Hàng chục năm qua, năm nào giáo viên phổ thông cũng thực hiện việc đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên với nhiều bước khá hình thức và theo người viết là không thực sự cần thiết. Trước năm học 2019 – 2020, giáo viên thực hiện việc đánh giá, phô tô các loại minh chứng và nộp lại nhà trường lưu trong hồ sơ cá nhân.
Từ năm học 2019 – 2020 đến nay, theo chu kỳ cứ 2 năm sẽ thực hiện việc đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên một lần trên hệ thống Temis. Đầu tiên, giáo viên tự đánh giá, tải các minh chứng lên phần mềm; bước thứ hai là tổ chuyên môn đánh giá; bước cuối cùng là hiệu trưởng đánh giá.
Năm không phải chu kỳ đánh giá thì giáo viên tự đánh giá và tải các minh chứng lên phần mềm. Tổ trưởng, hiệu trưởng không phải thực hiện đánh giá, tải minh chứng của giáo viên lên phần mềm.
Trong khi, về cơ bản bằng cấp, chứng chỉ thì giáo viên đã nộp từ khi được tuyển dụng vào ngành, rất ít thầy cô bổ sung thêm văn bằng, chứng chỉ chuyên môn. Hằng năm, giáo viên được đánh giá, xếp loại viên chức, đảng viên thì đánh giá, xếp loại đảng viên và các loại văn bản này được lưu trong hồ sơ cá nhân. Vậy, việc đánh giá chuẩn nghề nghiệp, cập nhật minh chứng trên hệ thống Temis có thực sự cần thiết không?
Đánh giá chuẩn giáo viên đang thực hiện ra sao?
Ngày 14 tháng 4 năm 2026 vừa qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 30/2026/TT-BGDĐT Quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông Thông tư có hiệu lực kể từ ngày ký.
Theo Điều 20 của Thông tư này hướng dẫn: "Việc đánh giá giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 8 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông và đánh giá hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông theo Thông tư số 14/2018/TT-BGDĐT ngày 20 tháng 7 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông tiếp tục được thực hiện cho đến hết năm học 2025 - 2026.”
Vì thế, thời điểm này, nhiều trường học đã hướng dẫn các tổ chuyên môn triển khai cho giáo viên tự đánh giá, tổ chuyên môn đánh giá đồng nghiệp và cập nhật minh chứng lên hệ thống Temis.
Theo hướng dẫn của Bộ, việc đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên hiện nay đang thực hiện theo Thông tư số 20/2018/TT-BGDĐT, ngày 22/8/2018, ban hành quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông. Thông tư này có 5 tiêu chuẩn, với 15 tiêu chí khác nhau. Mỗi tiêu chí được xếp theo 03 mức: đạt, khá, tốt.
Việc thực hiện đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên theo phụ lục được ban hành kèm theo Công văn số 4530/ BGD ĐT-NGCBQLGD của Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 01/10/2018, Hướng dẫn thực hiện thông tư ban hành quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông. Công văn số 4530/ BGD ĐT-NGCBQLGD cũng gợi ý cho giáo viên tìm những minh chứng cho các tiêu chí, tiêu chuẩn cụ thể.
Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Quy định ban hành kèm theo Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT quy định quy trình đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên như sau:
Bước 1: Giáo viên tự đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên; Bước 2: Cơ sở giáo dục phổ thông tổ chức lấy ý kiến của đồng nghiệp trong tổ chuyên môn đối với giáo viên được đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên; Bước 3: Người đứng đầu cơ sở giáo dục phổ thông thực hiện đánh giá và thông báo kết quả đánh giá giáo viên trên cơ sở kết quả tự đánh giá của giáo viên, ý kiến của đồng nghiệp và thực tiễn thực hiện nhiệm vụ của giáo viên thông qua minh chứng xác thực, phù hợp.
Từ những hướng dẫn của Bộ, các sở giáo dục, trường học sẽ triển khai cho giáo viên các đơn vị thực hiện việc tự đánh giá chuẩn nghề nghiệp hằng năm và cập nhật các minh chứng lên phần mềm Temis.
Đầu tiên, giáo viên tự xếp loại theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông (Biểu mẫu 01 - Công văn 4530); Hoàn thành Phiếu lấy ý kiến của đồng nghiệp trong tổ chuyên môn ( Biểu mẫu “02 - CV 4530”).
