Trong xã hội hiện nay khi chất lượng không khí ngày càng báo động, con người buộc phải soi mình trước thiên nhiên để tự hỏi: ta đang sống như thế nào, và sẽ để lại điều gì cho ngày mai? Khi băng tan nhanh hơn lời cảnh báo, khi những cánh rừng lùi dần trước bước chân phát triển, khi những dòng sông mang trên mình nhiều rác thải hơn phù sa, thì “sống xanh” không còn là một khẩu hiệu đẹp, mà trở thành một mệnh lệnh của lương tri. Trong bối cảnh ấy, “Khát vọng xanh” không chỉ là khát vọng bảo vệ môi trường, mà sâu xa hơn, là khát vọng sống đẹp – sống có trách nhiệm với con người, với cộng đồng và với tương lai của chính dân tộc mình.

Tôi bắt gặp khát vọng ấy không phải trong những chiến dịch rầm rộ, mà từ một thay đổi rất nhỏ trong chính gia đình mình. Có một thời gian, người lớn trong nhà tôi luôn cho rằng việc phân loại rác hay hạn chế đồ nhựa chỉ là “phong trào của giới trẻ”, phiền phức và không cần thiết. Nhưng rồi, từ những bài học ở trường, tôi kiên trì giải thích, làm mẫu, và chấp nhận bất tiện: rửa lại hộp nhựa, mang túi vải khi đi chợ, tắt bớt những thiết bị không cần thiết.

Sự thay đổi không đến ngay nhưng một ngày, tôi thấy người thân trong gia đình tự nhắc nhau không dùng túi nilon, tự phân loại rác trước khi đem đi đổ. Khoảnh khắc ấy khiến tôi nhận ra: sống xanh không bắt đầu từ những điều lớn lao, mà từ sự bền bỉ thuyết phục bằng hành động, ngay trong không gian sống thân thuộc nhất.

Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở những câu chuyện đẹp, chúng ta sẽ né tránh một thực tế đáng lo ngại: lối sống xanh đang đứng trước nguy cơ bị “làm giả”. Không ít nơi, môi trường được nhắc đến dày đặc trên khẩu hiệu, trên truyền thông, nhưng lại vắng bóng trong hành vi thường ngày. “Xanh” đôi khi trở thành một nhãn mác tiện lợi để tô điểm hình ảnh, trong khi thói quen tiêu dùng lãng phí và sự thờ ơ với thiên nhiên vẫn âm thầm tiếp diễn. Nguy hiểm hơn, sự hình thức ấy có thể khiến người trẻ hoài nghi: liệu sống xanh là trách nhiệm thật sự, hay chỉ là một trào lưu nhất thời?

Cùng với đó là một kiểu thờ ơ khác, tinh vi hơn: thờ ơ nhân danh sự bận rộn. Nhiều người sẵn sàng thừa nhận tầm quan trọng của bảo vệ môi trường, nhưng lại trì hoãn hành động vì cho rằng “chưa phải lúc”, “chưa tiện”, “chưa có thời gian”. Chính sự chần chừ ấy, khi được lặp lại và nhân lên, sẽ trở thành lực cản lớn nhất đối với khát vọng xanh. Thiên nhiên không đợi con người rảnh rỗi mới lên tiếng, và tương lai cũng không thể chờ chúng ta sẵn sàng mới đến.

Sống đẹp, vì thế, trước hết là sống trung thực với thiên nhiên và với chính mình. Nhân loại từng tự hào chinh phục thế giới bằng khoa học – công nghệ, nhưng cũng chính sự ngạo mạn đó khiến con người nhiều lần trả giá. Thiên nhiên không phán xét bằng lời, mà bằng hệ quả. Một túi nilon có thể tồn tại hàng trăm năm trong lòng đại dương; một cánh rừng bị chặt hôm nay có thể để lại lũ lụt cho nhiều thế hệ sau. Sống xanh không phải là những chiến dịch ngắn hạn, mà là sự lựa chọn bền bỉ: tiết chế nhu cầu, từ chối tiện lợi gây hại, và học cách chung sống hài hòa với tự nhiên.

