Giáo dục kỹ năng sống là một trong những nội dung quan trọng, nhằm góp phần xây dựng và hoàn thiện sự phát triển của học sinh. Khi giáo dục kỹ năng sống trong nội dung chương trình chính khóa tại các trường mầm non, phổ thông công lập vẫn còn một số hạn chế, nhiều nhà trường đã tìm đến các giải pháp mới, sử dụng dịch vụ này từ các đơn vị cung cấp độc lập bên ngoài.
Xây dựng chương trình dựa trên thực tiễn, ứng dụng phần mềm đảm bảo chất lượng
Chia sẻ với phóng viên, bà Lê Thu Thủy - Giám đốc Công ty Cổ phần Giáo dục Novastars (gọi tắt là Novastars) cho biết, ngay từ khâu xây dựng nội dung, công ty xác định rằng chất lượng chương trình là yếu tố cốt lõi, quyết định việc học sinh có thực sự hình thành kỹ năng hay không.
Theo đó, nội dung chương trình được xây dựng dựa trên chuẩn đầu ra của các chương trình giáo dục kỹ năng tiên tiến trên thế giới, đồng thời được điều chỉnh phù hợp với đặc điểm phát triển và tâm sinh lý của học sinh theo từng độ tuổi.
“Chúng tôi không bê nguyên mô hình nước ngoài để áp vào học sinh Việt Nam, mà luôn đặt câu hỏi: Ở độ tuổi này, trẻ đang gặp những vấn đề gì trong cuộc sống? Trẻ có thể làm được gì, cần hỗ trợ ở mức nào?
Chính vì vậy, mỗi nội dung đều được thiết kế phù hợp với khả năng nhận thức của từng lứa tuổi; gắn với những tình huống trẻ thực sự gặp trong học tập, sinh hoạt, mối quan hệ với bạn bè và người lớn; tránh tình trạng học sinh ‘nghe thì hay nhưng không biết áp dụng vào đâu’…
Mục tiêu của chúng tôi không phải để học sinh thuộc khái niệm, mà để các em làm được trong đời sống hằng ngày” - bà Lê Thu Thủy chia sẻ.
Bên cạnh đó, để đảm bảo tính khả thi, chương trình giáo dục kỹ năng sống của công ty không được triển khai đại trà ngay từ đầu. Trước khi đưa vào giảng dạy rộng rãi, nội dung đều trải qua quá trình dạy thử - quan sát - điều chỉnh.
Trong quá trình triển khai chính thức, chương trình tiếp tục được thu thập phản hồi từ giáo viên trực tiếp giảng dạy; lắng nghe ý kiến từ nhà trường; đồng thời, ghi nhận chia sẻ từ phụ huynh về sự thay đổi của học sinh.
“Chúng tôi xem mỗi phản hồi là một dữ liệu quan trọng để hoàn thiện chương trình. Nội dung luôn được cập nhật, điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế lớp học và bối cảnh giáo dục tại Việt Nam” - Giám đốc Công ty Cổ phần Giáo dục Novastars cũng cho biết thêm.
Bên cạnh nội dung và phương pháp, chương trình còn ứng dụng phần mềm “Kỹ năng sống Novastars”, nhằm đảm bảo tính nhất quán trong quá trình triển khai.
Theo đó, phần mềm giúp đảm bảo nội dung bài học được truyền đạt đúng và đủ theo thiết kế; hỗ trợ giáo viên triển khai bài học theo một chu trình trải nghiệm thống nhất; giữ được tinh thần và mục tiêu giáo dục của từng hoạt động
Nhờ phần mềm, mỗi bài học đến với học sinh không chỉ là một tiết học rời rạc, mà là một hành trình trải nghiệm được thiết kế có chủ đích, từ tình huống - trải nghiệm - thảo luận - rút ra bài học.
Đào tạo đội ngũ bài bản, liên tục và tăng cường giám sát quá trình giảng dạy
Đối với giáo dục kỹ năng sống, giáo viên chính là yếu tố quyết định chất lượng. Một chương trình được thiết kế tốt chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai bởi đội ngũ giáo viên hiểu đúng và làm đúng.
