Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, các hoạt động thương mại, đầu tư và hợp tác kinh tế quốc tế không ngừng mở rộng, kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực có kiến thức chuyên sâu và kỹ năng hội nhập. Ngành Kinh tế quốc tế vì thế trở thành lựa chọn hấp dẫn, đáp ứng xu thế phát triển của thị trường lao động trong và ngoài nước.
Trước nhu cầu đó, nhiều cơ sở giáo dục đại học đã đẩy mạnh mở và phát triển chương trình đào tạo ngành học này. Năm 2026, Học viện Ngân hàng chính thức tuyển sinh ngành Kinh tế quốc tế, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ tiến trình hội nhập kinh tế toàn cầu.
Đón đầu biến động toàn cầu, đào tạo nhân lực Kinh tế quốc tế theo chuẩn mới
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Huyền Anh - Trưởng khoa Kinh tế, Học viện Ngân hàng cho biết: Bức tranh kinh tế thế giới hiện đang có nhiều chuyển dịch mạnh mẽ với sự đan xen phức tạp giữa xu hướng toàn cầu hóa và phân mảnh địa kinh tế, cùng sức ép ngày càng lớn từ chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Theo cô Huyền Anh, thị trường lao động không còn chỉ cần những nhân sự thực hiện các nghiệp vụ xuất nhập khẩu truyền thống, mà đang “khát” đội ngũ chuyên gia có khả năng nhận diện rủi ro từ đứt gãy chuỗi cung ứng, am hiểu các quy định mới như thuế carbon, tiêu chuẩn phát triển bền vững và đặc biệt là có năng lực ra quyết định dựa trên dữ liệu. Việc Học viện Ngân hàng mở ngành Kinh tế quốc tế nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao này.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, chương trình đào tạo ngành Kinh tế quốc tế tại trường được thiết kế theo hướng kết hợp giữa nền tảng tư duy rộng mở và kỹ năng chuyên môn chuyên sâu. Sinh viên được trang bị nhãn quan chiến lược toàn cầu, hiểu rõ bức tranh kinh tế vĩ mô, dòng chảy vốn và cơ chế vận hành của các chính sách kinh tế đối ngoại. Đồng thời phát triển các kỹ năng ứng dụng như phân tích dữ liệu, hoạch định chiến lược đầu tư, quản lý dự án và nghiệp vụ tài trợ thương mại.
“Sự kết hợp này giúp người học xây dựng nền tảng linh hoạt, sẵn sàng thích ứng với biến động của thị trường lao động và mở rộng cơ hội việc làm trong chuỗi cung ứng toàn cầu”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Huyền Anh cho hay.
Theo Trưởng khoa Kinh tế, Học viện Ngân hàng, chương trình đào tạo ngành Kinh tế quốc tế được xây dựng trên nền tảng kế thừa và phát huy thế mạnh truyền thống về kinh tế, tài chính, ngân hàng, đồng thời gắn với tầm nhìn phát triển thành trường đại học đa ngành, đa lĩnh vực. Điểm nổi bật của chương trình là sự kết hợp giữa nền tảng học thuật vững chắc với việc cập nhật liên tục các xu hướng kinh tế toàn cầu hiện đại. Sinh viên không chỉ được trang bị kiến thức kinh tế quốc tế mà còn phát triển năng lực phân tích dữ liệu, dự báo kinh tế, tiếp cận kinh tế số, kinh tế xanh, cũng như hiểu rõ sự vận động của chuỗi cung ứng và bối cảnh địa kinh tế hiện nay.
Bên cạnh đó, theo cô Huyền Anh, điểm nhấn mang tính chiến lược chính là việc tích hợp kiến thức quản trị dự án theo chuẩn quốc tế của Viện Quản lý Dự án Hoa Kỳ (PMI), giúp sinh viên có năng lực quản lý, điều phối dự án trong môi trường đa quốc gia. Chương trình cũng rất chú trọng định hướng phát triển bền vững, tạo nền tảng để người học sẵn sàng tiếp cận và chinh phục các chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế như quản lý dự án, đấu thầu hay thanh toán quốc tế ngay sau khi tốt nghiệp.
Phát huy nền tảng thế mạnh sẵn có, Học viện Ngân hàng định hình rõ ràng ba hướng đi nghề nghiệp chuyên sâu cho sinh viên ngành Kinh tế quốc tế. Trước hết, người học được đào tạo để trở thành các chuyên gia phân tích vĩ mô và đầu tư quốc tế, có khả năng đảm nhiệm vai trò thẩm định dự án, tư vấn đầu tư tại các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính và tập đoàn kinh tế.
Thứ hai, sinh viên được phát triển theo lộ trình trở thành chuyên gia trong các tổ chức quốc tế và lĩnh vực quản lý dự án, với năng lực tham gia quản lý, điều phối các dự án phát triển, làm việc tại các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ hoặc tham mưu chính sách tại cơ quan quản lý nhà nước.
Thứ ba, chương trình hướng tới đào tạo các chuyên gia trong lĩnh vực thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu, sẵn sàng làm việc tại bộ phận thanh toán quốc tế, tài trợ thương mại của ngân hàng hoặc đảm nhiệm vị trí quản trị chuỗi cung ứng tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Chia sẻ về cơ hội thực hành và gắn kết thực tiễn, cô Huyền Anh cho biết, bên cạnh việc đẩy mạnh phương pháp dạy và học theo dự án trong từng học phần, Học viện Ngân hàng đặc biệt chú trọng xây dựng các sân chơi học thuật quy mô, chuyên nghiệp nhằm rèn luyện bản lĩnh cho sinh viên.
