Đẩy mạnh triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, nhiều địa phương đã cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết bằng chương trình, kế hoạch và giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Những chuyển biến bước đầu cho thấy sự đổi mới trong quản trị giáo dục, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng đội ngũ và từng bước cải thiện cơ sở vật chất, tạo tiền đề để nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.
Nghị quyết 71 thúc đẩy đổi mới quản trị, giảm thủ tục hành chính trong trường học
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Phạm Anh Tuấn - Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nguyệt Ấn (tỉnh Thanh Hóa) đánh giá, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.
Đối với địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, việc được tạo điều kiện về cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển giáo dục và đào tạo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là yếu tố quyết định để thực hiện thành công các mục tiêu của Nghị quyết 71.
Ông Tuấn cho biết, hiện trên địa bàn xã có 12 trường công lập, gồm 4 trường mầm non, 5 trường tiểu học, 3 trường trung học cơ sở. Tổng số điểm trường là 16 điểm với 145 lớp; tổng số học sinh là 3.989 em, trong đó mầm non có 1.002 học sinh, tiểu học có 1.617 học sinh, trung học cơ sở có 1.370 học sinh.
Về công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt và triển khai thực hiện, xã đã ban hành Kế hoạch số 32/KH-ĐU ngày 26/12/2025 của Ban Thường vụ Đảng ủy xã Nguyệt Ấn về kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW; Kế hoạch số 74/KH-UBND ngày 22/4/2026 về việc thực hiện Nghị quyết của Chính phủ và Chương trình hành động của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Nghị quyết 71.
Trên cơ sở đó, các nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế; đẩy mạnh phong trào thi đua dạy tốt, học tốt; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và tăng cường công tác phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh.
Về đổi mới, hoàn thiện cơ chế, chính sách, địa phương đã chú trọng lồng ghép nguồn lực từ các chương trình, dự án, nhất là Chương trình mục tiêu quốc gia để đầu tư cơ sở vật chất trường học, mua sắm trang thiết bị dạy học, từng bước đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Công tác xã hội hóa giáo dục được quan tâm triển khai, huy động sự tham gia của tổ chức, cá nhân và cộng đồng trong việc chăm lo cho sự nghiệp giáo dục. Ngoài ra, các chế độ, chính sách đối với học sinh, giáo viên và cơ sở giáo dục được thực hiện tương đối đầy đủ, kịp thời theo quy định của Nhà nước.
Về chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ, dữ liệu giáo dục, sử dụng phần mềm quản lý trường học, sổ điểm điện tử, học bạ điện tử, chữ ký số và các nền tảng hỗ trợ dạy học trực tuyến được duy trì và phát huy hiệu quả. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên ngày càng nâng cao nhận thức về vai trò của chuyển đổi số trong đổi mới giáo dục và đào tạo.
Nhà trường đã tăng cường khai thác học liệu số, sử dụng các thiết bị công nghệ thông tin phục vụ giảng dạy, từng bước đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh. Một số giáo viên đã chủ động ứng dụng phần mềm hỗ trợ thiết kế bài giảng điện tử, khai thác nguồn tài nguyên giáo dục mở và bước đầu tiếp cận, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ xây dựng học liệu, soạn giảng, kiểm tra đánh giá và nâng cao hiệu quả công tác chuyên môn.
Bên cạnh nâng cao hiệu quả quản lý và giảng dạy, chuyển đổi số còn góp phần cắt giảm nhiều thủ tục hành chính trong nhà trường. Việc số hóa hồ sơ, triển khai học bạ điện tử, sổ điểm điện tử, chữ ký số và các phần mềm quản lý giúp giảm bớt giấy tờ, rút ngắn quy trình xử lý công việc, tạo điều kiện để đội ngũ nhà giáo tập trung nhiều hơn cho hoạt động chuyên môn.
