Trong tiến trình chuyển đổi số của giáo dục Việt Nam, việc số hóa tri thức không chỉ dừng lại ở việc thay đổi hình thức từ sách giấy sang nền tảng trực tuyến, mà còn mở ra cách tiếp cận mới trong tổ chức dạy học.
Bám sát xu hướng đó, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cùng các đơn vị phối hợp đã phát triển nhiều giải pháp và công cụ số, góp phần hỗ trợ giáo viên nâng cao chất lượng bài giảng và thích ứng hiệu quả với môi trường giáo dục hiện đại.
Công cụ số đồng hành cùng giáo viên trong công tác giảng dạy
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Nguyễn Thị Thơm - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thanh Hưng (xã Thanh Nưa, tỉnh Điện Biên) cho biết, nhà trường đã tiếp cận và sử dụng nhiều công cụ hỗ trợ giảng dạy do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cung cấp. Trong đó, các thầy cô hiện chủ yếu sử dụng trang Tập huấn (taphuan.nxbgd.vn).
"Nền tảng này đã cập nhật đầy đủ hệ thống sách giáo khoa điện tử, bao gồm cả các bộ sách từ lớp 1 đến 5 theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, cung cấp miễn phí cho giáo viên và học sinh. Không chỉ có sách giáo khoa điện tử, trang Tập huấn còn tích hợp nhiều học liệu phong phú như slide bài giảng, kế hoạch bài dạy… Qua đó, giáo viên có thể dễ dàng tìm kiếm, tham khảo và sử dụng nguồn tài liệu phù hợp, góp phần làm cho bài giảng trở nên trực quan, sinh động hơn", cô Thơm chia sẻ.
Cô Thơm cũng cho biết điều kiện tiếp cận công nghệ của học sinh vẫn còn khác biệt. Tại trường, nhờ được trang bị tivi thông minh và các thiết bị dạy học, học sinh có nhiều cơ hội tiếp cận với các công cụ số hơn so với ở nhà. Đây cũng là một trong những yếu tố góp phần nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ trong dạy học tại nhà trường.
Không chỉ dừng lại ở nền tảng Tập huấn, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam còn mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ nhằm đa dạng hóa công cụ hỗ trợ dạy và học. Tiêu biểu là sự phối hợp với Công ty cổ phần Khoa học và Công nghệ Giáo dục (OLM).
Theo đó, trên cơ sở nội dung chuẩn hóa từ sách giáo khoa được sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026 - 2027, các đơn vị phối hợp chuyển đổi xuất bản phẩm giấy sang môi trường số, hình thành hệ thống sách giáo khoa điện tử tương tác đi kèm kho học liệu phong phú.
Điểm đáng chú ý là các câu hỏi, bài tập trong sách giáo khoa không chỉ được “số hóa” đơn thuần mà còn được thiết kế lại dưới dạng tương tác trực tuyến. Nhờ đó, học sinh có thể tiếp cận kiến thức một cách sinh động, chủ động hơn và nhận được phản hồi gần như ngay lập tức. Bên cạnh đó, hệ thống còn bổ sung nhiều dạng bài luyện tập mới, bám sát yêu cầu cần đạt của chương trình, giúp củng cố và mở rộng kiến thức cho người học.
Song song với sách giáo khoa điện tử, một hệ sinh thái học liệu số toàn diện cũng được xây dựng, bao gồm kế hoạch bài học, giáo án điện tử, bài giảng trình chiếu, video tương tác, ngân hàng câu hỏi, hệ thống bài luyện tập và các bộ đề kiểm tra, đánh giá. Tất cả được thiết kế đồng bộ, giúp giáo viên thuận lợi hơn trong việc tổ chức bài giảng, đồng thời tạo điều kiện để học sinh học tập linh hoạt cả trên lớp và tại nhà. Các sản phẩm này được cung cấp thông qua hệ thống trực tuyến của Nhà xuất bản và nền tảng OLM.
Trong khi đó, cô Bùi Thị Thanh Hoàn - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở 915 Gia Sàng (phường Gia Sàng, tỉnh Thái Nguyên) cho biết, nhà trường hiện đang sử dụng nền tảng OLM như một công cụ hỗ trợ quan trọng trong dạy học. Từ góc độ thực tiễn, cô đánh giá cao tính hữu ích của nền tảng.