Thông qua các cuộc thi thường niên như Economics Challenge - thu hút sinh viên từ hơn 30 trường đại học trên toàn quốc, cuộc thi khởi nghiệp tạo tác động xã hội I-Impact hay Project Management Championship theo chuẩn quản lý dự án quốc tế PMBOK, sinh viên sẽ có cơ hội trực tiếp cọ xát, vận dụng kiến thức vào các tình huống thực tiễn.
Song song với đó, hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên cũng được thúc đẩy mạnh mẽ. Điểm đặc biệt là các sân chơi và dự án đều có sự đồng hành của các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp trong vai trò cố vấn, giám khảo, giúp sinh viên không ngừng học hỏi, trưởng thành qua việc giải quyết những bài toán thực tế ngày càng khắt khe của thị trường lao động.
Gắn học thuật với thực tiễn, mở rộng cơ hội toàn cầu
Với đặc thù là ngành học có mức độ hội nhập cao, việc đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp và hợp tác quốc tế đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng đào tạo ngành Kinh tế quốc tế.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Huyền Anh, chương trình đào tạo ngành Kinh tế quốc tế tại Học viện Ngân hàng được vận hành dựa trên hai trụ cột xuyên suốt là đối sánh chuẩn mực quốc tế và gắn kết chặt chẽ với thực tiễn. Đây không chỉ là định hướng, mà còn là nguyên tắc cốt lõi trong quá trình xây dựng và triển khai chương trình.
Về học thuật, khung chương trình được thiết kế trên cơ sở đối sánh với các trường đại học uy tín tại Vương quốc Anh, bảo đảm tính hiện đại và hội nhập. Đồng thời, Học viện Ngân hàng sở hữu mạng lưới đối tác giáo dục quốc tế rộng khắp, tạo điều kiện để sinh viên tham gia các chương trình trao đổi học tập tại nhiều quốc gia phát triển như Đức, Hà Lan, Nga và Hàn Quốc.
“Việc trải nghiệm học tập tại các cơ sở đào tạo uy tín không chỉ giúp sinh viên mở rộng tư duy toàn cầu, nâng cao năng lực ngoại ngữ mà còn trở thành điểm cộng nổi bật trong hồ sơ khi ứng tuyển vào các tập đoàn đa quốc gia”, cô Huyền Anh nhấn mạnh.
Về gắn kết thực tiễn, chương trình đặc biệt chú trọng xây dựng mạng lưới hợp tác sâu rộng với các ngân hàng thương mại, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và hiệp hội nghề nghiệp. Sự đồng hành của các đối tác được triển khai toàn diện, từ tham gia xây dựng chương trình, giảng dạy chuyên đề đến tổ chức tham quan, kiến tập và thực tập tại doanh nghiệp. Qua đó, sinh viên có cơ hội tiếp cận sớm môi trường làm việc chuyên nghiệp, từng bước mở rộng mạng lưới quan hệ, tích lũy kinh nghiệm thực tế và tự tin gia nhập thị trường lao động.
Trong bối cảnh thị trường lao động không ngừng biến động, lựa chọn ngành học phù hợp trở thành bài toán quan trọng đối với nhiều phụ huynh và học sinh. Với ngành Kinh tế quốc tế, theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Huyền Anh, đây sẽ là “mảnh đất” lý tưởng để phát triển nếu người học sở hữu những tố chất cần thiết.
Theo cô, để phù hợp và phát triển tốt trong ngành Kinh tế quốc tế, người học cần hội tụ ba tố chất quan trọng. Trước hết là sự yêu thích hội nhập và đam mê khám phá môi trường đa văn hóa. Đó là những bạn trẻ luôn tò mò về thế giới xung quanh, quan tâm đến cách các sự kiện quốc tế tác động tới đời sống trong nước và sẵn sàng kết nối, làm việc với nhiều nền văn hóa khác nhau. Đây chính là nền tảng quan trọng để hình thành tư duy toàn cầu.
Bên cạnh đó là tư duy logic và khả năng làm việc với dữ liệu. Người học không nhất thiết phải xuất sắc ở môn Toán, nhưng cần có sự rõ ràng trong suy nghĩ và thói quen sử dụng số liệu để phân tích, lập luận và đưa ra quyết định.
Cuối cùng chính là sự cởi mở và linh hoạt. Trưởng khoa Khoa Kinh tế, Học viện Ngân hàng khẳng định, trong một thế giới không ngừng biến động, khả năng thích ứng nhanh, sẵn sàng tiếp nhận cái mới và chủ động thay đổi sẽ là chìa khóa giúp sinh viên nắm bắt cơ hội và phát triển bền vững.
Từ thực tiễn đào tạo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Huyền Anh đã đưa ra ba khuyến nghị dành cho học sinh trung học phổ thông nhằm chuẩn bị hành trang vững chắc cho bậc đại học. Theo cô, trước hết học sinh cần biến ngoại ngữ thành thói quen hằng ngày, xem đây là công cụ giao tiếp và cánh cửa tiếp cận tri thức toàn cầu.
Bên cạnh đó, việc duy trì thói quen cập nhật tin tức kinh tế, thời sự quốc tế, dù chỉ khoảng 10 phút mỗi ngày, sẽ giúp người học dần làm quen với nhịp vận động của thị trường và bối cảnh thế giới. Đồng thời, học sinh cần chủ động nâng cao năng lực số, bởi việc làm chủ công nghệ từ sớm không chỉ hỗ trợ học tập hiệu quả mà còn là nền tảng quan trọng để phát triển kỹ năng phân tích, quản trị trong tương lai.
