Trong tháng 4/2026, Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam đã đăng tải một số bài viết phản ánh trăn trở của nhiều giáo viên, lãnh đạo một số trường học về việc triển khai dạy và học ngoại ngữ, trong đó có dạy tiếng Anh để thực hiện mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học.
Theo đó, nhiều phản ánh băn khoăn, Kế hoạch số 28/KH-UBND ngày 23/01/2019 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội về việc dạy và học ngoại ngữ trong các trường phổ thông, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên trên địa bàn Thành phố Hà Nội đến năm 2025 (theo Quyết định số 2080/QĐ-TTg ngày 22/12/2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2017 - 2025) đến nay đã hết thời gian thực hiện.
Trong khi đó, Quyết định số 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045” nêu trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: "Xây dựng chương trình, đề án, kế hoạch cụ thể hoá các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Đề án để chỉ đạo, triển khai thực hiện ở địa phương."
Tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, về phương hướng phát triển lĩnh vực giáo dục và đào tạo: Thủ đô Hà Nội là trung tâm lớn, hàng đầu của cả nước về giáo dục - đào tạo chất lượng cao, có uy tín ở khu vực và quốc tế. Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học. Phát triển năng lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho người học, chú trọng giáo dục STEM/STEAM, ngoại ngữ, kỹ năng số và năng lực làm chủ công nghệ; hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao, thích ứng nhanh với thị trường lao động. Rõ ràng, để năng lực ngoại ngữ của học sinh Hà Nội được tốt hơn, việc triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045" càng phải có kế hoạch sớm, huy động được tổng lực các điều kiện mới có thể đạt hiệu quả.
Trong khi đó, chỉ còn ít tháng nữa năm học mới 2026 - 2027 sẽ bắt đầu nhưng theo tìm hiểu của phóng viên và ghi nhận từ cơ sở giáo dục, lãnh đạo nhiều trường chưa thấy Hà Nội ban hành kế hoạch triển khai Đề án trên trong khi đó Kế hoạch 28 đã hết thời hiệu. Vì thế các trường học rất mong mỏi thành phố Hà Nội sớm ban hành các hướng dẫn cụ thể để các đơn vị triển khai đề án để tránh bị động.
Hà Nội cần sớm ban hành hướng dẫn thực hiện để các trường chủ động trong năm học mới
Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam xoay quanh vấn đề này, Phó Giáo sư Trần Hậu - Uỷ viên Hội đồng tư vấn về Khoa học - Giáo dục và Môi trường (nay là Hội đồng tư vấn về Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số) thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng, Kế hoạch 28 được đánh giá cao khi triển khai thì việc có thêm một kế hoạch mới có tính "kế thừa" khi kế hoạch này hết thời hạn là cần thiết và phù hợp với sự phát triển giáo dục hiện đại.
"Để thực hiện mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ cần có những lộ trình phù hợp. Bởi lẽ mỗi giai đoạn lại cần có sự điều chỉnh linh hoạt nhằm đảm bảo phát huy được tính hiệu quả và khắc phục các hạn chế khi triển khai.
Với mục tiêu chung mà thành phố Hà Nội đang hướng tới thì việc sớm có kế hoạch triển khai, hướng dẫn chi tiết về nội dung thực hiện là rất quan trọng và cần thiết để các cơ sở giáo dục trên địa bàn chủ động hơn trong việc thực hiện chủ trương chung", Phó Giáo sư Trần Hậu cho hay.
Cũng theo quan điểm của Phó Giáo sư Trần Hậu, việc sớm ban hành kế hoạch cụ thể giúp các trường có thêm thời gian để chuẩn bị các điều kiện phục vụ cho việc triển khai trong năm học tới. Yếu tố quan trọng khi cần sớm có hướng dẫn là để các trường có sự cân đối, tính toán khi chuẩn bị đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất phục vụ dạy học. Trong đó không thể thiếu việc đảm bảo các tiêu chuẩn về năng lực ngoại ngữ đối với giáo viên, các chương trình phù hợp để có sự chọn lọc nhằm nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh tại cơ sở giáo dục.
