Trong bối cảnh kinh tế sáng tạo và truyền thông số phát triển mạnh, ngành Thiết kế đồ họa đang trở thành một trong những lĩnh vực thu hút đông đảo thí sinh, song cũng đặt ra không ít vấn đề về chất lượng đào tạo. Nhiều cơ sở giáo dục đã xây dựng chương trình theo hướng kết hợp giữa mỹ thuật, công nghệ và thực tiễn, chú trọng trang bị kỹ năng sử dụng phần mềm, tư duy thiết kế và khả năng sáng tạo nội dung đa nền tảng.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu doanh nghiệp vẫn là bài toán cần giải, khi không ít sinh viên còn thiếu trải nghiệm thực tế và kỹ năng làm việc trong môi trường chuyên nghiệp. Điều này đòi hỏi các trường phải tiếp tục đổi mới chương trình, tăng cường liên kết với doanh nghiệp và cập nhật xu hướng thiết kế hiện đại, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho người học sau khi tốt nghiệp.
Chương trình học kết hợp mỹ thuật cùng công nghệ số
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Nguyễn Long Giang - Trưởng khoa In và Truyền thông, Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, chương trình đào tạo ngành Thiết kế đồ họa của khoa được xây dựng theo định hướng kết hợp giữa nền tảng mỹ thuật, tư duy sáng tạo và công nghệ thiết kế hiện đại. Mục tiêu là đào tạo nguồn nhân lực có khả năng thích ứng nhanh với sự phát triển của ngành công nghiệp sáng tạo và truyền thông số.
“Điểm đặc trưng của chương trình nằm ở tính ứng dụng cao và sự gắn kết chặt chẽ với thực tiễn doanh nghiệp. Sinh viên được tiếp cận hệ thống kiến thức từ cơ bản đến chuyên sâu, bắt đầu với các học phần như mỹ thuật, bố cục, màu sắc, typography; sau đó phát triển lên các nội dung chuyên ngành như thiết kế nhận diện thương hiệu, thiết kế quảng cáo, truyền thông đa phương tiện, thiết kế giao diện số và sản xuất nội dung.
Đáng chú ý, trước sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông số, công nghệ thiết kế và trí tuệ nhân tạo, chương trình đào tạo đã được điều chỉnh theo hướng cập nhật xu thế mới. Cụ thể, nhà trường tăng cường các học phần liên quan đến thiết kế trên nền tảng số, đồng thời đưa vào giảng dạy các nội dung như thiết kế trải nghiệm người dùng (UX/UI), thiết kế nội dung số và motion graphics (đồ họa chuyển động).
Bên cạnh đó, Khoa cũng đẩy mạnh mô hình học kỳ doanh nghiệp, đồ án thực tế và các dự án sáng tạo nhằm giúp sinh viên có cơ hội tiếp cận môi trường nghề nghiệp ngay từ khi còn học. Thông qua cách tiếp cận này, người học không chỉ được trang bị kiến thức chuyên môn mà còn phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng thích ứng với môi trường làm việc chuyên nghiệp”, thầy Giang cho hay.
Để đáp ứng yêu cầu chương trình đào tạo và đảm bảo chất lượng giảng dạy cho sinh viên ngành Thiết kế đồ họa, Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh chú trọng xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên theo hướng chuẩn hóa và gắn với thực tiễn. Theo Tiến sĩ Nguyễn Long Giang, đội ngũ giảng viên được xem là yếu tố then chốt quyết định chất lượng đào tạo nên luôn được nhà trường đầu tư cả về trình độ chuyên môn lẫn kinh nghiệm nghề nghiệp.
Hiện nay, giảng viên của ngành bao gồm các tiến sĩ, thạc sĩ thuộc các lĩnh vực mỹ thuật ứng dụng, thiết kế đồ họa, truyền thông; đồng thời có sự tham gia của nhiều chuyên gia đang hoạt động trong ngành thiết kế, quảng cáo và truyền thông số. Bên cạnh lực lượng giảng viên cơ hữu, Khoa còn mời các giám đốc sáng tạo, nhà thiết kế từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy, hướng dẫn đồ án, qua đó góp phần nâng cao tính thực tiễn và cập nhật xu hướng cho chương trình đào tạo.