"Giáo viên có thể giao bài, theo dõi tiến độ học tập của học sinh, đồng thời tổ chức dạy học trực tuyến hoặc triển khai các mô hình như lớp học đảo ngược. Với cách học trên, học sinh chủ động tìm hiểu kiến thức trước ở nhà, sau đó đến lớp thảo luận, trình bày và hoàn thiện hiểu biết dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Điều này không chỉ giúp các em ghi nhớ kiến thức sâu hơn mà còn phát huy tính chủ động, năng lực tự học.
Ngoài ra, nền tảng còn hỗ trợ kiểm tra, đánh giá trực tuyến, giúp giáo viên thuận tiện trong việc xây dựng đề và quản lý kết quả học tập. Không chỉ giáo viên và học sinh được hưởng lợi, phụ huynh cũng có thể đồng hành cùng con thông qua việc theo dõi quá trình học tập, từ đó có sự phối hợp chặt chẽ hơn với nhà trường", cô Hoàn nhận định.
Theo cô Hoàn, việc các bộ sách giáo khoa được chuyển đổi sang phiên bản điện tử, đồng bộ giữa nội dung chữ và hình ảnh, đã tạo điều kiện thuận lợi cho cả người dạy và người học. Học sinh có thêm thời gian nghiên cứu bài, giáo viên dễ dàng kiểm soát quá trình tự học, còn phụ huynh cũng thuận tiện trong việc hỗ trợ con em của mình. Đây được xem là một trong những bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy chuyển đổi số giáo dục theo hướng thực chất và hiệu quả.
Cùng chia sẻ về việc ứng dụng công cụ số trong giảng dạy, cô Nguyễn Thị Hồng Minh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nghi Phú 1 (phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An) cho biết, nhà trường hiện đang sử dụng nền tảng hoclieu.vn do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội - đơn vị thành viên của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát triển.
Theo cô Minh, hoclieu.vn cung cấp hệ thống học liệu số phong phú, bao gồm kho tài nguyên giảng dạy, nền tảng quản lý học tập (LMS), kho đề thi, lớp học ảo, học liệu ngoại ngữ và các ứng dụng ôn luyện thông minh. Nhờ đó, giáo viên có thể dễ dàng tổ chức, giao bài, theo dõi và đánh giá quá trình học tập của học sinh một cách linh hoạt và minh bạch.
Đánh giá về hiệu quả sử dụng, cô Minh cho biết các thầy cô thường xuyên khai thác tài liệu từ nền tảng này để làm phong phú bài giảng. Đặc biệt, phần học liệu ngoại ngữ với nhiều đầu sách tiếng Anh tích hợp hình ảnh sinh động và audio minh họa đã góp phần nâng cao chất lượng tiết học. Với học sinh, chỉ cần kích hoạt mã đi kèm sách giáo khoa là có thể truy cập đầy đủ nội dung và luyện tập trực tuyến một cách thuận tiện.
"So với phương pháp dạy học truyền thống, việc kết hợp thiết bị như tivi thông minh cùng các công cụ trực tuyến mang lại nhiều ưu điểm rõ rệt. Giáo viên tiết kiệm thời gian chuẩn bị bài mà vẫn đảm bảo chất lượng học liệu, phía học sinh cũng hứng thú hơn, tăng khả năng tập trung và ghi nhớ kiến thức. Chính sự tương tác và trực quan từ học liệu số đã góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học trong nhà trường", cô Minh nhận định.
Nhờ học liệu số, học sinh hứng thú hơn trong học tập
Đánh giá về hoạt động chuyển đổi số trong giáo dục, cô Nguyễn Thị Hồng Minh cho rằng đây là xu thế tất yếu, phù hợp với định hướng chỉ đạo của Trung ương cũng như dòng chảy phát triển của xã hội hiện đại. Trong lĩnh vực giảng dạy, phần lớn giáo viên đã chủ động ứng dụng học liệu số và các công cụ công nghệ để hỗ trợ soạn bài, thiết kế bài giảng sinh động hơn. Việc kết hợp giữa phương pháp truyền thống và các nền tảng số giúp nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức, đồng thời tạo hứng thú học tập cho học sinh.