“Chúng tôi luôn quan niệm rằng, giáo viên kỹ năng sống không chỉ là người dạy, mà là người đồng hành cùng học sinh trong quá trình hình thành năng lực và nhân cách” - bà Lê Thu Thủy bày tỏ.
Vị đại diện công ty cũng chia sẻ thêm những yếu tố “then chốt” để chương trình giáo dục kỹ năng sống được giảng dạy với đội ngũ giáo viên có chất lượng cao:
Thứ nhất, tuyển chọn giáo viên không chỉ dựa vào bằng cấp: Ngay từ khâu tuyển chọn, công ty không đặt nặng tiêu chí bằng cấp đơn thuần, mà chú trọng đến sự thấu hiểu tâm lý lứa tuổi; khả năng giao tiếp và dẫn dắt hoạt động với học sinh; thái độ tôn trọng, lắng nghe và không phán xét. Có những giáo viên có nền tảng chuyên môn tốt, nhưng chưa phù hợp để dạy kỹ năng sống, và ngược lại, có những ứng viên rất phù hợp về thái độ và cách tiếp cận, nhưng cần được đào tạo bài bản trước khi đứng lớp.
Thứ hai, đào tạo giáo viên bài bản trước khi đứng lớp - chỉ giáo viên đạt chứng nhận Novastars mới được giảng dạy: Trước khi chính thức đứng lớp, tất cả giáo viên đều phải tham gia chương trình đào tạo chuyên môn của công ty. Nội dung đào tạo không chỉ tập trung vào kiến thức, mà đặc biệt nhấn mạnh: hiểu rõ mục tiêu giáo dục của từng bài học; nắm vững phương pháp học qua trải nghiệm; thực hành dẫn dắt hoạt động và xử lý tình huống sư phạm.
Chỉ những giáo viên đạt chứng nhận của Novastars mới đủ điều kiện tham gia giảng dạy. Chứng nhận không phải là hình thức, mà là cam kết, giáo viên đã hiểu đúng tinh thần chương trình và có đủ năng lực để triển khai hiệu quả trên lớp.
Thứ ba, đào tạo nâng cao chuyên môn liên tục trong suốt quá trình giảng dạy: Việc đào tạo giáo viên không dừng lại ở giai đoạn đầu. Trong quá trình giảng dạy, giáo viên được tham gia các hoạt động đào tạo nâng cao chuyên môn, nhằm cập nhật phương pháp giáo dục mới, nâng cao năng lực dẫn dắt lớp học và chia sẻ kinh nghiệm xử lý các tình huống thực tế phát sinh. Giáo dục kỹ năng sống luôn gắn với những thay đổi của xã hội và học sinh, vì vậy giáo viên cũng cần được học tập và phát triển liên tục.
Thứ tư, hàng tuần có các buổi trao đổi chuyên môn: Một điểm đặc trưng trong công tác phát triển đội ngũ là việc tổ chức các buổi trao đổi chuyên môn định kỳ hàng tuần. Đây là không gian để giáo viên chia sẻ những khó khăn khi đứng lớp, thảo luận các tình huống sư phạm cụ thể, đồng thời, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp và đội ngũ chuyên môn. Những buổi trao đổi này giúp giáo viên không cảm thấy đơn độc, bên cạnh đó, cũng góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy một cách đồng đều.
Thứ năm, đồng hành và giám sát xuyên suốt quá trình giảng dạy: Bên cạnh đào tạo, công ty cũng chú trọng công tác đồng hành và giám sát chuyên môn trong suốt quá trình triển khai chương trình. Giáo viên luôn nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ đội ngũ chuyên môn, góp ý thông qua dự giờ, phản hồi sau tiết dạy, điều chỉnh phương pháp để phù hợp với từng lớp học cụ thể. Việc giám sát không phải nhằm mục đích kiểm soát, mà để hỗ trợ giáo viên làm tốt hơn mỗi ngày, bởi, khi giáo viên được đồng hành đúng cách, học sinh sẽ là người hưởng lợi nhiều nhất.
