Dự kiến, trong tháng 7/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ trình Chính phủ xem xét đề án tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính. Tháng 6/2027, tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính tại các điểm có đủ điều kiện và tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên giấy tại các điểm thi khác.
Để giáo viên và học sinh không bị động, tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều trường trung học phổ thông đã tổ chức các kỳ kiểm tra thường xuyên, kiểm tra cuối học kỳ trên máy tính.
Học sinh làm bài kiểm tra trên máy tính
Tại Trường trung học phổ thông Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành, Thành phố Hồ Chí Minh), nhà trường đã tổ chức cho học sinh làm bài kiểm tra thường xuyên môn Toán, tiếng Anh trên máy tính ngay từ học kỳ 1 của năm học 2025-2026.
Học sinh sẽ được dùng điện thoại hoặc laptop cá nhân để làm bài kiểm tra tại bàn học dưới sự giám sát của giáo viên. Đối với em nào không có thiết bị để làm bài thì sẽ được hướng dẫn xuống phòng máy của trường để làm.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Huỳnh Thanh Phú – Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông Bùi Thị Xuân cho biết, ngay từ đầu năm học, nhà trường đã xây dựng kế hoạch cụ thể, rà soát lại cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, tập huấn cho giáo viên cách soạn đề kiểm tra trên phần mềm.
Học sinh của trường cũng đã được hướng dẫn cách đăng nhập, làm quen với giao diện và cách kiểm tra kết quả bài kiểm tra.
Em Huỳnh Ngọc Yến Vy - học sinh lớp 11 Trường trung học phổ thông Bùi Thị Xuân chia sẻ, việc làm bài kiểm tra trên máy tính thực sự rất thuận lợi.
“Sang năm 2027, em sẽ dự thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính, nên việc làm quen với việc làm bài kiểm tra trên máy tính năm nay sẽ giúp cho em sớm hình thành các kỹ năng làm bài trên máy tính hoặc điện thoại. Kết quả làm bài trên máy tính cũng sẽ cho ra kết quả có độ chính xác cao, do việc chấm điểm là hoàn toàn tự động”, em Huỳnh Ngọc Yến Vy khẳng định.
Theo thầy Trần Ngọc Hữu Phước – Tổ trưởng tổ tiếng Anh, Trường trung học phổ thông Bùi Thị Xuân, do mới thực hiện thì quá trình triển khai, học sinh và giáo viên nhà trường bước đầu cũng gặp phải một số khó khăn.
Ví dụ: Đối với môn tiếng Anh nếu học sinh làm bài kiểm tra trên giấy, phần đọc hiểu thường được trình bày liền mạch với các câu hỏi trắc nghiệm nằm ở bên dưới, giúp các em học sinh dễ theo dõi và làm bài.
Tuy nhiên, đối với việc làm bài kiểm tra trên máy tính, các câu hỏi thường được hiển thị riêng lẻ. Học sinh phải kéo chuột lên xuống nhiều lần để đọc đoạn văn, nên các em cần được thích nghi sau thời gian tìm hiểu hình thức kiểm tra mới này.
Thầy Trần Ngọc Hữu Phước đánh giá, việc làm bài kiểm tra ngay trên máy tính sẽ giúp học sinh biết được điểm ngay, giảm bớt áp lực tâm lý lo lắng còn với giáo viên thì sẽ tiết kiệm thời gian chấm bài, nâng cao hiệu quả đánh giá học sinh.
Theo tìm hiểu của phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ngoài Trường trung học phổ thông Bùi Thị Xuân, một số trường như Trung học phổ thông Hồ Thị Bi (xã Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh), Trung học phổ thông Võ Trường Toản (phường Tân Thới Hiệp, Thành phố Hồ Chí Minh), Trung học phổ thông Bình Phú (phường Bình Phú, Thành phố Hồ Chí Minh)…cũng đã tổ chức cho học sinh làm bài kiểm tra bằng máy tính.
Tùy vào từng trường với điều kiện khác nhau, nhất là hệ thống mạng internet, máy tính, điện…sẽ cân nhắc số lượng môn học sinh được kiểm tra trên máy tính.
Hình thành kỹ năng cho kỳ thi trong tương lai
Khi tổ chức hình thức kiểm tra mới dành cho học sinh lớp 10,11, lãnh đạo các trường trung học phổ thông cho biết rằng, mục tiêu lớn nhất của giai đoạn làm quen với việc kiểm tra trên máy tính không phải là điểm số, mà là hình thành thói quen cho học sinh.
Theo thầy Huỳnh Thanh Phú – Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông Bùi Thị Xuân, các em học sinh cần biết thao tác nhanh, cần bình tĩnh trước các sự cố nhỏ, hiểu rõ cách chuyển câu hỏi, cách chuyển câu, cách kiểm tra lại bài trước khi nộp.
