Học sinh nội trú được hưởng chế độ vượt trội, hiệu trưởng kỳ vọng giúp giảm tình trạng bỏ học

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 188/2026/NĐ-CP ngày 27/5/2026 quy định chính sách cho học sinh trường phổ thông nội trú và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền. Trong đó quy định cụ thể mức hưởng chính sách đối với học sinh, trường phổ thông nội trú, phê duyệt học sinh hưởng chính sách, quy trình tổ chức cấp phát gạo cho học sinh, nguồn kinh phí thực hiện chính sách và quy trình lập, phân bổ dự toán, quản lý, quyết toán kinh phí thực hiện chính sách.

Theo lãnh đạo một số trường phổ thông nội trú tại xã biên giới đất liền, chính sách có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao đời sống sinh hoạt, học tập của học sinh cũng như khả năng tổ chức dạy học, xây dựng môi trường giáo dục ổn định tại các nhà trường.

Chính sách cải thiện đáng kể dinh dưỡng cho học sinh vùng biên, giảm gánh nặng kinh tế và hạn chế tình trạng bỏ học

Theo Nghị định, mỗi học sinh bán trú buổi trưa được hỗ trợ tiền ăn trưa mỗi tháng là 450.000 đồng và 8kg gạo, được hưởng không quá 9 tháng/năm học; mỗi học sinh nội trú được hỗ trợ tiền ăn mỗi tháng là 1.170.000 đồng và 15kg gạo, được hưởng không quá 9 tháng/năm học.

Mỗi năm học, học sinh trường phổ thông nội trú được hỗ trợ tiền mua 2 bộ quần áo đồng phục và học phẩm gồm: Vở, giấy, bút và các dụng cụ học tập khác với mức kinh phí là 2.050.000 đồng/học sinh. Mỗi cấp học, học sinh nội trú được cấp một lần bằng hiện vật gồm: Chăn, màn và các đồ dùng cá nhân khác với mức kinh phí là 2.050.000 đồng/học sinh.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Nguyễn Văn Minh - Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Pa Tần (xã Pa Tần, tỉnh Lai Châu) khẳng định, đây là một chính sách rất kịp thời và nhân văn, tác động trực tiếp đến đời sống của học sinh vùng biên giới.

Theo thầy Minh, thực tế tại nhà trường, đa số học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn, khoảng cách địa lý xa xôi, giao thông đi lại không thuận lợi.

Theo thầy Minh, việc nâng mức hỗ trợ tiền ăn và gạo đối với học sinh nội trú giúp cải thiện đáng kể chất lượng bữa ăn hằng ngày của các em, đảm bảo dinh dưỡng tốt hơn, từ đó nâng cao sức khỏe, thể lực để học tập hiệu quả. Đồng thời, chính sách này cũng góp phần giảm gánh nặng chi phí cho phụ huynh, đặc biệt là các hộ nghèo, cận nghèo; hạn chế tình trạng học sinh phải nghỉ học do thiếu điều kiện sinh hoạt.

Đối với học sinh ở xa gia đình, việc được đảm bảo điều kiện ăn ở ổn định còn giúp các em yên tâm học tập lâu dài, hạn chế tình trạng đi về không an toàn, nhất là trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt ở vùng cao.

Ngoài ra, Nghị định số 188/2026/NĐ-CP cũng quy định học sinh lớp 1 là người dân tộc thiểu số có học tiếng Việt trước khi vào học chương trình lớp 1 thì được hưởng thêm 1 tháng chính sách hỗ trợ tiền ăn và hỗ trợ gạo.

Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Pa Tần cho rằng, đối với học sinh dân tộc thiểu số, rào cản lớn nhất khi vào lớp 1 là hạn chế về tiếng Việt, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp thu kiến thức.

“Việc tổ chức học tăng cường tiếng Việt trước khi vào chương trình chính thức, kèm theo hỗ trợ thêm về ăn, gạo sẽ tạo điều kiện để các em làm quen dần với môi trường học tập, nâng cao khả năng giao tiếp và tiếp thu bài giảng.

