Lâm nghiệp đang đào tạo cả 3 trình độ: đại học, thạc sĩ, tiến sĩ. Tỷ lệ giảng viên toàn thời gian có trình độ tiến sĩ của nhà trường đạt 47,15%.
Bảng 2.2 thống kê đội ngũ giảng viên toàn thời gian theo các lĩnh vực đào tạo cho thấy, nhà trường có 5 giảng viên chức danh giáo sư và 38 giảng viên chức danh phó giáo sư. Tuy nhiên, lĩnh vực Dịch vụ xã hội và Kinh doanh và quản lý chưa có giảng viên chức danh giáo sư hay phó giáo sư nào.
Trong văn bản phúc đáp câu hỏi của phóng viên do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Minh Toại - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp ký cho biết: Trong những năm qua, việc nâng cao tỷ lệ giảng viên toàn thời gian có trình độ tiến sĩ luôn được nhà trường xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển đội ngũ, nhằm đáp ứng yêu cầu theo Chuẩn cơ sở giáo dục đại học và định hướng nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học.
Tại thời điểm thực hiện Báo cáo ba công khai (31/12/2024), tổng số giảng viên có tên trong đội ngũ xác định chỉ tiêu trong toàn trường là 526 người, với 189 giảng viên có trình độ tiến sĩ trở lên. Trong đó, số giảng viên tại trụ sở chính của nhà trường là 343 người, bao gồm 10 giảng viên trình độ đại học, 185 giảng viên trình độ thạc sĩ, 148 giảng viên trình độ tiến sĩ.
Tại phân hiệu Đồng Nai là 137 người, với 36 giảng viên có trình độ tiến sĩ và phân hiệu Gia Lai là 46 người, với 05 giảng viên có trình độ tiến sĩ.
Theo đó, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ của Trường Đại học Lâm nghiệp là 35,93% (189/526 giảng viên). Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ tại trụ sở chính là 43,15% (148/343 giảng viên).
Thực hiện việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh năm 2024 cho các ngành đào tạo tại trụ sở chính, bên cạnh 148 giảng viên có trình độ tiến sĩ đang công tác tại trụ sở chính, Trường Đại học Lâm nghiệp đã sử dụng thêm 27 giảng viên có trình độ tiến sĩ tại hai phân hiệu (26 tiến sĩ tại phân hiệu Đồng Nai và 1 tiến sĩ tại phân hiệu Gia Lai) để tham gia xác định chỉ tiêu.
Theo ghi nhận của Hệ thống cơ sở dữ liệu về giáo dục đại học (HEMIS), số giảng viên có trình độ tiến sĩ được tính cho trụ sở chính là 174 người, chiếm 47,15% tổng số 526 giảng viên.
Để bảo đảm tính đồng nhất dữ liệu, Trường Đại học Lâm nghiệp đã sử dụng tỷ lệ này và công khai trong Báo cáo ba công khai năm học 2024–2025 tại trụ sở chính.
Trước thực trạng hai lĩnh vực Dịch vụ xã hội và Kinh doanh, quản lý hiện chưa có giảng viên đạt chức danh giáo sư, phó giáo sư, Trường Đại học Lâm nghiệp cho biết việc nâng cao tỷ lệ giáo sư, phó giáo sư trong toàn trường được xác định là nhiệm vụ chiến lược, triển khai theo lộ trình phù hợp với đặc thù của từng ngành.
Hiện nay, nhà trường tập trung tạo điều kiện để đội ngũ tiến sĩ trẻ hoàn thiện tiêu chuẩn thông qua việc giảm tải giảng dạy, phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh và tăng cường kết nối học thuật quốc tế. Đồng thời gắn phát triển học hàm với mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học trong giai đoạn mới.
“Theo kế hoạch phát triển đội ngũ giai đoạn 2026–2028, dự kiến sẽ có ít nhất hai giảng viên thuộc lĩnh vực Dịch vụ xã hội và Kinh doanh, quản lý tại Trường Đại học Lâm nghiệp được công nhận đạt chuẩn và bổ nhiệm chức danh phó giáo sư”, đại diện nhà trường thông tin.
Bên cạnh đó, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên nói chung và tỷ lệ giảng viên cơ hữu có trình độ tiến sĩ nói riêng, Trường Đại học Lâm nghiệp đã xây dựng kế hoạch cử giảng viên đi đào tạo tiến sĩ trong và ngoài nước theo quy hoạch các ngành mũi nhọn, triển khai các chính sách phụ cấp đặc thù, ưu tiên phân bổ nguồn lực nghiên cứu và giao nhiệm vụ trọng tâm cho đội ngũ giảng viên có trình độ cao. Đồng thời áp dụng cơ chế khuyến khích kịp thời đối với giảng viên hoàn thành chương trình đào tạo và được cấp bằng tiến sĩ.