Cùng chia sẻ về kết quả thực hiện Nghị quyết 71 sau gần 1 năm triển khai, ông Dương Anh Hùng - Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Kon Tum (tỉnh Quảng Ngãi) cho biết, các trường trên địa bàn phường đã xây dựng kế hoạch chiến lược phát triển nhà trường giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2045, kế hoạch giáo dục năm học, báo cáo công tác tháng cụ thể các nhiệm vụ để triển khai thực hiện Nghị quyết 71 phù hợp với điều kiện thực tiễn của đơn vị. 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên các đơn vị trường học trực thuộc đã nhận thức sâu sắc, đầy đủ Nghị quyết và các văn bản chỉ đạo của cấp uỷ, địa phương về đột phá giáo dục và đào tạo.
Nổi bật trong đó là việc các trường triển khai thực hiện khung năng lực số, học bạ số, ứng dụng AI đổi mới công tác quản lý giáo dục nhằm nâng cao năng lực số cho học sinh phổ thông theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Cụ thể như tăng cường AI và dữ liệu lớn trong quản lý và dạy học; đẩy mạnh tự động hóa công tác hành chính, sổ sách điện tử, thời khóa biểu, phân công chuyên môn, quản lý cơ sở vật chất, giảm tải cho cán bộ, giáo viên. Khai thác, sử dụng hiệu quả AI trong hỗ trợ tư vấn hướng nghiệp, cá nhân hóa học tập, nhận diện học sinh cần hỗ trợ, đánh giá chính sách góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu quả quản trị nhà trường.
Năm học 2025-2026, 100% trường học triển khai học bạ số, số hóa văn thư, thực hiện giao dịch điện tử qua phần mềm iOffice; sử dụng hiệu quả email tên miền kontumcity.edu.vn. Tất cả trường học có website hoạt động hiệu quả, kịp thời thông tin đến học sinh, phụ huynh và cộng đồng. 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên sử dụng hệ thống iOffice để xử lý văn bản và tạo lập hồ sơ công việc. Tỷ lệ số hóa văn bản đi và đến đạt mức cao, cho phép truy cập cũng như tìm kiếm thông tin tức thời.
Các trường cũng triển khai đồng bộ phần mềm Smas, VnEdu điện tử (sổ điểm, học bạ, công văn) và quản lý hồ sơ trên nền tảng Office 365. Thực hiện kết nối dữ liệu thông suốt giữa nhà trường với các cấp quản lý giáo dục, khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu dùng chung của ngành thông qua Gmail, Zalo….
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng tivi, màn hình điện tử và các thiết bị hỗ trợ trong giảng dạy tại trường học được triển khai phù hợp, có hiệu quả nhằm phục vụ đổi mới phương pháp dạy học, hỗ trợ giáo viên truyền tải hình ảnh, tư liệu, nội dung trực quan, từ đó nâng cao hiệu quả tiếp cận bài học của học sinh và triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết 71.
Cần triển khai đồng bộ hơn nữa giải pháp về nhân lực, hạ tầng và chuyển đổi số
Bên cạnh những kết quả bước đầu, việc triển khai Nghị quyết 71 vẫn đang đối mặt với nhiều "điểm nghẽn" về nguồn lực, hạ tầng, năng lực đội ngũ, chuyển đổi số.
Về vấn đề này, ông Dương Anh Hùng chia sẻ, hiện nay, đội ngũ công chức tham mưu trong lĩnh vực giáo dục còn ít so với khối lượng công việc và các cấp học được giao, đặc biệt phường Kon Tum là phường trung tâm, tập trung nhiều trường học. Một số nội dung quản lý chuyên ngành giáo dục có tính đặc thù, yêu cầu chuyên môn sâu nên trong quá trình triển khai thực hiện còn gặp một số khó khăn nhất định.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin của một số giáo viên chưa thật sự linh hoạt, đồng đều, giáo viên lớn tuổi còn thiếu kinh nghiệm trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy.
Vì vậy, để triển khai hiệu quả Nghị quyết 71, trong thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục tăng cường huy động và phát huy hiệu quả vai trò hỗ trợ, phối hợp, giám sát của chính quyền các cấp, tổ chức chính trị - xã hội trong và ngoài nhà trường; qua đó tạo sự đồng thuận, thống nhất cũng như nâng cao trách nhiệm cộng đồng trong việc đồng hành cùng ngành giáo dục thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn phường.
