Tết Nguyên đán luôn là dịp để mỗi người tạm gác lại bộn bề, trở về sum họp bên gia đình, quây quần bên mâm cơm ấm áp và cùng nhau chào đón năm mới. Tuy nhiên, với những du học sinh, Tết lại mang một hương vị khác biệt với nỗi nhớ nhà.
Trên đất khách quê người, nhiều du học sinh Việt Nam đón giao thừa với những cảm xúc đặc biệt. Dù cách xa quê hương hàng nghìn cây số, họ vẫn luôn hướng về nguồn cội, gìn giữ và lan tỏa những nét đẹp văn hóa truyền thống, phong tục ngày Tết của người Việt.
Tái hiện không khí Tết Việt dù bất kỳ nơi đâu
Năm nay là năm đầu tiên Nguyễn Thị Mai Anh (sinh năm 2000), hiện đang theo học ngành Digital Leadership (Quản lý công nghệ số), Đại học Gothenburg, Thụy Điển, đón Tết xa nhà.
Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Mai Anh cho biết: “Năm nay là lần đầu tiên tôi đón Tết xa nhà, cũng là lần đầu tiên ra nước ngoài. Vì vậy, cảm giác thật mới mẻ và lạ lẫm. Những ngày cuối tháng Chạp, thay vì tất bật đi chợ Tết, ngắm đào quất hay chuẩn bị mâm cơm cúng ông Công ông Táo như ở Việt Nam thì tại nơi tôi ở, lịch học và các kỳ thi vẫn diễn ra bình thường.
Mỗi buổi sáng, tôi khoác áo phao, rời nhà khi trời còn tờ mờ sáng, tuyết phủ trắng đường, nhiệt độ xuống thấp. Trên tàu, tôi thường đeo tai nghe, mở những bản nhạc xuân quen thuộc để vơi bớt nỗi nhớ nhà. Cảm giác có phần trống trải, nhưng cũng từ đó, tôi tập làm quen với một cách đón Tết khác, lặng lẽ hơn qua những cuộc gọi video với gia đình. Dẫu xa nhà, nhưng Tết vẫn hiện diện theo cách riêng của nó, một cái Tết mang đầy thương nhớ”.
Năm nay, Mai Anh đã trải nghiệm những hoạt động ý nghĩa tại nơi cô đang theo học trong dịp Tết Nguyên đán. Mai Anh đã tham gia gói bánh chưng và nấu cơm cúng ông Công ông Táo cùng Hội sinh viên Việt Nam tại thành phố Gothenburg, Thụy Điển. Các du học sinh cùng nhau gói bánh, quây quần bên bếp, tạo nên không khí giống như một buổi tất niên tại quê nhà. Dù ngoài trời tuyết rơi dày và nhiệt độ xuống khoảng -10 độ C, bên trong căn phòng nhỏ, mọi người bật nhạc Tết, cùng gói bánh và trò chuyện về cuộc sống xa nhà. Không khí ấy vừa giữ được nét truyền thống, vừa ấm áp, khiến Mai Anh nhớ về những năm trước còn ngồi trông nồi bánh chưng cùng gia đình ở Việt Nam.
Bên cạnh đó, nữ sinh còn thực hiện bộ ảnh áo dài truyền thống tại các địa điểm nổi bật của thành phố. Giữa khung cảnh tuyết trắng, cô chọn một bộ áo dài màu hồng để ghi lại khoảnh khắc Tết nơi đất khách. Khi có dịp đến Paris, Mai Anh cũng mang theo áo dài và chụp ảnh tại đây. Mai Anh mong rằng mỗi đất nước mình đặt chân đến sẽ có một bộ ảnh áo dài, như một cách mang văn hóa Việt Nam đi khắp thế giới.
"Những ngày này, tôi dự định tự đi mua nguyên liệu để gói bánh đa nem, món ăn quen thuộc trong mâm cỗ Tết cổ truyền. Ở đây, để tìm đủ nguyên liệu, tôi phải đến các siêu thị châu Á, và không phải lúc nào cũng có sẵn như ở Việt Nam. Dù vậy, tôi vẫn muốn ngày đầu năm được thưởng thức những món ăn truyền thống, như một cách gìn giữ hương vị quê hương nơi đất khách”, Mai Anh tâm sự.