Cô Minh cho hay, để nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ cho đội ngũ, cuối năm 2025, thực hiện Công văn số 3118 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nghệ An, tập thể cán bộ, giáo viên Trường Tiểu học Nghi Phú 1 đã tham gia buổi tập huấn “Sử dụng giải pháp giáo dục số toàn diện hoclieu.vn” do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội phối hợp với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam triển khai.
Theo cô Minh, buổi tập huấn không chỉ giúp giáo viên làm quen, khai thác hiệu quả các tính năng của nền tảng mà còn là cơ hội để thầy cô tiếp cận những xu hướng giáo dục hiện đại, sáng tạo. Qua đó, góp phần xây dựng môi trường học tập linh hoạt, nơi giáo viên và học sinh cùng thích ứng và phát triển, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công cuộc chuyển đổi số trong giáo dục.
Còn tại Trường Tiểu học Thanh Hưng, cô Nguyễn Thị Thơm cũng khẳng định việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay là xu hướng tất yếu và đặc biệt quan trọng trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Theo cô, trước hết, chuyển đổi số góp phần đảm bảo quyền tiếp cận và phát triển kỹ năng số cho học sinh, nhất là ở khu vực nông thôn.
“Tại trường chúng tôi, nhiều học sinh khi về nhà không có điều kiện sử dụng máy tính hay thiết bị thông minh. Vì vậy, khi đến lớp, giáo viên luôn cố gắng lồng ghép các công cụ số vào bài giảng để tạo hứng thú học tập cho các em. Ví dụ như các học liệu số, sách tiếng Anh trực tuyến của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam giúp học sinh có thể nghe âm thanh, quan sát hình ảnh trực quan, từ đó ghi nhớ tốt hơn. Nhờ vậy, dù điều kiện còn hạn chế, học sinh vẫn tự tin tham gia các sân chơi, cuộc thi trên môi trường mạng và không bị tụt lại phía sau so với các bạn ở khu vực thuận lợi hơn", cô Thơm bộc bạch.
Bên cạnh đó, vị hiệu trưởng nhấn mạnh chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ là nhu cầu thực tiễn mà còn là chủ trương chung của Nhà nước. Do đó, các trường cần chủ động thích ứng, từng bước tiếp cận và khai thác hiệu quả các nền tảng số. Trong quá trình này, các hệ thống học liệu, trang web và công cụ do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát triển đã hỗ trợ đáng kể cho giáo viên, đặc biệt trong giai đoạn làm quen và sử dụng tài nguyên số.
Bên cạnh đó, cơ sở vật chất của nhà trường cũng được tăng cường với các thiết bị dạy học hiện đại như màn hình tương tác thông minh - tích hợp nhiều chức năng như bảng, máy chiếu, máy tính và loa giúp nâng cao hiệu quả trình chiếu và tương tác trong lớp học.
Ngoài ra, giáo viên còn được hướng dẫn khai thác học liệu điện tử, thiết kế bài giảng số, cũng như tổ chức cho học sinh làm bài tập tương tác trực tiếp trên các nền tảng trực tuyến. Việc kết hợp giữa điều kiện cơ sở vật chất, phương pháp giảng dạy linh hoạt và các công cụ số không chỉ giúp giáo viên hoàn thành tốt chương trình bồi dưỡng thường xuyên mà còn góp phần nâng cao chất lượng dạy học, từng bước thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong giáo dục.
Đánh giá về hoạt động chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay, cô Bùi Thị Thanh Hoàn cũng cho rằng các cấp quản lý và các đơn vị liên quan đã có những bước triển khai kịp thời, đồng bộ. Trong đó, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cùng các doanh nghiệp công nghệ đã nhanh chóng xây dựng và cung cấp nhiều sản phẩm, công cụ thiết thực, hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động giảng dạy của giáo viên.
Theo cô Hoàn, chuyển đổi số không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu phù hợp với bối cảnh hiện nay, đặc biệt khi các chủ trương từ Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như Chính phủ đều nhấn mạnh nội dung này, từ đó thúc đẩy các nhà trường chủ động thích ứng.
