Quyết định số 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045” đã xác định mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nhằm thúc đẩy việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Trong đó, Đề án nêu trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: "Xây dựng chương trình, đề án, kế hoạch cụ thể hoá các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Đề án để chỉ đạo, triển khai thực hiện ở địa phương.
Thời gian qua, việc dạy và học ngoại ngữ tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố Hà Nội được thực hiện theo Kế hoạch số 28/KH-UBND ngày 23/01/2019 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về việc dạy và học ngoại ngữ trong các trường phổ thông, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2025 (theo Quyết định số 2080/QĐ-TTg ngày 22/12/2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2017 - 2025).
Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, Kế hoạch số 28/KH-UBND đã hết hiệu lực. Nhiều ý kiến cho rằng thành phố Hà Nội cần sớm có hướng dẫn cụ thể về các nội dung trên để tránh "khoảng trống" trong hướng dẫn, gây lúng túng cho các nhà trường khi tổ chức dạy và học ngoại ngữ.
Trường học mong sớm có hướng dẫn cụ thể để xây dựng kế hoạch dài hạn, phù hợp điều kiện thực tế
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Hoàng Chí Sỹ - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Lưu Hoàng (xã Hòa Xá, thành phố Hà Nội) cho rằng, việc thành phố Hà Nội sớm ban hành văn bản hướng dẫn kế thừa Kế hoạch số 28/KH-UBND sau khi kế hoạch này hết hiệu lực là hết sức cần thiết, nhằm bảo đảm tính liên tục trong quá trình triển khai dạy và học ngoại ngữ tại các cơ sở giáo dục.
Theo thầy Sỹ, nếu việc ban hành hướng dẫn mới bị chậm trễ hoặc thiếu quy định chuyển tiếp rõ ràng, các nhà trường sẽ gặp không ít khó khăn trong quá trình triển khai. Bởi việc thực hiện mục tiêu nâng cao năng lực ngoại ngữ không chỉ liên quan đến chương trình giảng dạy mà còn gắn chặt với công tác bồi dưỡng đội ngũ, tổ chức tập huấn chuyên môn và bố trí nguồn kinh phí thực hiện. Do đó, các cơ sở giáo dục rất cần một hành lang hướng dẫn cụ thể để có cơ sở xây dựng kế hoạch dài hạn và chuẩn bị những điều kiện cần thiết.
“Trong bối cảnh ngành giáo dục đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, thành phố Hà Nội cần có những hướng dẫn cụ thể, chi tiết để các nhà trường có căn cứ triển khai thống nhất.
Những quy định mới sẽ giúp cơ sở giáo dục tiếp nối thuận lợi các chương trình đã triển khai trước đây, tránh tình trạng đứt quãng hoặc lúng túng trong tổ chức thực hiện”, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Lưu Hoàng bày tỏ.
Đồng quan điểm, đại diện Trường Trung học cơ sở Trưng Vương (phường Cửa Nam, thành phố Hà Nội) khẳng định việc thành phố Hà Nội ban hành văn bản nối tiếp Kế hoạch số 28/KH-UBND là rất cần thiết để giúp các nhà trường có căn cứ xây dựng kế hoạch cho năm học mới một cách chủ động, hợp lý và phù hợp với tình hình thực tế, từ đó, có thể triển khai việc dạy và học ngoại ngữ hiệu quả hơn.
Cũng theo đại diện nhà trường, trong quá trình triển khai Kế hoạch số 28/KH-UBND, Trường Trung học cơ sở Trưng Vương đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác dạy và học ngoại ngữ. Đặc biệt, 100% giáo viên ngoại ngữ của trường đã được tham gia các chương trình bồi dưỡng, nâng cao năng lực theo yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhiều giáo viên còn được cử sang Australia học tập, cập nhật phương pháp giảng dạy hiện đại, đồng thời nâng cao năng lực ngoại ngữ và kỹ năng sư phạm. Đây là nền tảng quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dạy học ngoại ngữ của nhà trường trong những năm qua.
Bên cạnh đó, việc phối hợp với các đơn vị đối tác để tạo điều kiện cho học sinh được học tập, giao tiếp với giáo viên nước ngoài đã mang lại hiệu quả rõ nét. Môi trường học tập đa dạng, sinh động và giàu tính thực tiễn giúp học sinh phát triển toàn diện các kỹ năng nghe, nói, phản biện và thuyết trình bằng ngoại ngữ.
