Trường Đại học Mở Hà Nội là một trong số những cơ sở giáo dục hiện đang đào tạo ngành Luật quốc tế (mã ngành: 7380108). Mục tiêu của chương trình đào tạo là trang bị cho người học kiến thức cơ bản về pháp luật, các vấn đề chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội; nắm vững kiến thức lý luận và định hướng chuyên sâu kiến thức thực tiễn về pháp luật quốc tế; phương pháp tư duy pháp lý, ý thức pháp luật, kĩ năng nghiên cứu, áp dụng pháp luật để giải quyết các vấn đề pháp lý trong lĩnh vực pháp luật quốc tế.
Đào tạo sát với nhu cầu của thị trường và bối cảnh hội nhập quốc tế
Chia sẻ về ngành học, trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Hồ Ngọc Hiển - Trưởng khoa Khoa Luật, Trường Đại học Mở Hà Nội cho biết, chương trình đào tạo của ngành tập trung xây dựng nền tảng lý luận và thực tiễn pháp luật chung cho cử nhân Luật tại Việt Nam, đồng thời trang bị cho sinh viên các kiến thức và kỹ năng chuyên sâu gắn với Luật quốc tế.
Chương trình thiết kế các học phần nền tảng về Luật và Luật quốc tế như Công pháp quốc tế, Tư pháp quốc tế, Thương mại quốc tế, Tiếng Anh pháp lý và nhiều học phần tự chọn, bổ trợ cho phép người học hình thành chuyên môn hẹp, phù hợp định hướng.
Nếu người học lựa chọn Luật vận chuyển hàng hải hàng không quốc tế, Giải quyết tranh chấp trong thương mại quốc tế, Kỹ năng tư vấn pháp luật trong lĩnh vực thương mại… các em sẽ được trang bị kiến thức và kĩ năng phù hợp để làm việc trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, hoặc trở thành luật sư, tư vấn viên về các vấn đề thương mại quốc tế.
Khi sinh viên chọn Luật biển quốc tế, Luật Hình sự quốc tế, Pháp luật quốc tế, Pháp luật Việt Nam về quyền con người, Quan hệ kinh tế quốc tế, Kỹ năng đàm phán ký kết điều ước quốc tế… sinh viên sẽ phát triển kiến thức, kĩ năng phù hợp để việc trong các tổ chức quốc tế, các đơn vị chuyên môn về luật quốc tế trong các cơ quan Nhà nước, hoặc các cơ quan nghiên cứu quốc tế.
Nhìn chung, chương trình đào tạo Luật quốc tế chú trọng việc xây dựng các nhóm kiến thức theo trình tự logic, từ nền tảng chung, tới chuyên ngành, chuyên ngành hẹp. Bên cạnh đó, chú trọng kỹ năng tư duy phản biện, kĩ năng tự học, tự nghiên cứu và thích nghi trước bối cảnh đa ngôn ngữ, đa văn hóa để bảo đảm người học sau này có thể làm việc hiệu quả trong môi trường pháp lý quốc tế.
Đề cập đến đặc trưng trong công tác đào tạo ngành Luật quốc tế tại đơn vị, thầy Hiển chỉ ra: "Chương trình đào tạo ngành Luật quốc tế được xây dựng công phu, có chiều sâu và định hướng rõ ràng. Trường Đại học Mở Hà Nội là một trong số ít cơ sở giáo dục đại học tại Việt Nam giảng dạy ngành Luật quốc tế ở bậc cử nhân và giảng dạy tương đối sớm.
Chương trình đào tạo ngành Luật quốc tế bám sát nhu cầu xã hội đối với nhân lực có chuyên môn Luật quốc tế để làm việc trong các doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước, công ty luật có yếu tố nước ngoài, nhất là trong lĩnh vực thương mại quốc tế, nhóm doanh nghiệp có đầu tư nước ngoài, các vấn đề di trú, thị thực, hôn nhân gia đình có yếu tố nước ngoài.