Tương tự Mai Anh, đây cũng là năm đầu tiên mà Trần Phương Duyên (sinh năm 2003), đón Tết xa nhà. Hiện, Phương Duyên đang học ngành Phát triển Quốc tế tại Đại học Kinh tế Thương mại Đối ngoại (Bắc Kinh, Trung Quốc).
“Tôi may mắn được tham dự chương trình Tết cộng đồng do Đại sứ quán Việt Nam tổ chức vào ngày 9/2. Trong không khí trang trọng và ấm cúng, mọi người cùng nhau nhìn lại chặng đường đã qua và chia sẻ những kỳ vọng tốt đẹp cho năm mới.
Tại buổi gặp mặt, tôi được thưởng thức những món ăn truyền thống như bánh chưng, hành muối, nem rán, phở… Không gian được trang trí với hoa đào, cây quất và câu đối đỏ, gợi lại trọn vẹn không khí Tết quê nhà. Giữa nơi đất khách, những hình ảnh ấy khiến tôi cảm thấy gần gũi và ấm áp hơn rất nhiều.
Ngoài ra, tôi cùng các anh chị và bạn bè trong cộng đồng người Việt tại Bắc Kinh đi du xuân, dạo phố những ngày cuối năm. Dù không thể trọn vẹn như ở quê hương, nhưng đó vẫn là những khoảnh khắc đáng trân trọng và ghi nhớ.
Bên cạnh việc tham gia các hoạt động của cộng đồng, tôi còn có cơ hội trải nghiệm trực tiếp không khí Tết truyền thống của Trung Quốc ngay tại Đại học Kinh tế và Thương mại Đối ngoại. Các thầy cô đã rất tâm huyết tổ chức nhiều hoạt động văn hóa dành cho sinh viên quốc tế, giúp chúng tôi hiểu hơn về dịp lễ quan trọng này.
Một trong những hoạt động để lại ấn tượng sâu sắc với tôi là viết thư pháp, đặc biệt là chữ “Phúc”, sau đó dán trước cửa phòng hoặc trong nhà với mong muốn một năm mới nhiều may mắn, bình an và thuận lợi. Ngoài ra, chúng tôi còn cùng nhau gói há cảo - một hoạt động truyền thống không thể thiếu trong dịp Tết của người Trung Quốc. Không khí buổi gói bánh rất vui vẻ và ấm cúng, mọi người vừa làm vừa trò chuyện, chia sẻ câu chuyện về Tết ở mỗi quốc gia. Qua những trải nghiệm ấy, tôi không chỉ hiểu thêm về văn hóa bản địa mà còn cảm nhận được sự quan tâm, chăm sóc của nhà trường dành cho sinh viên quốc tế trong những ngày lễ đặc biệt.
Đối với tôi, việc được trải nghiệm song song hai nền văn hóa trong cùng một dịp năm mới là một kỷ niệm đáng nhớ và vô cùng ý nghĩa”, Phương Duyên chia sẻ.
Là năm đầu tiên đón Tết xa quê, cảm xúc của Phương Duyên khá đặc biệt, đan xen giữa háo hức và bâng khuâng. Với Phương Duyên, đây là một cơ hội hiếm có để mở rộng góc nhìn và hiểu thêm về văn hóa của một quốc gia khác.
Tuy nhiên, Duyên cũng không tránh khỏi những khoảnh khắc lạ lẫm và nhớ nhà, nhất là khi nhìn thấy hình ảnh mọi người tất bật trở về quê sum họp cùng gia đình. Dù vậy, Phương Duyên vẫn giữ liên lạc với gia đình mỗi ngày. Sự động viên từ gia đình là nguồn an ủi rất lớn, giúp cô gái cảm thấy vững tâm hơn khi lựa chọn trải nghiệm một cái Tết khác biệt trong năm nay.
Mỗi người con xa quê sẽ cảm nhận Tết theo những cách riêng. Năm nay là năm thứ ba Lê Khánh Ly (sinh năm 2002) đón Tết xa nhà. Ly hiện đang du học nghề tại Trường Conerus Berufschule, Norden (Niedersachsen, Đức) ngành Khách sạn và tổ chức sự kiện.