Thực tế cho thấy, đội ngũ giáo viên nước ngoài từ các đơn vị liên kết không chỉ hỗ trợ nâng cao khả năng giao tiếp mà còn góp phần cải thiện năng lực tiếng Anh của học sinh ở tất cả các kỹ năng. Nhờ đó, kết quả môn ngoại ngữ của học sinh Trường Trung học cơ sở Trưng Vương trong các kỳ thi học sinh giỏi cũng như kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông nhiều năm liền luôn nằm trong nhóm dẫn đầu của Hà Nội.
“Ngoài tiếng Anh, nhà trường cũng tích cực phối hợp với các đơn vị đối tác để triển khai thêm môn ngoại ngữ thứ hai như tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Đức và tiếng Trung. Việc mở rộng các lựa chọn ngoại ngữ đã đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng đa dạng của học sinh, nguyện vọng của phụ huynh, đồng thời phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế và định hướng tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục mà Chính phủ đề ra”, đại diện Trường Trung học cơ sở Trưng Vương chia sẻ.
Còn theo Tiến sĩ Phạm Kim Thư - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Mai Hắc Đế, thành phố Hà Nội cần sớm ban hành văn bản kế thừa Kế hoạch số 28 nhằm bảo đảm tính liên tục trong định hướng phát triển dạy và học ngoại ngữ tại các cơ sở giáo dục.
Thầy Thư cho rằng, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, chuyển đổi số và yêu cầu đổi mới của chương trình giáo dục phổ thông, ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, đã trở thành năng lực nền tảng đối với học sinh, không còn đơn thuần là một hoạt động bổ trợ.
Một văn bản kế thừa sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng để các nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch năm học, triển khai các chương trình tăng cường ngoại ngữ, đồng thời thuận lợi hơn trong việc bố trí đội ngũ giáo viên, lựa chọn học liệu và phối hợp với các đơn vị đối tác cũng như phụ huynh học sinh.
Đặc biệt, việc sớm ban hành chính sách mới sẽ giúp bảo đảm sự thống nhất trong cách hiểu và triển khai giữa các trường, tránh tình trạng mỗi đơn vị áp dụng theo những cách khác nhau, qua đó nâng cao hiệu quả thực hiện mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Cần tập trung phát triển đội ngũ giáo viên, trao quyền tự chủ nhiều hơn cho cơ sở giáo dục
Mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ về chương trình, đội ngũ và môi trường học tập. Theo thầy Hoàng Chí Sỹ, văn bản kế thừa Kế hoạch số 28/KH-UBND cần được xây dựng theo hướng cụ thể hóa lộ trình triển khai, gắn với các điều kiện thực tiễn của từng địa bàn và từng giai đoạn.
Trong đó, cần đặc biệt quan tâm đến các nội dung liên quan đến đội ngũ giáo viên, nhu cầu học tập của học sinh, cũng như sự khác biệt về điều kiện triển khai giữa khu vực nội thành và ngoại thành. Những hướng dẫn rõ ràng, đồng bộ sẽ giúp các trường chủ động xây dựng kế hoạch giảng dạy, bố trí nhân lực và tổ chức thực hiện hiệu quả hơn.
“Trường Trung học phổ thông Lưu Hoàng đã sớm định hướng chuẩn bị nguồn nhân lực cho việc triển khai mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai. Trong khoảng 4 năm trở lại đây, nhà trường đã khuyến khích và tạo điều kiện để một số giáo viên theo học văn bằng hai tiếng Anh, trong đó có cả giáo viên các môn học khác như Toán.
Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm hình thành đội ngũ có khả năng tham gia giảng dạy, tích hợp ngoại ngữ trong tương lai khi các chương trình mới được triển khai đồng bộ”, thầy Sỹ nhấn mạnh.
Từ thực tiễn đó, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Lưu Hoàng kiến nghị thành phố Hà Nội và ngành giáo dục sớm ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết, cụ thể hơn về lộ trình triển khai chương trình.