Chính sách này sẽ góp phần giảm tỷ lệ học sinh yếu, kém ngay từ đầu cấp, hạn chế tình trạng chán học, bỏ học sớm. Đồng thời tạo nền tảng vững chắc để các em học tập lâu dài, nâng cao chất lượng giáo dục ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số”, thầy Nguyễn Văn Minh nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, thầy Phan Xuân Thủy - Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học cơ sở Phố Bảng (xã Phố Bảng, tỉnh Tuyên Quang) thông tin, trên địa bàn xã Phố Bảng, hầu hết học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, nhiều học sinh gia đình ở xa trường học. Vì vậy chính sách hỗ trợ về tiền ăn và gạo có ý nghĩa hết sức thiết thực.

“Việc nâng mức hỗ trợ tiền ăn lên 1.170.000 đồng/tháng cùng với 15kg gạo/tháng đối với học sinh nội trú sẽ góp phần cải thiện đáng kể chất lượng bữa ăn, giúp các em được bảo đảm đầy đủ hơn về dinh dưỡng, sức khỏe và thể lực.

Bên cạnh đó, chính sách còn giúp giảm bớt áp lực kinh tế cho gia đình học sinh, nhất là những hộ nghèo, cận nghèo, các gia đình nông dân sinh sống bằng sản xuất nông nghiệp tự cung tự cấp.

Khi đời sống sinh hoạt được bảo đảm tốt hơn, học sinh sẽ yên tâm học tập, hạn chế tình trạng nghỉ học giữa chừng hoặc bỏ học, tạo động lực để học sinh vùng cao biên giới được tiếp cận giáo dục một cách công bằng hơn, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho địa phương trong tương lai”, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học cơ sở Phố Bảng bày tỏ.

Cũng theo thầy Thủy, đối với nhiều gia đình vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn, chi phí mua quần áo, đồ dùng học tập và các vật dụng sinh hoạt cho con em là khoản chi không nhỏ.

Do đó, việc Nhà nước hỗ trợ kinh phí mua đồng phục, học phẩm, chăn màn và các đồ dùng thiết yếu sẽ giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho phụ huynh. Điều này không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ vật chất, chính sách còn góp phần tạo sự bình đẳng trong môi trường giáo dục.

“Khi được trang bị đầy đủ đồ dùng học tập và sinh hoạt, các em sẽ tự tin hơn, hòa nhập tốt hơn với tập thể, hạn chế mặc cảm về hoàn cảnh gia đình giúp các em ổn định tâm lý, tập trung học tập và rèn luyện, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện”, vị hiệu trưởng chia sẻ.

Tạo điều kiện để nhà trường nâng cao chất lượng dạy học, xây dựng môi trường giáo dục an toàn

Nghị định số 188/2026/NĐ-CP quy định trường phổ thông nội trú được Nhà nước ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị dạy học đồng bộ, hiện đại, đầy đủ công năng phục vụ việc học tập, rèn luyện thể chất, văn hóa, văn nghệ, bồi dưỡng lí tưởng, đạo đức, lòng yêu nước và các điều kiện sinh hoạt, đảm bảo tuyệt đối an toàn, đáp ứng điều kiện cơ sở vật chất quy định trong quy chế tổ chức và hoạt động của trường phổ thông nội trú, tiêu chuẩn cơ sở vật chất trường phổ thông và Nghị định của Chính phủ quy định về điều kiện đầu tư và hoạt động trong lĩnh vực giáo dục.

Trường phổ thông nội trú được cấp kinh phí để vận hành, bảo trì công trình, máy móc thiết bị, duy trì hoạt động thường xuyên đảm bảo ổn định, lâu dài với mức 100.000 đồng/1 học sinh/tháng và được hưởng không quá 9 tháng/năm học.