Ly chia sẻ, mỗi dịp đến Tết Nguyên Đán, Ly thường cùng bạn bè người Việt đi chợ mua hoa đào, cây cảnh về tái hiện không khí tết quê hương giữa mùa hè nơi xứ người.
Dù thành phố nơi Ly sống có khá nhiều người Việt, các cửa hàng vẫn có bán đồ trang trí nhà cửa và các món ăn ngày Tết. Tuy nhiên, điều khiến nữ sinh cảm nhận rõ nhất sự khác biệt không phải ở thời tiết mà là không khí tết. Để giữ gìn truyền thống, Ly vẫn cố gắng chuẩn bị một bữa cơm, tìm mua bánh chưng, gói nem hay những món ăn truyền thống quen thuộc.
“Đón Tết xa quê, tôi càng thấm thía và trân trọng hơn giá trị của không khí đoàn viên trong những ngày Tết cổ truyền. Tôi hy vọng trong những năm tới, mình sẽ sắp xếp được thời gian để trở về Việt Nam, tận hưởng một cái Tết trọn vẹn bên những người thân yêu”, Ly bày tỏ.
Điều mỗi du học sinh cảm thấy nhớ nhất chính là không khí Tết tại quê nhà
Mỗi người một môi trường học tập khác nhau, nhưng điểm chung của những du học sinh này vẫn là nỗi nhớ nhà và nhớ không khí đoàn viên tại quê hương.
Đón Tết tại Trung Quốc, Phương Duyên chia sẻ, điều Duyên cảm thấy “thiếu” nhất chính là không khí Tết quê nhà. Ở Việt Nam, những ngày cận Tết luôn rộn ràng với sắc đào, sắc quất, tiếng người mua sắm tấp nập, không khí dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị quần áo mới, hay những khoảnh khắc chụp ảnh áo dài… Trong khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mọi người cùng ở bên nhau, gửi cho nhau những lời chúc tốt đẹp nhất. Ở nơi đất khách, Duyên không có được những trải nghiệm thân thuộc ấy. Đó là những điều tưởng chừng giản dị nhưng lại chính là linh hồn của Tết Việt.
Gửi lời chúc tới các bạn du học sinh cũng đang ở xa quê, Duyên nhắn nhủ: “Tôi hy vọng rằng các bạn du học sinh đang đón Tết xa quê sẽ có một năm mới ấm áp và bình an. Dù ở xa gia đình, hãy tin rằng người thân vẫn luôn hướng về và dõi theo chúng ta. Hãy giữ gìn sức khỏe, trân trọng những trải nghiệm mới, và luôn nhớ về cội nguồn, về Tết cổ truyền của dân tộc”.
Còn tại Thụy Điển, bày tỏ nỗi nhớ Tết tại quê hương, Mai Anh chia sẻ: “Khoảnh khắc khiến tôi cảm nhận rõ nhất mình đang ở xa gia đình là khi gói bánh chưng cùng mọi người nơi đất khách. Khác với những năm trước, khi ngày Tết tôi luôn quây quần bên gia đình và người thân, năm nay tôi được cùng các anh chị em, bạn bè từ khắp các miền Bắc - Trung - Nam ngồi giữa một thành phố ở Thụy Điển, nhưng tất cả đều hướng về Tết cổ truyền tại quê nhà. Dù mỗi người đến từ một quê hương khác nhau, chúng tôi vẫn chung một trái tim, cùng hướng về nhà.
Khi nghĩ về Tết ở Việt Nam, điều khiến tôi nhớ và ấn tượng nhất vẫn là đêm giao thừa. Cả gia đình quây quần xem chương trình Táo Quân, mẹ chuẩn bị mâm cúng ngoài trời, mọi người diện quần áo đẹp chờ đón khoảnh khắc chuyển giao năm mới, xem pháo hoa và đi lễ chùa đầu năm.
Với những du học sinh đang đón Tết xa quê, tôi nghĩ rằng, Tết ở đâu không quan trọng bằng việc giữ được “vị Tết” trong tim. Dù không có không khí rộn ràng như ở nhà, một cuộc gọi về gia đình, một bữa cơm Việt bên bạn bè, hay một giai điệu nhạc Tết quen thuộc cũng đã đủ để cảm nhận trọn vẹn hương vị của Tết".