Đồng thời, thành phố cần có cơ chế hỗ trợ bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên, cũng như tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy và học ngoại ngữ. Đây là những điều kiện nền tảng để bảo đảm tính liên tục, chất lượng và hiệu quả của các chương trình ngoại ngữ trong nhà trường, qua đó tạo thêm cơ hội học tập và phát triển năng lực cho học sinh.
Trong khi đó, Tiến sĩ Phạm Kim Thư nhận định, khi xây dựng văn bản hướng dẫn mới thay thế Kế hoạch số 28/KH-UBND, thành phố Hà Nội cần bảo đảm ba nguyên tắc cốt lõi là tính liên tục, tính minh bạch và chất lượng. Trong đó, cần có các quy định chuyển tiếp phù hợp đối với những chương trình đang được triển khai hiệu quả nhằm tránh gây xáo trộn cho nhà trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh.
Bên cạnh đó, các điều kiện triển khai cần được quy định rõ ràng, từ tiêu chí lựa chọn chương trình, đội ngũ giáo viên, đơn vị đối tác đến các khoản đóng góp của người học (nếu có), đi kèm với cơ chế trách nhiệm giải trình cụ thể của nhà trường.
Ngoài ra, việc nâng cao chất lượng phải được đặt ở vị trí trung tâm thông qua các hoạt động kiểm tra, đánh giá định kỳ và lấy ý kiến phản hồi từ học sinh, phụ huynh, qua đó bảo đảm các chương trình ngoại ngữ tăng cường thực sự hiệu quả, tránh chạy theo hình thức hoặc xu hướng thương mại hóa giáo dục.
"Thành phố Hà Nội là địa phương có điều kiện thuận lợi về đội ngũ, công nghệ, hợp tác quốc tế và nhu cầu học tập của phụ huynh, học sinh. Vì vậy, văn bản mới không nên chỉ dừng ở việc thay thế Kế hoạch số 28/KH-UBND, mà cần trở thành một bước chuẩn bị căn cơ để các trường phổ thông của Thủ đô từng bước xây dựng môi trường ngoại ngữ hiện đại, hội nhập, công bằng và phù hợp với mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học", Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Mai Hắc Đế bày tỏ.
Còn theo đại diện Trường Trung học cơ sở Trưng Vương, để hiện thực hóa mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2030, văn bản kế thừa Kế hoạch số 28/KH-UBND cần tiếp tục hoàn thiện một số nội dung trọng tâm.
Trước hết, cần xây dựng lộ trình cụ thể và dài hạn trong việc phát triển đội ngũ giáo viên có khả năng giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh. Trong đó, các trường đại học cần được giao rõ quyền hạn và trách nhiệm trong công tác đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, bảo đảm cung ứng đội ngũ giáo viên đạt chuẩn cho cơ sở giáo dục phổ thông.
Ngoài ra, chương trình và tài liệu giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh cần được nghiên cứu, chuẩn hóa và xây dựng phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, từng nhóm đối tượng học sinh. Việc triển khai cần tính đến sự khác biệt về môi trường học tập, điều kiện tiếp cận ngoại ngữ và năng lực học sinh giữa các khu vực, tránh áp dụng một cách đồng nhất cho mọi địa bàn, từ vùng khó khăn đến các khu vực nội thành có điều kiện giáo dục thuận lợi hơn.
Đại diện nhà trường cũng đề xuất tiếp tục trao quyền chủ động cho các cơ sở giáo dục trong việc xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường, lựa chọn chương trình, mô hình tổ chức và đối tác phù hợp với nhu cầu thực tiễn. Điều này sẽ giúp các trường chủ động hơn trong việc thu hút, sử dụng đội ngũ giáo viên tiếng Anh cũng như giáo viên giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh có trình độ chuyên môn cao, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn chuyển tiếp.
Đồng thời, định hướng này cũng phù hợp với chủ trương đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư nguồn lực cho giáo dục, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận các chương trình dạy học tiếng Anh và dạy học bằng tiếng Anh chất lượng cao cho học sinh.
“Rất mong thành phố có những quy định cụ thể về mức trần kinh phí để giúp các nhà trường có căn cứ khi làm việc với các đơn vị đối tác”, đại diện Trường Trung học cơ sở Trưng Vương đề xuất thêm.