Phụ huynh an tâm khi con có những bài học thiết thực và hữu ích
Chương trình giáo dục kỹ năng sống Novastars hiện đang được triển khai tại nhiều trường mầm non, phổ thông trên địa bàn Hà Nội. Một trong những tín hiệu đáng mừng là sự đánh giá tích cực và tin tưởng của phụ huynh học sinh khi con em được trải nghiệm hoạt động giáo dục kỹ năng sống.
Chị Vũ Ngọc Mai (phụ huynh của học sinh Hoàng Vũ Khánh An, một trường mầm non trên địa bàn phường Hồng Hà, Hà Nội) chia sẻ: “Con rất thích chương trình kỹ năng sống Novastars. Con đã áp dụng bài học của mình vào thực tế hằng ngày khi ở nhà, từ những điều nhỏ nhất, như bỏ rác đúng nơi quy định, tự giác đánh răng mà không cần phải nhờ mẹ…
Cá nhân tôi thấy, từ khi con học chương trình kỹ năng sống, đã có sự tiến bộ, tự giác hơn hẳn. Đặc biệt, đối với những sản phẩm trong giờ học kỹ năng sống, con rất hứng thú khi được mang về nhà. Trong đó, con ấn tượng nhất là sản phẩm lịch đánh răng, thùng rác, và “con đường đi học của bạn A Sùng”… khi về nhà, con còn mang những câu chuyện được chia sẻ trên lớp kể lại cho mẹ nghe, cùng mẹ khám phá thế giới”.
Cũng đánh giá cao những nội dung của chương trình kỹ năng sống, chị Đoàn Thị Ngọc (phụ huynh học sinh Hoàng An Nhiên, một trường mầm non trên địa bàn phường Yên Nghĩa, Hà Nội) cho biết: “Cá nhân tôi thấy đây là chương trình rất hay và ý nghĩa, tuyệt vời nhất là khiến các con rất thích thú. Mỗi khi về nhà, là con lại tíu tít khoe về bài học của mình, con cũng rất thích những sản phẩm thực hành của chương trình. Điều đó làm bố mẹ cảm thấy rất an tâm, và thậm chí tạo cho con một bộ sưu tập riêng với những sản phẩm đó tại nhà.
Khi được bổ sung thêm các kỹ năng ở trên lớp, con đã có sự thay đổi rõ rệt. Từ một em bé khá nhút nhát, sau khi học kỹ năng sống ở trường, con đã tự tin, bạo dạn hơn và luôn ý thức được rằng, tự phải tập những kỹ năng của bản thân.
Đặc biệt, với phần thư gửi phụ huynh sau mỗi bài học, khi tôi đọc lại, con đều rất thích thú và chăm chú lắng nghe. Chúng tôi rất hài lòng về chương trình. Mong rằng, chương trình sẽ ngày càng có thêm nhiều hoạt động, nhiều sản phẩm đẹp, để các con hào hứng và ứng dụng nhiều hơn nữa vào thực tế”.
Chị Trần Thị Thu Ngoan (phụ huynh học sinh Hoàng Nhật Huy, một trường mầm non trên địa bàn xã Đông Anh, Hà Nội) cũng chia sẻ: “Điều tôi thấy yên tâm nhất là từ khi con trai học chương trình kỹ năng sống, con cũng đã “bỏ túi” được cho mình những bài học mới. Hôm trước, đưa con đi siêu thị, con bất ngờ đố tôi rằng, nếu bị lạc thì phải làm sao? Rồi sau đó, con khoe chiếc vòng trên tay, có ghi tên và số điện thoại của bố, mẹ. Tôi thấy, những bài học nhỏ như vậy của Novastars rất thiết thực và vô cùng hữu ích”.
Có thể nói, chính những sự tin tưởng, đồng hành của phụ huynh đã trở thành minh chứng rõ nhất cho chất lượng của mỗi chương trình kỹ năng sống được triển khai trong nhà trường.