Để những lựa chọn ấy không chỉ phụ thuộc vào ý thức cá nhân, giáo dục cần giữ vai trò dẫn dắt. Trường học không nên coi “sống đẹp – sống xanh” chỉ là một hoạt động ngoại khóa mang tính phong trào, mà cần đưa nó trở thành một giá trị cốt lõi trong hệ thống giáo dục. Điều này có thể bắt đầu từ những bước rất cụ thể: đưa trách nhiệm với môi trường vào tiêu chí đánh giá phẩm chất học sinh; gắn các môn học với những dự án giải quyết vấn đề môi trường ngay tại địa phương; yêu cầu mỗi nhà trường xây dựng và công khai “dấu chân xanh” của mình thông qua việc tiết kiệm năng lượng, giảm rác thải, sử dụng không gian xanh. Khi việc sống xanh được đo lường bằng hành vi, được ghi nhận bằng đánh giá, và được duy trì bằng nề nếp, nó sẽ dần chuyển hóa từ nhận thức sang hành động thường nhật.

Khát vọng xanh của thế hệ trẻ hôm nay cũng cần được đặt trong sự cộng hưởng lớn hơn – giữa cá nhân, doanh nghiệp và quốc gia. Khi những tập đoàn tiên phong đầu tư vào công nghệ xanh, năng lượng sạch, giao thông bền vững, đó không chỉ là chiến lược phát triển kinh tế, mà còn là thông điệp xã hội mạnh mẽ: tương lai xanh là con đường khả thi. Sự đồng hành của những doanh nghiệp như Tập đoàn Vingroup cho thấy, khát vọng xanh không đứng riêng lẻ, mà đang dần trở thành một phần của chiến lược phát triển quốc gia – nơi tăng trưởng kinh tế, tiến bộ công nghệ và trách nhiệm môi trường cùng hướng về một mục tiêu chung.

Tuy nhiên, sẽ là sai lầm nếu đặt toàn bộ trách nhiệm “xanh hóa tương lai” lên vai các tổ chức lớn. Trong dòng chảy bền bỉ của đời sống, mỗi cá nhân giống như một đốt tre trong lũy tre làng: riêng lẻ thì mảnh mai, nhưng khi gắn kết lại, có thể đứng vững trước gió bão.

Một thành phố xanh không thể hình thành từ những con người thờ ơ; một quốc gia phát triển bền vững không thể được xây dựng bởi những công dân vô cảm trước thiên nhiên. Chỉ khi từng “đốt tre” ý thức được vị trí của mình và cùng nhau kết thành một chỉnh thể vững vàng, khát vọng xanh mới có thể trở thành sức mạnh nâng đỡ tương lai.

Cuối cùng, sống đẹp – sống xanh không phải là đích đến, mà là một hành trình dài. Trên hành trình ấy, mỗi người có thể bắt đầu từ hôm nay, từ chính mình, nhưng cần được nâng đỡ bởi một nền giáo dục coi trách nhiệm với môi trường là giá trị nền tảng, và một xã hội không chấp nhận sự hình thức hay trì hoãn.

Khi sống xanh không còn là khẩu hiệu, không bị biến dạng bởi “xanh giả tạo”, và không bị hoãn lại bởi cái cớ bận rộn, thì khát vọng xanh sẽ trở thành khát vọng phát triển bền vững, nhân văn và đáng tự hào.

Và nếu tương lai có thể lên tiếng, tôi tin rằng, điều nó mong mỏi nhất không phải là những lời hứa đẹp đẽ, mà là những con người đủ dũng cảm để sống xanh một cách chân thật hôm nay, để ngày mai vẫn còn màu xanh cho nhân loại.