Qua quá trình tổ chức đào tạo, đo lường kết quả đầu ra, kết hợp với đánh giá thực chất đến từ yêu cầu xã hội, đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, chương trình đào tạo ngành Luật quốc tế của nhà trường nhiều lần được cập nhật cải tiến.
Các chu kì cập nhật gần đây luôn được đặt trong tương quan đối sánh với không chỉ các trường đại học trong nước có ngành Luật quốc tế, mà còn hướng đến đối sánh với những trường đại học trong khu vực và trên thế giới nhằm hiện thực hóa mục tiêu nâng cao chất lượng, đưa chuẩn người học vượt biên giới.
Ngoài ra, ngành Luật quốc tế được tổ chức đào tạo trên cơ sở phương pháp tiến bộ, đội ngũ giảng viên có trình độ cao, các phương tiện hỗ trợ như học liệu, tài liệu, các hoạt động ngoại khóa liên tục được cập nhật, phát triển.
Cụ thể, Trường Đại học Mở Hà Nội có thế mạnh về nền tảng công nghệ và mạng lưới liên kết rộng khắp với nhiều chuyên gia làm việc thực tiễn, nghiên cứu viên và giảng viên có trình độ cao về Luật quốc tế trong và ngoài nước. Đây là lực lượng chính tham gia trực tiếp giảng dạy, tổ chức các hoạt động ngoại khóa, thực tập thực hành cho người học trong chương trình đào tạo ngành.
Việc triển khai chương trình đào tạo ngành Luật quốc tế tại Trường Đại học Mở Hà Nội hướng đến mục tiêu ứng dụng tối đa. Vì thế, không chỉ có nội dung kiến thức, bài tập, thảo luận được cập nhật sát với thực tiễn, phương pháp giảng dạy, hình thức thảo luận, hay rèn luyện các kĩ năng đều phải hướng đến khả năng vận dụng và có giá trị thực chất đối với người học.
Hệ thống công nghệ và hạ tầng hiện đại, học liệu và tài liệu nước ngoài được cập nhật trang bị liên tục phục vụ người học cũng là một trong điều kiện bổ trợ quan trọng".
Tăng cường trải nghiệm thực tiễn, rèn kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên
Đề cập đến các hoạt động hợp tác quốc tế, Tiến sĩ Hồ Ngọc Hiển thông tin, nhà trường và khoa Luật thường xuyên mời chuyên gia quốc tế tham gia giảng dạy, hội thảo, tọa đàm và thực hiện các hoạt động đào tạo. Sinh viên ngành Luật quốc tế có cơ hội thực tập ở nhiều đơn vị chuyên môn về luật quốc tế của các cơ quan nhà nước như Cục/Vụ pháp luật quốc tế của các Bộ; Doanh nghiệp nước ngoài; Công ty luật chuyên về thương mại quốc tế, hàng hải quốc tế; Cơ quan nghiên cứu quốc tế…
Song song với đó, nhà trường luôn khuyến khích và tạo điều kiện cho người học tham gia nhiều hoạt động như hội thảo, tọa đàm khoa học chuyên ngành, các cuộc thi tranh tụng, các phiên tòa mô phỏng, các hoạt động trải nghiệm tham quan tại các cơ quan, tổ chức quốc tế và tổ chức có hoạt động chuyên môn liên quan đến luật quốc tế.
Cùng với đó, nhà trường định hướng người học trau dồi năng lực ngoại ngữ, khuyến khích tham gia các cuộc thi, hoạt động chuyên môn, nghiên cứu trong và ngoài trường để trau dồi kĩ năng.
Từ trải nghiệm người học, em Đỗ Danh Hiển - Sinh viên khoa Luật (niên khóa 2022 - 2026) cho biết: "Em lựa chọn ngành Luật quốc tế của trường vì niềm yêu thích và nhận thấy đây là ngành học mang lại nhiều cơ hội học tập rộng mở. Không chỉ tìm hiểu về hệ thống pháp luật trong nước, em còn được tiếp cận và hiểu sâu hơn về pháp luật của các quốc gia cũng như những quy định chung trong quan hệ quốc tế.