Trong quá trình triển khai đào tạo ngành Thiết kế đồ họa, Tiến sĩ Nguyễn Long Giang cho biết nhà trường phải đối mặt với cả thuận lợi và thách thức đan xen, đặc biệt trong việc thu hút người học cũng như mở rộng hợp tác với doanh nghiệp.
“Về thuận lợi, sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp sáng tạo và truyền thông số đã kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực thiết kế chất lượng cao. Đây là nền tảng quan trọng để nhà trường đẩy mạnh tuyển sinh, đồng thời mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp trong lĩnh vực truyền thông, quảng cáo, sản xuất nội dung và công nghệ, tạo thêm nhiều cơ hội thực tập và việc làm cho sinh viên. Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp của nhà trường trong nhiều năm gần đây luôn ở mức cao.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đến từ tốc độ thay đổi nhanh của công nghệ và xu hướng thiết kế, đòi hỏi chương trình đào tạo phải liên tục cập nhật. Cùng với đó, nhà trường cũng cần đầu tư đáng kể cho cơ sở vật chất như phòng studio, phần mềm chuyên dụng và trang thiết bị hiện đại để đáp ứng yêu cầu giảng dạy và học tập.
Một khó khăn khác là công tác định hướng nghề nghiệp cho thí sinh. Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ có năng khiếu sáng tạo nhưng chưa hiểu rõ về lộ trình học tập cũng như cơ hội việc làm của ngành. Vì vậy, Khoa đặc biệt chú trọng hoạt động tư vấn hướng nghiệp, giúp học sinh tiếp cận thông tin đầy đủ và lựa chọn ngành học phù hợp.
Với sự hỗ trợ từ hệ thống đối tác doanh nghiệp cùng định hướng đào tạo gắn với thực tiễn, ngành Thiết kế đồ họa tại Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển, đóng góp nguồn nhân lực sáng tạo chất lượng cao cho lĩnh vực truyền thông và thiết kế tại Việt Nam.
Song song với đó, nhà trường cũng thường xuyên tạo điều kiện để giảng viên tham gia nghiên cứu khoa học, tập huấn công nghệ thiết kế mới và mở rộng hợp tác quốc tế. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giúp đội ngũ giảng viên không ngừng cập nhật kiến thức, bắt kịp xu hướng phát triển của ngành, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động”, Tiến sĩ Nguyễn Long Giang cho hay.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Long Giang, trong mùa tuyển sinh năm 2026, Khoa In và Truyền thông, Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh định hướng đẩy mạnh các hoạt động kết nối nhằm thu hút thí sinh quan tâm đến lĩnh vực thiết kế và công nghiệp sáng tạo. Theo đó, Khoa tập trung tổ chức các workshop, triển lãm đồ án và ngày hội sáng tạo, tạo cơ hội để học sinh trực tiếp trải nghiệm môi trường học tập cũng như sản phẩm của sinh viên.
Bên cạnh đó, Khoa cũng tăng cường phối hợp với các trường trung học phổ thông để triển khai hoạt động tư vấn hướng nghiệp, giúp học sinh hiểu rõ hơn về ngành thiết kế và truyền thông. Công tác truyền thông trên nền tảng số cũng được đẩy mạnh, góp phần cung cấp thông tin đầy đủ về chương trình đào tạo và cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực Thiết kế đồ họa.
Đồng thời, Khoa tiếp tục mở rộng các chương trình học bổng nhằm khuyến khích những thí sinh có năng khiếu mỹ thuật và đam mê sáng tạo. Thông qua các hoạt động này, nhà trường kỳ vọng giúp học sinh tiếp cận sớm với tư duy sáng tạo, công nghệ thiết kế hiện đại và môi trường học tập gắn với thực tiễn.
Tỷ lệ có việc làm cao, rộng cánh cửa nghề nghiệp cho sinh viên
Cùng chia sẻ về vấn đề này, Thạc sĩ Dương Thị Thúy Nga - Giảng viên Khoa Nghệ thuật và Truyền thông, Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông, Đại học Thái Nguyên cho rằng trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chú trọng xây dựng thương hiệu và đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng số, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực thiết kế đồ họa và truyền thông sáng tạo không ngừng gia tăng. Điều này mở ra nhiều cơ hội việc làm cho sinh viên theo học ngành Thiết kế đồ họa ngay sau khi tốt nghiệp.