Trường Đại học Lâm nghiệp đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt tỷ lệ tối thiểu 50% giảng viên có trình độ tiến sĩ, từng bước hiện thực hóa định hướng phát triển trở thành cơ sở giáo dục đại học nghiên cứu và đào tạo sau đại học chất lượng cao.
Nhiều tiêu chí vượt chuẩn ở Thông tư 01
Theo Tiêu chí 3.1 tại Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT ban hành Chuẩn cơ sở giáo dục đại học, từ năm 2030, diện tích đất (có hệ số theo vị trí khuôn viên) tính bình quân trên một người học chính quy quy đổi theo trình độ và lĩnh vực đào tạo phải đạt tối thiểu 25m².
Bên cạnh đó, Tiêu chí 3.2 quy định diện tích sàn xây dựng phục vụ đào tạo bình quân không thấp hơn 2,8 m²/người học. Đồng thời, ít nhất 70% giảng viên toàn thời gian phải được bố trí chỗ làm việc riêng biệt.
Ngoài ra, Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư số 09/2024/TT-BGDĐT quy định các chỉ số đánh giá về cơ sở vật chất, yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học công khai diện tích đất/người học và diện tích sàn/người học. Tuy nhiên, theo Báo cáo ba công khai của Trường Đại học Lâm nghiệp, nhà trường mới công khai tổng diện tích đất và tổng diện tích sàn xây dựng, chưa cập nhật đúng các chỉ số theo yêu cầu của Thông tư 09/2024/TT-BGDĐT.
Phản hồi về nội dung trên, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Minh Toại cho biết, hiện diện tích đất bình quân trên mỗi người học tại Trụ sở chính Trường Đại học Lâm nghiệp đạt 169,42 m². Diện tích sàn xây dựng bình quân đạt 8,73 m²/người học, đều vượt yêu cầu theo Chuẩn cơ sở giáo dục đại học.
Theo Báo cáo ba công khai, 98,9% giảng viên của nhà trường đã được bố trí chỗ làm việc riêng.
Lý giải kết quả này, thầy Toại cho biết Trường Đại học Lâm nghiệp có lợi thế về khuôn viên rộng và không gian đào tạo đạt chuẩn, qua đó góp phần bảo đảm chất lượng giảng dạy, học tập và nghiên cứu.
Trong thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục hoàn thiện công tác quy hoạch và đầu tư cơ sở vật chất, phấn đấu bảo đảm 100% giảng viên toàn thời gian có chỗ làm việc phù hợp. Qua đó xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, thuận lợi cho giảng dạy, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.
Về kết quả tuyển sinh và đào tạo, theo bảng các chỉ số đánh giá tại Báo cáo ba công khai, tỷ lệ nhập học trung bình ba năm của Trường Đại học Lâm nghiệp đạt 44,30%; tỷ lệ tốt nghiệp đạt 52,70%; tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn đạt 27,20%.
Trong khi đó, Tiêu chuẩn 5 tại Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT quy định: tỷ lệ nhập học trên chỉ tiêu công bố, tính trung bình ba năm gần nhất, không thấp hơn 50%; tỷ lệ tốt nghiệp không thấp hơn 60%; tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn không thấp hơn 40%.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Minh Toại cho biết, Trường Đại học Lâm nghiệp luôn xác định tuyển sinh là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của nhà trường. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế – xã hội nhiều biến động, lựa chọn của người học đã có sự thay đổi, tác động trực tiếp đến nguồn tuyển của các nhóm ngành nông – lâm nghiệp.
Bên cạnh đó, nhận thức xã hội đối với các ngành nông, lâm nghiệp vẫn còn tồn tại nhiều định kiến, gắn với hình ảnh lao động nặng nhọc, thu nhập và cơ hội thăng tiến hạn chế, môi trường làm việc kém hấp dẫn so với các lĩnh vực kinh tế, công nghệ và dịch vụ, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Ngoài ra, do trường nằm xa trung tâm đô thị, điều kiện giao thông, sinh hoạt, dịch vụ, cơ hội việc làm thêm và trải nghiệm đô thị còn hạn chế so với các cơ sở đào tạo ở khu vực trung tâm, nên cũng ảnh hưởng nhất định đến kết quả tuyển sinh.