Theo Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Pa Tần, một trong những khó khăn lớn của các trường nội trú vùng biên giới là cơ sở vật chất còn thiếu và chưa đồng bộ, đặc biệt là khu nội trú, nhà ăn, nhà bếp và các công trình phục vụ sinh hoạt.

Việc Nhà nước quy định ưu tiên đầu tư, đồng thời bổ sung kinh phí vận hành, bảo trì ở mức 100.000 đồng/học sinh/tháng sẽ giúp nhà trường chủ động hơn trong việc duy tu, sửa chữa, nâng cấp các công trình, trang thiết bị. Qua đó đảm bảo điều kiện sinh hoạt an toàn, vệ sinh cho học sinh.

Ngoài ra, nguồn kinh phí này cũng góp phần nâng cao chất lượng tổ chức dạy học, tạo môi trường giáo dục ổn định, lâu dài. Nhà trường có điều kiện tổ chức tốt hơn các hoạt động bán trú, nội trú, góp phần giữ chân học sinh, hạn chế tình trạng bỏ học giữa chừng.

“Bên cạnh đó, các hoạt động như khám sức khỏe, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, quản lý học sinh ngoài giờ lên lớp có vai trò rất quan trọng trong giáo dục toàn diện.

Việc được bổ sung kinh phí sẽ giúp nhà trường tổ chức thường xuyên và chất lượng hơn các hoạt động này. Qua đó, không chỉ chăm lo tốt hơn về sức khỏe thể chất mà còn phát triển kỹ năng sống, năng khiếu, tinh thần đoàn kết cho học sinh.

Đặc biệt, trong môi trường nội trú, việc quản lý và tổ chức hoạt động ngoài giờ là yếu tố then chốt giúp học sinh hình thành thói quen sinh hoạt lành mạnh, tránh các nguy cơ tiêu cực, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện”, thầy Nguyễn Văn Minh nhận định.

Còn theo Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học cơ sở Phố Bảng, trong thực tế, nhiều hạng mục tại các nhà trường thường xuyên phải sử dụng với cường độ cao đặc biệt là những trường có số lượng học sinh lớn nên phát sinh nhu cầu sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ. Nguồn kinh phí 100.000 đồng/học sinh/tháng sẽ tạo điều kiện để nhà trường chủ động hơn trong việc duy tu, bảo dưỡng hệ thống điện, nước, giường tủ, nhà ăn, bếp ăn, thiết bị dạy học và các công trình phục vụ sinh hoạt của học sinh.

Chính sách này không chỉ góp phần bảo đảm điều kiện học tập, ăn ở an toàn, thuận lợi cho học sinh mà còn giúp nhà trường nâng cao hiệu quả quản lý, từng bước xây dựng môi trường giáo dục nội trú ổn định, bền vững, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

Thầy Phan Xuân Thủy cũng cho rằng, giáo dục trong trường nội trú không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ kiến thức mà còn phải chăm lo toàn diện cho học sinh cả về thể chất, tinh thần, kỹ năng sống và bản sắc văn hóa dân tộc. Nghị định số 188/2026/NĐ-CP quy định kinh phí cho các hoạt động đặc thù sẽ tạo điều kiện để nhà trường tổ chức thường xuyên hơn các hoạt động khám sức khỏe định kỳ, tư vấn tâm lý học đường, giáo dục kỹ năng sống, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

“Đây là những hoạt động có ý nghĩa rất lớn đối với học sinh vùng cao, bởi các em đang sinh hoạt tập trung tại trường trong thời gian dài. Khi có điều kiện tổ chức các hoạt động phong phú, nhà trường sẽ tạo được môi trường giáo dục thân thiện, lành mạnh, giúp học sinh phát triển toàn diện cả về đức, trí, thể, mỹ, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, bảo đảm an toàn và xây dựng nếp sống nội trú văn minh, kỷ luật”, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học cơ sở Phố Bảng khẳng định.