Sinh viên ra trường có thể đảm nhiệm đa dạng vị trí như thiết kế đồ họa quảng cáo, xây dựng nhận diện thương hiệu, thiết kế bao bì sản phẩm, UI/UX, đồ họa cho game và truyền thông số, minh họa… hoặc tham gia sản xuất nội dung đa phương tiện như quay phim, chụp ảnh, dựng video. Bên cạnh đó, xu hướng làm việc tự do (freelance) hay phát triển dự án sáng tạo cá nhân cũng ngày càng phổ biến trong giới trẻ theo đuổi lĩnh vực này.
Theo thống kê từ nhà trường, tỷ lệ sinh viên ngành Thiết kế đồ họa có việc làm sau khi tốt nghiệp những năm gần đây đều đạt trên 90%. Đáng chú ý, nhiều sinh viên đã sớm tham gia các dự án thiết kế, tích lũy kinh nghiệm và có việc làm ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Ngoài ra, theo cô Nga, chương trình đào tạo ngành Thiết kế đồ họa tại Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông được xây dựng theo định hướng kết hợp giữa nền tảng mỹ thuật, tư duy thiết kế đồ họa và ứng dụng công nghệ số. Sinh viên được trang bị từ các kiến thức cơ bản về mỹ thuật như hình họa, bố cục, màu sắc cho đến các kỹ năng thiết kế chuyên sâu, nhằm hình thành tư duy thiết kế thị giác, khả năng sáng tạo và giải quyết vấn đề trong thiết kế.
Trong bối cảnh ngành công nghiệp sáng tạo và truyền thông số đang phát triển mạnh mẽ, chương trình đào tạo của Khoa cũng được cập nhật theo hướng tăng cường tính ứng dụng và gắn với thực tiễn nghề nghiệp. Cụ thể, chương trình chú trọng đào tạo các kỹ năng thiết kế hiện đại như thiết kế nhận diện thương hiệu, thiết kế bao bì, thiết kế UI/UX, đồ họa 3D và sản xuất nội dung đồ họa đa phương tiện (kỹ năng quay phim, chụp ảnh, biên tập video, xử lý hình ảnh và sản xuất các sản phẩm đồ họa đa phương tiện.)
Bên cạnh đó, phương pháp đào tạo cũng được đổi mới theo hướng học tập thông qua dự án (project-based learning), khuyến khích sinh viên tham gia các dự án thiết kế thực tế, thực tập tại doanh nghiệp và tiếp cận sớm với môi trường nghề nghiệp. Điều này giúp sinh viên không chỉ nắm vững kiến thức chuyên môn mà còn có khả năng thích ứng tốt với nhu cầu của thị trường lao động trong lĩnh vực thiết kế và truyền thông sáng tạo.
“Trong quá trình triển khai chương trình đào tạo, một trong những khó khăn hiện nay là tại địa bàn Thái Nguyên, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thiết kế đồ họa và truyền thông sáng tạo vẫn chưa có quy mô lớn, đặc biệt là các đơn vị sản xuất hoặc xưởng in quy mô lớn còn hạn chế. Điều này phần nào ảnh hưởng đến việc mở rộng môi trường trải nghiệm nghề nghiệp đa dạng cho sinh viên.
Tuy nhiên, bên cạnh những khó khăn đó, nhà trường cũng có nhiều thuận lợi. Trong nhiều năm qua, Khoa đã xây dựng được mối quan hệ hợp tác khá tốt với các doanh nghiệp và đơn vị hoạt động trong lĩnh vực thiết kế và truyền thông. Các doanh nghiệp luôn tích cực tham gia góp ý trong quá trình xây dựng và đánh giá chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo, đồng thời hỗ trợ sinh viên trong các hoạt động thực tập, dự án thực tế và các chương trình giao lưu, talkshow chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp.