“Nếu những điều này trở thành phản xạ tự nhiên, các em sẽ giảm áp lực khi bước vào kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính từ năm 2027, không còn bỡ ngỡ với việc làm bài trên máy tính”, thầy Huỳnh Thanh Phú nhấn mạnh.
Thầy Huỳnh Thanh Phú cho rằng, việc kiểm tra trên máy tính sẽ mang lại nhiều giá trị thiết thực như: Nhà trường sẽ tiết kiệm giấy in đề, giáo viên không cần mất nhiều thời gian để chấm bài, so dò đáp án, nhập điểm. Việc “phát đề” hay “thu bài” chỉ diễn ra trong vòng vài giây, giúp tối ưu quá trình tổ chức và công bằng đối với mọi học sinh.
Với hình thức kiểm tra trực tuyến, nhà trường sẽ có thể tổ chức đợt kiểm tra khác nhau, không lo trùng lặp và làm giảm áp lực cho việc chỉ tổ chức kiểm tra vào một buổi.
Cần nhận diện những hạn chế
Ngoài những mặt tích cực, hiệu trưởng các trường cũng nhìn nhận là hình thức này cũng có nhiều mặt còn hạn chế như: Số phòng máy tính của các trường hiện có vẫn chưa thể đáp ứng được nhu cầu cần làm bài kiểm tra rất lớn của học sinh trong trường, dẫn đến phải chia ra nhiều ca làm bài, dẫn đến kéo dài thời gian tổ chức, áp lực cho giám thị và kỹ thuật viên phòng máy.
Cấu hình máy tính, tốc độ xử lý của mạng cũng là một yếu tố quan trọng. Chỉ cần một máy tính chạy chậm, chỉ cần một lần máy tính mất kết nối mạng là bài kiểm tra của học sinh sẽ bị gián đoạn.
Đồng thời, nguy cơ lớn nhất được lãnh đạo các trường đưa ra đó là yếu tố bị cúp điện đột ngột. Sự cố này nếu xảy ra sẽ có thể xóa bỏ toàn bộ nỗ lực làm bài của học sinh nếu như các trường không đề ra phương án dự phòng cho sự cố này.
Chính vì thế, để việc triển khai làm bài kiểm tra trên máy tính hiệu quả hơn, trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Nguyễn Quang Đạt – Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông Nguyễn Tất Thành (phường Bình Phú, Thành phố Hồ Chí Minh) nêu quan điểm, các trường cần chuẩn bị sẵn một kế hoạch nhiều tầng, từ cơ sở vật chất phòng máy tính cho đến nhân sự thực hiện.
Theo thầy Nguyễn Quang Đạt, chẳng hạn các trường cần thực hiện việc chuẩn hóa cấu hình phòng máy, phân chia thời gian làm bài hợp lý, bố trí đội ngũ kỹ thuật viên trực liên tục, không chỉ học sinh mà các thầy cô giáo, kỹ thuật viên cũng cần được tập huấn để xử lý kịp thời mọi tình huống có thể phát sinh trong quá trình học sinh làm bài.
Điều quan trọng nhất, mỗi trường cần xây dựng một lộ trình cho mình phù hợp, an toàn, bài bản, từng bước đưa học sinh đến với một môi trường làm bài kiểm tra văn minh, hiện đại, minh bạch, tiết kiệm mà còn hiệu quả.
“Nếu tất cả được chuẩn bị tốt, chu đáo, kỹ càng thì việc kiểm tra trên máy tính không còn là thử thách, mà đây chính là cơ hội để khẳng định năng lực số của thế hệ học sinh mới”, thầy Nguyễn Quang Đạt nhấn mạnh.
Lộ trình dự kiến tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính của Bộ Giáo dục và Đào tạo:
Trong tháng 4,5/2026: Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ thử nghiệm thi trên máy tính với khoảng 100.000 thí sinh, đồng thời sẽ xây dựng ngân hàng câu hỏi.
Đến tháng 7/2026: Đề án thi trên máy tính sẽ được trình Chính phủ xem xét.
Từ tháng 10 đến tháng 12/2026: Ban hành quy trình, quy định thi trên máy tính. Các địa phương bố trí một số điểm tổ chức thí điểm thi trên máy tính năm 2027, và chuẩn bị đầu tư cơ sở vật chất cho các điểm thi này.
Tháng 4,5/2027: Tổ chức thử nghiệm câu hỏi thi tại các điểm dự kiến tổ chức thi trên máy tính; Tổ chức thử nghiệm câu hỏi thi trên diện rộng theo quy trình xây dựng ngân hàng câu hỏi thi.
Tháng 6/2027: Tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính tại những điểm có đủ điều kiện; Tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên giấy tại các điểm thi khác.