Những vi phạm liên quan đến công nghệ cao
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, một số vụ việc gian lận tinh vi liên quan đến đề thi và công nghệ cao đã bị phát hiện và khởi tố. Theo đó, tại Lâm Đồng, thí sinh N.P.T.S đã dùng camera cúc áo quay trực tiếp đề thi Ngữ văn gửi ra ngoài cho bạn [1]. Còn ở Hà Nội, hai thí sinh N.V.K và L.T.M.A lén mang điện thoại vào phòng thi, chụp ảnh đề Toán và các môn khác nhờ AI giải hộ [2].
Những vi phạm này đều bị giám thị phát hiện kịp thời. Cái giá mà các em phải trả cho những phút giây nông nổi ấy là bị đình chỉ thi, hủy bỏ toàn bộ kết quả làm bài, thậm chí có thể xử lý hình sự. Vì vậy, đừng để nó đóng cánh cửa tương lai của các em.
Không ít học sinh vẫn suy nghĩ đơn giản rằng, việc gửi đề thi ra ngoài chỉ đơn thuần là vi phạm quy chế thi. Trong khi đó, theo quy định đề thi và đáp án kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông chưa công khai thuộc danh mục bí mật độ “Tối mật”.
Theo đó, tại khoản 1 Điều 1 Quyết định số 531/QĐ-TTg ngày 19/5/2023 của Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục bí mật nhà nước thuộc lĩnh vực giáo dục và đào tạo quy định, đề thi chính thức, đề thi dự bị, đáp án đề thi chính thức, đáp án đề thi dự bị của các kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, thi chọn học sinh giỏi quốc gia, thi chọn đội tuyển Olympic quốc tế và khu vực chưa công khai là bí mật nhà nước mức độ Tối mật.
Khoản 2 Điều 5 Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông (Ban hành kèm văn bản hợp nhất số 02/VBHN-BGDĐT ngày 17/04/2026 Thông tư về quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông) quy định về đề thi và yêu cầu bảo mật, giải mật của đề thi như sau: “Đề thi, đáp án chưa công khai thuộc danh mục bí mật nhà nước độ “Tối mật”. Thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước độ “Tối mật” của đề thi:
a) Đối với đề thi tự luận chỉ kết thúc khi hết hai phần ba (2/3) thời gian làm bài; đối với đề thi trắc nghiệm chỉ kết thúc khi hết thời gian làm bài của buổi thi;
b) Đề thi dự bị chưa sử dụng tự giải mật ngay khi kết thúc buổi thi cuối cùng của kỳ thi”.
Trong kỷ nguyên bùng nổ công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo, đề thi là đối tượng bảo mật nghiêm ngặt. Do đó, hành vi chụp ảnh, chuyển file, phát tán nội dung đề thi ra ngoài trong khung thời gian bảo mật đều là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý hình sự.
Chế tài nghiêm khắc khi để lọt đề thi ra ngoài
Nếu thí sinh làm lọt đề thi ra ngoài, tức là cố ý làm lộ bí mật nhà nước. Theo Điều 57 Quy chế thi ban hành kèm Văn bản hợp nhất số 02/VBHN-BGDĐT, quy định xử lý như sau:
“Giám thị lập biên bản, thu tang vật (nếu có) và báo cáo Trưởng Điểm thi quyết định hình thức đình chỉ thi. Nếu Trưởng Điểm thi không nhất trí thì báo cáo Trưởng ban Coi thi quyết định. Thí sinh bị đình chỉ thi phải nộp bài thi, đề thi, giấy nháp cho Giám thị, phải ra khỏi phòng thi ngay sau khi có quyết định và chỉ được rời khỏi khu vực thi khi hết thời gian của buổi thi” (điểm b khoản 3).
Tiếp theo, Trưởng Điểm thi báo cáo Hội đồng thi và phối hợp với lực lượng An ninh có mặt tại Điểm thi để tiếp nhận vật chứng, hồ sơ để tiến hành điều tra làm rõ động cơ và các đối tượng liên quan để xử lý theo pháp luật.
Đồng thời, “Thí sinh bị đình chỉ thi năm nào sẽ bị hủy kết quả toàn bộ các bài thi/môn thi trong kỳ thi năm đó” (điểm c khoản 3). Điều này đồng nghĩa với việc các em không được công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông.
Cùng với đó, bất kỳ cá nhân nào có hành vi sao chụp, phát tán, chia sẻ đề thi, hoặc sử dụng điện thoại di động, các thiết bị công nghệ cao và các phương tiện thu phát thông tin khác nhằm mục đích gian lận, làm lộ đề thi vi phạm vào tội Cố ý làm lộ bí mật nhà nước. Hành vi này được quy định rõ tại Điều 337 Bộ luật Hình sự với khung hình phạt từ 5 năm đến 10 năm tù giam.
Trước những chế tài nghiêm khắc của pháp luật, mỗi thí sinh cần nâng cao hơn nữa ý thức tự giác, chấp hành nghiêm chỉnh mọi quy chế liên quan đến đề thi. Việc giữ gìn sự trung thực trong thi cử không chỉ thể hiện phẩm chất đạo đức, lòng tự trọng của người học mà còn là trách nhiệm chung để cùng toàn xã hội bảo đảm một kỳ thi an toàn, nghiêm túc, công bằng và chất lượng
Trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, cấu trúc đề thi tập trung đánh giá năng lực tư duy, kỹ năng và khả năng giải quyết vấn đề của thí sinh, chứ không còn là cuộc đua học vẹt. Vì vậy, thay vì tìm kiếm sự cứu trợ từ bên ngoài, các em hãy tìm đến chính trí tuệ và bản lĩnh của bản thân.
Tài liệu tham khảo:
[1] https://nhandan.vn/khoi-to-vu-an-hinh-su-lien-quan-ky-thi-tot-nghiep-trung-hoc-pho-thong-nam-2025-tai-lam-dong-post890130.html
[2] https://www.qdnd.vn/phap-luat/tin-tuc/khoi-to-vu-an-vo-y-lam-lo-bi-mat-nha-nuoc-xay-ra-trong-ky-thi-tot-nghiep-thpt-nam-2025-835171