Những sự hợp tác này góp phần quan trọng trong việc gắn kết đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, giúp sinh viên có thêm nhiều cơ hội trải nghiệm và phát triển nghề nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường”, Thạc sĩ Dương Thị Thúy Nga cho hay.
Em Nguyễn Thị Hương Lan - sinh viên lớp Thiết kế đồ họa K21B, Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông, Đại học Thái Nguyên cho biết, lý do lựa chọn theo học ngành Thiết kế đồ họa tại trường xuất phát từ niềm đam mê với sáng tạo và cái đẹp, yêu thích vẽ, thiết kế và mong muốn tạo ra những sản phẩm mang tính thẩm mỹ.
Bên cạnh đó, Hương Lan nhận thấy đây là ngành có nhu cầu nhân lực cao, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ và truyền thông phát triển mạnh mẽ. Các doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến hình ảnh và thương hiệu, vì vậy luôn cần nguồn nhân lực thiết kế, mở ra nhiều cơ hội việc làm và phát triển cho sinh viên sau khi tốt nghiệp.
“Chương trình đào tạo của nhà trường được xây dựng khá hợp lý và có tính ứng dụng cao. Điểm nổi bật là lý thuyết và thực hành không tách rời mà được bố trí trong cùng một buổi học, giúp sinh viên vừa tiếp cận kiến thức nền tảng, vừa có thể áp dụng ngay vào bài tập thực tế.
Ngoài ra, giảng viên cũng thường xuyên giao bài tập về nhà để sinh viên tiếp tục rèn luyện và củng cố kỹ năng. Nhà trường đã triển khai hệ thống đào tạo kết hợp LMS, trong đó sinh viên thực hiện các bài trắc nghiệm sau mỗi tuần học nhằm ôn tập và kiểm tra lại kiến thức. Điều này giúp em chủ động hơn trong việc học và theo dõi tiến độ của bản thân. Nhìn chung, sự kết hợp giữa lý thuyết - thực hành - tự học có hướng dẫn đã giúp em phát triển cả kiến thức nền tảng lẫn kỹ năng thực tế một cách toàn diện.
Trong quá trình học tập, em đã rèn luyện được nhiều kỹ năng quan trọng phục vụ cho lĩnh vực Thiết kế đồ họa. Cụ thể, em có thể sử dụng thành thạo các phần mềm chuyên ngành như Photoshop, Illustrator, Premiere, Figma,… Đồng thời, em cũng phát triển được các kỹ năng về bố cục, phối màu, tư duy sáng tạo và khả năng triển khai ý tưởng theo yêu cầu của đề bài.
Em còn được rèn luyện các kỹ năng mềm như làm việc nhóm, quản lý thời gian và trình bày, bảo vệ ý tưởng thiết kế - đây là những kỹ năng rất cần thiết trong môi trường làm việc thực tế”, Hương Lan cho hay.
Trong mùa tuyển sinh năm 2026, Thạc sĩ Dương Thị Thúy Nga cho biết, Khoa Nghệ thuật và Truyền thông, Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông, Đại học Thái Nguyên định hướng tăng cường truyền thông nhằm giúp thí sinh hiểu rõ hơn về tiềm năng phát triển của ngành Thiết kế đồ họa trong nền kinh tế sáng tạo và truyền thông số.
Bên cạnh việc giới thiệu chương trình đào tạo, Khoa cũng chú trọng quảng bá các sản phẩm sáng tạo của sinh viên, các dự án thiết kế tiêu biểu qua các buổi triển lãm kết thúc môn học và những hoạt động học tập gắn với thực tiễn. Thông qua đó, thí sinh có thể hình dung rõ hơn về môi trường học tập cũng như cơ hội nghề nghiệp của ngành.
Ngoài ra, Khoa cũng tổ chức các hoạt động trải nghiệm, workshop, talkshow chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp với sự tham gia của giảng viên và các chuyên gia trong ngành. Những hoạt động này không chỉ giúp thí sinh hiểu rõ hơn về ngành học mà còn góp phần truyền cảm hứng sáng tạo và định hướng nghề nghiệp cho các bạn trẻ yêu thích lĩnh vực thiết kế.
