Kỳ thi tuyển sinh 10 cho năm học 2026 - 2027 đến thời điểm này đa số các địa phương đã công bố điểm thi, điểm chuẩn nhưng cũng có một số địa phương mới hoàn tất khâu chấm thi, chưa công bố điểm thi, điểm chuẩn đến thí sinh.
Ở địa phương người viết bài vừa tiến hành chấm thi tuyển sinh 10, năm học 2026 – 2027 và bản thân người viết bài được phân công vào tổ chấm kiểm tra. Nhìn chung, các giám khảo 1 và 2 đã chấm thi đúng với hướng dẫn chấm và thống nhất của hội đồng chấm thi nhưng cũng có một số vấn đề cần lưu tâm rút kinh nghiệm chung.
Đó là hiện tượng một số bài thi bị cộng nhầm điểm nên điểm tổng toàn bài thi thấp hơn số điểm thực tế các câu trả lời mà thí sinh đã làm và được giám khảo chấm ở từng câu trả lời. Có bài lệch 0,25 nhưng cũng có bài lệch lên đến 1,25 điểm.
Trong khi, kỳ thi tuyển sinh 10 hiện nay đang khá cạnh tranh nhau, việc hơn kém nhau 0,25 điểm có thể dẫn đến kết quả đậu hoặc rớt. Chỉ tiếc, việc chấm kiểm tra kỳ thi chỉ chiếm một tỉ lệ rất nhỏ trong tổng số bài thi của thí sinh nên rất có thể một số thí sinh sẽ bị mất điểm một cách đáng tiếc.
Quy trình chấm thi chặt chẽ nhưng vẫn xảy ra tình trạng một số giám khảo sơ suất trong khâu cộng điểm
Hiện nay, học sinh phổ thông có 2 kỳ thi tập trung với số lượng đông đảo, đó là thi tốt nghiệp trung học phổ thông (lớp 12) và thi tuyển sinh 10 (học sinh lớp 9). Cả 2 kỳ thi đều quan trọng với học trò. Một kỳ thi để dùng kết quả xét tốt nghiệp trung học phổ thông và xét tuyển đại học; một kỳ thi để lấy kết quả vào lớp 10 công lập.
Chính vì 2 kỳ thi đều quan trọng nên kỳ thi nào cũng được chú trọng và đều có tổ chấm kiểm tra xác suất một tỉ lệ nhất định.
Đối với kỳ thi tuyển sinh 10 do các địa phương đứng ra tổ chức coi thi và chấm thi- đây được xem là một trong những kỳ thi nghiêm ngặt bậc nhất hiện nay đối với học sinh phổ thông. Sự nghiêm ngặt không chỉ diễn ra trong quá trình tổ chức coi thi mà việc chấm thi luôn được đặc biệt xem trọng.
Những môn thi tự luận, hoặc trắc nghiệm kết hợp tự luận bao giờ cũng được tổ chức chấm một cách khắt khe, cẩn thận, khách quan nhằm đem lại quyền lợi tối đa cho thí sinh dự thi ở các nhà trường.
Trước khi chấm chung, hội đồng chấm thi từng môn sẽ sinh hoạt chung và thống nhất đáp án từng câu trên cơ sở đáp án/ hướng dẫn chấm của bộ phận ra đề. Đáp án/ hướng dẫn chấm của bộ phận ra đề được thảo luận, phân tích kĩ lưỡng từng câu chữ để có được một đáp án/ hướng dẫn chấm chung cho toàn hội đồng chấm thi.
Sau khi thống nhất đáp án/ hướng dẫn chấm thì hội đồng chấm thi từng môn sẽ tiến hành chấm chung 10 bài được rút ngẫu nhiên từ các xấp bài thi của thí sinh. Từng câu, từng phần được phân tích kĩ lưỡng để thống nhất mức điểm chấm.
Sau 10 bài chấm chung toàn hội đồng, cơ bản giám khảo đã thuộc được đáp án/ hướng dẫn chấm và có cái nhìn tổng quát về bài thi của thí sinh để về tổ chấm của mình tiến hành chấm thi.
Khi về tổ chấm thi, mỗi tổ sẽ có 24 giám khảo và 01 tổ trưởng, 01 tổ phó, chia làm 2 nhóm ở 2 phòng độc lập. Mỗi bài thi được chấm độc lập 2 vòng ở 2 phòng khác nhau dưới sự giám sát của tổ trưởng, hoặc tổ phó.