Bên cạnh đó, phát huy mạnh mẽ vai trò chủ động, tinh thần trách nhiệm, năng động và sáng tạo của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên trong việc tổ chức hiệu quả các hoạt động giáo dục; triển khai thực hiện mục tiêu Nghị quyết 71. Chủ động lan tỏa thông tin tích cực và định hướng dư luận của ngành giáo dục. Việc minh bạch thông tin và truyền thông chủ động giúp ngăn chặn khủng hoảng, củng cố vững chắc niềm tin của phụ huynh và nhân dân, đồng thời tôn vinh hình ảnh một nền giáo dục năng động, sáng tạo và đổi mới toàn diện.
Địa phương cũng đề nghị cấp trên tiếp tục quan tâm, ưu tiên kinh phí bố trí nguồn vốn đầu tư xây dựng phòng học, phòng bộ môn, phòng chức năng theo quy định, đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 tại các trường học trên địa bàn phường và tiếp tục triển khai xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia theo mục tiêu kế hoạch đề ra.
Trong khi đó, ông Phạm Anh Tuấn cho biết, bên cạnh kết quả đạt được, việc triển khai thực hiện Nghị quyết 71 trên địa bàn vẫn còn một số hạn chế, khó khăn. Theo đó, công tác tuyên truyền, quán triệt các chủ trương, chính sách về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo ở một số thời điểm chưa thật sự sâu rộng; nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò của giáo dục và đào tạo trong phát triển kinh tế - xã hội chưa đồng đều.
Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học tại một số trường học còn thiếu và chưa đồng bộ; một số hạng mục công trình đã xuống cấp nhưng chưa được đầu tư sửa chữa, nâng cấp kịp thời. Điều kiện phục vụ cho chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm, giáo dục thể chất, nghệ thuật còn hạn chế.
Đội ngũ giáo viên ở một số cấp học, môn học thiếu so với biên chế được giao; chất lượng đội ngũ tuy đã được nâng lên nhưng năng lực ứng dụng công nghệ số, khai thác học liệu số và trí tuệ nhân tạo vẫn chưa đồng đều.
Việc huy động các nguồn lực xã hội hóa cho phát triển giáo dục còn hạn chế; chưa thu hút được nhiều nguồn lực từ doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân để đầu tư, hỗ trợ cho giáo dục và đào tạo.
Nguyên nhân chủ yếu là do địa phương là xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn; nguồn thu ngân sách địa phương hạn chế nên việc đầu tư cho giáo dục và đào tạo chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, đời sống của một bộ phận nhân dân khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo ở mức cao, ảnh hưởng đến việc huy động nguồn lực cho phát triển giáo dục và bảo đảm các điều kiện học tập của học sinh.
Nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất trường học, trang thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ thông tin và chuyển đổi số ngày càng lớn, trong khi nguồn kinh phí được bố trí còn hạn chế. Một số cơ chế, chính sách liên quan đến giáo dục và đào tạo, nhất là đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn.
Trong thời gian tới, Ủy ban nhân dân xã sẽ tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết 71; xác định phát triển giáo dục và đào tạo là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của cả hệ thống chính trị, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Cùng với đó, đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập; xây dựng và khai thác hiệu quả học liệu số, cơ sở dữ liệu ngành giáo dục.
Thực hiện tốt công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ; nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để thực hiện hiệu quả chủ trương phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi theo quy định.
Quan tâm hơn nữa trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đủ về số lượng, bảo đảm về cơ cấu, nâng cao chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ; kiến nghị cấp có thẩm quyền bổ sung biên chế giáo viên còn thiếu theo chỉ tiêu được giao, nhất là ở các môn học đặc thù.
Với quyết tâm chính trị cao, sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, chính quyền, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cũng như sự đồng thuận của nhân dân, địa phương phấn đấu thực hiện thắng lợi các mục tiêu của Nghị quyết 71, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