Để nâng cao hiệu quả tuyển sinh, từ năm 2026, nhà trường đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ huy động sự tham gia của toàn thể viên chức, người lao động, người học và các đối tác trong công tác tuyển sinh, đến đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và truyền thông số. Kết quả bước đầu cho thấy tỷ lệ tuyển sinh đã từng bước được cải thiện.
Đối với chỉ số sinh viên tốt nghiệp đúng hạn đạt 27,2%, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp thừa nhận tỷ lệ này còn thấp so với yêu cầu. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc các khóa sinh viên chịu tác động kéo dài của dịch Covid-19, khiến quá trình học tập bị gián đoạn, chậm tiến độ so với kế hoạch đào tạo ban đầu.
Bên cạnh đó, trong những năm gần đây, nhà trường tập trung tăng cường kỹ năng thực tiễn cho người học thông qua việc triển khai học kỳ doanh nghiệp, chương trình thực tập, thực tập sinh và học tập ở nước ngoài đối với một số chương trình đào tạo. Các hoạt động này góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, song cũng làm kéo dài thời gian học tập của một bộ phận sinh viên.
Ngoài ra, việc tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ, gắn với quyền tự chủ học tập của người học như chủ động lựa chọn số tín chỉ mỗi học kỳ, điều chỉnh kế hoạch học tập, đăng ký học lại hoặc cải thiện điểm tuy là ưu điểm của mô hình đào tạo hiện đại, nhưng cũng là yếu tố khách quan ảnh hưởng đến tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn.
Trong khi đó, theo quy định tại Thông tư số 08/2021/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 02/2023/TT-BGDĐT), thời gian tối đa để người học hoàn thành chương trình đào tạo không vượt quá hai lần thời gian thiết kế của chương trình đối với mỗi hình thức đào tạo.
“Để từng bước cải thiện các tỷ lệ theo yêu cầu của Chuẩn cơ sở giáo dục đại học, Trường Đại học Lâm nghiệp sẽ tập trung rà soát toàn diện dữ liệu đào tạo, từ khung chương trình đến quá trình tổ chức thực hiện như xây dựng kế hoạch, triển khai và kiểm tra, đánh giá; đồng thời thiết lập hệ thống cảnh báo sớm về tiến độ học tập, nâng cao vai trò của cố vấn học tập và sự phối hợp với gia đình trong việc hỗ trợ người học”, Phó Hiệu trưởng nhà trường thông tin.
Theo Tiêu chí 6.1 tại Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT, tỷ trọng thu từ hoạt động khoa học và công nghệ trên tổng thu của cơ sở giáo dục đại học có đào tạo tiến sĩ, tính trung bình ba năm gần nhất, không thấp hơn 5%. Trong khi đó, theo Báo cáo ba công khai, năm 2024, tỷ trọng thu từ khoa học và công nghệ của Trường Đại học Lâm nghiệp đạt 24%, vượt xa mức yêu cầu theo Chuẩn cơ sở giáo dục đại học
Chia sẻ về giải pháp đạt được kết quả này, đại diện nhà trường cho biết, tỷ trọng thu cao từ khoa học và công nghệ phản ánh rõ nét nỗ lực của đội ngũ giảng viên, nhà khoa học trong việc đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, tập trung giải quyết các bài toán thực tiễn của ngành lâm nghiệp, tài nguyên – môi trường và nhu cầu phát triển của địa phương. Nhà trường chú trọng mở rộng và nâng cao chất lượng các nhiệm vụ khoa học và công nghệ các cấp, tăng cường hoạt động chuyển giao công nghệ, tư vấn, đào tạo theo đặt hàng của doanh nghiệp, địa phương và các tổ chức kinh tế – xã hội.
Bên cạnh đó, Trường Đại học Lâm nghiệp đẩy mạnh mô hình hợp tác “Nhà trường – Doanh nghiệp – Địa phương”, coi đây là kênh quan trọng để thương mại hóa kết quả nghiên cứu, gia tăng nguồn thu bền vững từ khoa học và công nghệ.
Đồng thời, nhà trường từng bước chuẩn hóa quy trình quản lý hoạt động khoa học và công nghệ theo hướng minh bạch, linh hoạt. Hoàn thiện cơ chế phân bổ nguồn lực, tạo động lực tài chính, khuyến khích sáng tạo và xây dựng môi trường làm việc thuận lợi để đội ngũ nhà khoa học yên tâm nghiên cứu, chuyển giao và phát triển sản phẩm khoa học phục vụ xã hội.