"Nếu thiếu sự chuẩn bị kỹ lưỡng, các trường có thể gặp khó khăn trong việc bố trí giáo viên, tổ chức các hoạt động dạy học bằng tiếng Anh hoặc các chương trình liên kết. Ngoài ra, nếu thiếu sự thống nhất chung, mỗi trường triển khai theo một cách khác nhau khiến khó có sự đối sánh để có phương án phù hợp nhất.
Bên cạnh đó, việc sớm có hướng dẫn cụ thể cũng giúp các trường học cân đối nguồn kinh phí, trang thiết bị, học liệu số và cơ chế xã hội hóa. Điều này để đảm bảo không có sự chênh lệch quá lớn giữa các trường nội thành và ngoại thành về chất lượng giáo dục", Phó Giáo sư Trần Hậu cho hay.
Cùng chung quan điểm, ông Lê Như Tiến - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng (nay là Ủy ban Văn hóa và Xã hội) của Quốc hội nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc phải có kế hoạch cụ thể khi muốn thực hiện mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học của Hà Nội.
Theo ông Tiến, khi có hướng dẫn cụ thể thì các cơ sở giáo dục trên địa bàn sẽ tránh khỏi được việc bỡ ngỡ, lúng túng và tâm lý sợ làm sai với chủ trương chung. Việc Hà Nội sớm đưa ra khung chuẩn thực hiện thì các yêu cầu cũng sẽ được áp dụng giống nhau, từ đó tạo ra sự đồng bộ giữa các trường học với nhau. Qua đó, các trường học rút ra được kinh nghiệm, sớm khắc phục được tồn tại, hạn chế để theo kịp với mục tiêu chung.
Thông qua đó, ông Tiến cho rằng, việc sớm có những hướng dẫn tiếp theo phù hợp với lộ trình hiện thực hóa chủ trương đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học sẽ không làm gián đoạn quá trình thực hiện, đồng thời giúp các trường học chủ động trong việc triển khai kế hoạch năm học.
"Trong việc này, thành phố Hà Nội cần sớm ban hành các hướng dẫn mới và sớm để các bên liên quan chuẩn bị tốt nhất cho năm học mới 2026 - 2027. Việc này triển khai càng sớm thì càng tốt vì các trường sẽ có thêm thời gian để chuẩn bị.
Ngoài việc chuẩn bị về cơ sở vật chất, con người, đặc biệt là việc các trường phải đàm phán, làm việc với các trung tâm ngoại ngữ để tổ chức hoạt động tăng cường tiếng Anh trong trường hợp phải xã hội hóa.
Bên cạnh đó, khi sớm có hướng dẫn cụ thể thì cũng giúp có các nhà trường có định hướng rõ ràng trong việc tổ chức và phân công giáo viên. Trong đó, có việc giúp các trường chủ động tuyển dụng thêm giáo viên tiếng Anh đủ trình độ, chuyên môn nếu thiếu để đảm bảo với yêu cầu trong tình hình mới. Đồng thời, nếu các trường học phải huy động nguồn lực từ bên ngoài như giáo viên người nước ngoài thì cũng cần sớm có các khung tham chiếu cụ thể để các trường thực hiện, tránh bị động", ông Tiến cho hay.
Tại Luật Thủ đô 2026 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, về phát triển giáo dục đào tạo, Hội đồng nhân dân thành phố có thẩm quyền quy định: "Cơ chế quản lý, cơ chế tài chính của cơ sở giáo dục có nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao, cơ sở thực hiện liên kết giáo dục và các mô hình trường tiên tiến, hiện đại;...". Lãnh đạo nhiều cơ sở giáo dục cũng mong Hội đồng nhân dân thành phố sớm xem xét quy định cơ chế tài chính để cơ sở giáo dục thực hiện liên kết thêm hành lang rõ ràng thuận lợi trong quá trình triển khai các chương trình giáo dục nhà trường nhằm nâng cao dạy và học tiếng Anh.