Đặc thù của ngành yêu cầu sinh viên thường xuyên sử dụng ngoại ngữ trong học tập và nghiên cứu, qua đó em còn có thêm cơ hội rèn luyện và nâng cao năng lực ngoại ngữ của bản thân.
Ngoài kiến thức chuyên môn, chương trình học cũng giúp em phát triển nhiều kỹ năng quan trọng như nghiên cứu tài liệu, phân tích văn bản pháp lý và tư duy so sánh pháp luật, từ đó hiểu rõ hơn về môi trường pháp lý quốc tế cũng như cách các cam kết quốc tế được áp dụng trong thực tiễn".
Để chinh phục các học phần trong chương trình đào tạo, Danh Hiển cho biết, em luôn kết hợp giữa việc nắm vững lý thuyết trên lớp và chủ động tự học. Ngoài thời gian nghe giảng, em dành nhiều thời gian đọc kỹ giáo trình, chuẩn bị bài trước khi lên lớp, tìm hiểu thêm các sách hướng dẫn học tập và tài liệu chuyên sâu. Em còn tập trung đọc và nghiên cứu các văn bản pháp luật quốc tế cũng như các án lệ quốc tế.
Danh Hiển cũng chủ động rèn luyện kỹ năng phân tích và hệ thống hóa kiến thức nhằm nắm bắt bản chất của vấn đề thay vì chỉ học thuộc một cách máy móc. Theo em sinh viên, việc tự hệ thống hóa nội dung giúp ghi nhớ kiến thức lâu và hiểu sâu hơn. Ngoài học lý thuyết, để có thể hiểu và vận dụng hiệu quả các quy định pháp luật, em còn tích cực thực hành như áp dụng, diễn giải, bình luận, phân tích các vụ việc, sự kiện hay hồ sơ pháp lý...
Ở góc nhìn của cựu sinh viên, chị Trần Thị Thanh Huyền (niên khóa 2019 - 2023) bày tỏ: "Sau khi tốt nghiệp, tôi làm việc tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Thùy Trang Anh với vị trí tương đối gần với ngành Luật quốc tế, có sự đan xen chặt chẽ giữa Luật quốc tế và Luật quốc gia. Tuy không làm hoàn toàn về Luật quốc tế nhưng những kiến thức và kỹ năng tích lũy được trong chương trình, nhất là kỹ năng nghiên cứu, phân tích vấn đề, đọc hiểu văn bản pháp lý và làm việc với tài liệu, giao tiếp bằng tiếng nước ngoài đã hỗ trợ tôi rất nhiều.
Đặc biệt, việc tiếp cận với những vấn đề của Luật quốc tế kết hợp với rèn luyện những kỹ năng phân tích, tư duy, phản biện giúp tôi có tư duy hệ thống, khả năng tiếp cận vấn đề một cách logic và toàn diện hơn".
Đưa ra lời khuyên dành cho các bạn sinh viên đang theo học hoặc dự định theo học ngành Luật quốc tế, chị Hoàng Minh Hòa (niên khoá 2020 - 2024) - Trợ lý Luật sư làm việc tại Công ty Luật Trách nhiệm hữu hạn Vũ Trần, bày tỏ, điều quan trọng là nên chủ động tiếp cận kiến thức nền tảng vững chắc về pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế. Trong quá trình học, các bạn nên hỏi thêm kiến thức từ thầy, cô và tìm đọc nhiều tài liệu liên quan.
Bên cạnh đó, ngay từ sớm, người học cần chú trọng phát triển một số kỹ năng cần thiết như kỹ năng ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh pháp lý, các ngoại ngữ khác phổ biến hiện nay (Tiếng Trung, tiếng Nga...); rèn luyện thêm kỹ năng phân tích và đọc hiểu văn bản pháp luật, cũng như kỹ năng viết và trình bày quan điểm mạch lạc, rõ ràng, chính xác... Những kỹ năng này sẽ giúp các bạn thuận lợi hơn khi tiếp cận môi trường làm việc có yếu tố quốc tế sau khi tốt nghiệp.