Vòng đầu tiên, giám khảo 1 chỉ thực hiện khóa bài (chỗ giấy trống) và chấm điểm trên phiếu điểm riêng, không được ghi điểm trên bài thi của thí sinh. Vòng 2 giám khảo sẽ chấm trực tiếp trên bài thi, điểm từng câu sẽ được ghi trực tiếp ở lề trái mỗi câu trả lời của thí sinh.
Sau khi chấm độc lập 2 vòng ở 2 phòng khác nhau, hai giám khảo sẽ tiến hành thống nhất điểm thi từng câu. Nếu bài thi mà 2 giám khảo chấm không lệch nhau thì dễ, những bài lệch nhau dưới 1,0 điểm thì 2 giám khảo sẽ thống nhất với nhau ra mức điểm chung toàn bài.
Những bài có điểm lệch với mức điểm lớn hơn sẽ có giám khảo 3, hoặc những bài không thống nhất được thì tổ sẽ tiến hành chấm chung. Cơ bản, các giám khảo sẽ hướng đến việc đảm bảo tối đa quyền lợi cho thí sinh dự thi.
Tuy nhiên, khâu cộng điểm lại vẫn xảy ra những sai sót đáng tiếc ở một số bài thi. Bởi, trong mỗi bài thi có hàng chục điểm con và có điểm lẻ (0,25; 0,75) nên khi cộng điểm tổng đã xảy ra sai sót- dù số lượng bài sai rất ít.
Nhưng, nếu không may rơi vào bài thí sinh nào mà bài thi đó không được chấm kiểm tra thì thí sinh đó sẽ chịu những thiệt thòi đáng tiếc.
Có bài thi sai số đến 1,25 điểm do giám khảo 1-2 cộng nhầm
Trong quá trình tổ chức chấm thi tuyển sinh 10, khâu chấm kiểm tra rất quan trọng. Chấm để điều chỉnh những sai sót, những sự cố, những hạn chế mà giám khảo 1-2 mắc phải hoặc vô tình mắc phải.
Thông thường, tỉ lệ chấm kiểm tra ở mỗi hội đồng chấm thi dao động từ 5- 15% (tùy năm và tùy vào số lượng thí sinh dự thi).
Việc chấm kiểm tra là rà soát toàn bộ từng bài thi của thí sinh xem có bị chấm sót, chấm sai, cộng sai điểm hay không. Những sai sót, hạn chế này sẽ được ghi chú, thống kê và báo lên hội đồng chấm thi để kịp thời điều chỉnh lại điểm đúng cho thí sinh.
Về cơ bản, 2 giám khảo chấm rất cẩn thận, hiếm khi sót câu, sót ý vì 2 vòng chấm độc lập nên việc lên điểm thành phần thường ít sai. Tuy nhiên, khâu sai sót là nằm ở việc cộng điểm tổng của bài thi. Có bài thi tất cả điểm thành phần được lên đầy đủ từng câu nhưng khi cộng điểm tổng lại có sai sót. Có bài 0,25; 0,5; 0,75…thậm chí có bài sai đến 1,25 điểm.
Tất nhiên, những sai sót này được giám khảo chấm kiểm tra tổng hợp và tổ trưởng chấm kiểm tra sẽ báo lên hội đồng chấm thi để kịp thời điều chỉnh lại đúng điểm thực của học sinh.
Việc một số bài thi được nâng điểm sau khi chấm kiểm tra do giám khảo cộng nhầm điểm cho thấy công tác rà soát sau chấm thi là cần thiết nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của thí sinh. Tuy nhiên, đây cũng là lời cảnh báo về tính cẩn trọng trong quá trình chấm thi.
Sai sót ở khâu cộng điểm tuy là lỗi kỹ thuật nhưng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tuyển sinh, nhất là khi chênh lệch giữa các thí sinh chỉ ở mức 0,25–0,5 điểm có thể sẽ dẫn đến việc đậu, hoặc rớt tuyển sinh 10.
Vì vậy, bên cạnh việc tổ chức chấm kiểm tra nghiêm túc, các hội đồng chấm thi cần tăng cường khâu đối chiếu giữa 2 giám khảo; nâng tỉ lệ chấm kiểm tra và tổ thư ký cũng cần rà soát thêm đối với những xấp bài không được chấm kiểm tra để hạn chế tối đa những sai sót đáng tiếc, góp phần bảo đảm tính chính xác, công bằng cho thí sinh dự thi.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