Tiếp theo, tổ trưởng chuyên môn sẽ họp, góp ý, đánh giá lẫn nhau và ghi lại kết quả tổng hợp ý kiến về đồng nghiệp trong tổ. Sau đó, giáo viên tải hồ sơ minh chứng đánh giá cá nhân lên hệ thống và tổ trưởng thực hiện biểu mẫu 03 – Công văn 4530 – Bảng tổng hợp kết quả đánh giá của đồng nghiệp trong tổ chuyên môn) lên hệ thống.
Cuối cùng, hiệu trưởng sẽ thực hiện việc đánh giá, xếp loại trên hệ thống temis.
Ngoài việc giáo viên tự đánh giá; tổ chuyên môn, hiệu trưởng đánh giá từng giáo viên thì toàn bộ giáo viên trong trường còn thực hiện việc đánh giá chuẩn hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cũng mất rất nhiều thời gian.
Việc đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên và tải phần minh chứng trên phần mềm Temis liệu có cần thiết?
Căn cứ theo Điều 11 Quy định ban hành kèm theo Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT quy định như sau: Giáo viên tự đánh giá theo chu kỳ một năm một lần vào cuối năm học; Người đứng đầu cơ sở giáo dục phổ thông tổ chức đánh giá giáo viên theo chu kỳ hai năm một lần vào cuối năm học; Trong trường hợp đặc biệt, được sự đồng ý của cơ quan quản lý cấp trên, nhà trường rút ngắn chu kỳ đánh giá giáo viên.
Điều này cũng đồng nghĩa, năm nào giáo viên cũng phải cập nhật các minh chứng lên phần mềm Temis với chừng ấy văn bằng, chứng chỉ.
Theo hướng dẫn gợi ý minh chứng của Công văn số 4530/ BGDĐT - NGCBQLGD, ngày 01/10/2018 thì về cơ bản, các minh chứng của chuẩn nghề nghiệp giáo viên, bao gồm: bằng cấp, chứng chỉ, phiếu dự giờ; phiếu đánh giá viên chức, kết quả giảng dạy, biên bản họp tổ chuyên môn… để minh chứng cho các tiêu chuẩn, tiêu chí cụ thể.
Tuy nhiên, để có các minh chứng này, giáo viên phải tự chụp văn bằng, chứng chỉ thành file ảnh; chuyển từ word sang PDF phiếu đánh giá viên chức, kết quả giảng dạy; liên hệ tổ trưởng xin biên bản họp tổ chuyên môn, phiếu dự giờ…để minh chứng cho các tiêu chuẩn, tiêu chí cụ thể.
Vì thế, những thầy cô là tổ trưởng chuyên môn còn phải chụp lại phiếu dự giờ đã dự của giáo viên trong năm, chụp lại biên bản để gửi cho giáo viên làm minh chứng. Những tổ nhiều giáo viên, tổ trưởng cũng mất rất nhiều thời gian cho công việc này.
Bên cạnh đó, khi đến chu kỳ đánh giá (2 năm 1 lần) còn kéo theo những cuộc họp của tổ chuyên môn, nhà trường để đánh giá, góp ý cho chuẩn nghề nghiệp của từng giáo viên. Tổ trưởng, hiệu trưởng nhà trường phải đánh giá, tải minh chứng lên hệ thống để đánh giá giáo viên trong tổ, trong trường.
Nhưng, những minh chứng về cơ bản mỗi năm học chỉ khác có mỗi cái phiếu dự giờ, các loại minh chứng khác gần như không thay đổi.
Trong khi đó, mỗi năm, giáo viên có nhiều hình thức đánh giá khác nữa, như: phiếu đánh giá, xếp loại viên chức; bản đánh giá, xếp loại đảng viên (nếu là đảng viên); biên bản kiểm tra chuyên đề nội bộ. Những hồ sơ này được nhà trường lưu cẩn thận hằng năm trong hồ sơ viên chức.
Thiết nghĩ, việc năm nào giáo viên cũng phải tải minh chứng lên hệ thống Temis không thực sự cần thiết? Cả nước có trên 1 triệu giáo viên phổ thông, cơ quan nào ngồi dò đọc từng minh chứng cho những tiêu chí, tiêu chuẩn trong chuẩn nghề nghiệp của giáo viên? Nhưng, công việc này lặp đi, lặp lại nhiều năm qua đang làm mất rất nhiều thời gian của từng cá nhân, tập thể ở mỗi đơn vị.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
