Chỉ còn hơn 2 tháng nữa, kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 sẽ chính thức diễn ra. Tại Hà Tĩnh, công tác chuẩn bị và ôn tập cho học sinh lớp 12 đang được Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các nhà trường triển khai đồng bộ với nhiều giải pháp, nhằm giúp học sinh củng cố kiến thức, ổn định tâm lý và sẵn sàng bước vào kỳ thi quan trọng sắp tới.
Số lượng học sinh chọn nhóm môn khoa học xã hội chiếm ưu thế
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Nguyễn Hồng Cường - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Tĩnh cho biết, tính đến tháng 3/2026, công tác nắm bắt nguyện vọng đăng ký dự thi của học sinh lớp 12 trên địa bàn tỉnh cơ bản hoàn tất, ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Số liệu được sở thống kê cho thấy cơ cấu lựa chọn môn thi phân hóa khá rõ, đồng thời xuất hiện một số xu hướng đáng chú ý.
Ở nhóm môn khoa học xã hội, số lượng học sinh đăng ký vẫn chiếm ưu thế, phù hợp với đặc điểm học tập và tâm lý lựa chọn của nhiều học sinh. Tuy nhiên, xu hướng lựa chọn đã có sự điều chỉnh. Môn Lịch sử tăng từ 8.204 (năm 2025) lên 9.200 lượt đăng ký, trong khi Địa lí (9.223 lượt) và Giáo dục kinh tế và pháp luật (3.812 lượt) đều giảm so với năm 2025.
Đối với nhóm môn khoa học tự nhiên, số lượt đăng ký tiếp tục tăng nhẹ so với năm trước. Cụ thể, Vật lý đạt 4.180 lượt, Hóa học đạt 3.188 lượt và Sinh học đạt 903 lượt. Điều này cho thấy học sinh ngày càng quan tâm hơn đến các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ và y sinh.
Đáng chú ý, môn Tiếng Anh tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong học tập và xét tuyển với 4.316 lượt đăng ký. Bên cạnh đó, các môn Tin học và Công nghệ dù số lượng chưa lớn nhưng ghi nhận mức tăng rõ rệt. Trong đó, so với năm 2025 môn Tin học tăng từ 26 lên 66 lượt, Công nghệ nông nghiệp đạt 104 lượt đăng ký.
Nếu tính theo tổng lượt đăng ký các môn lựa chọn, nhóm môn khoa học tự nhiên năm 2025 chiếm khoảng 24,1% và tăng lên khoảng 24,8% vào năm 2026. Điều này cho thấy, bên cạnh xu hướng lựa chọn ổn định như những năm trước, học sinh ngày càng quan tâm hơn đến các môn học gắn với khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
Có thể thấy, dù cơ cấu lựa chọn môn thi năm 2026 không có biến động lớn, song đã ghi nhận những chuyển động tích cực theo hướng cân bằng hơn, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục và định hướng nghề nghiệp trong giai đoạn mới.
Ông Cường nhận định: “Chúng tôi cho rằng xu hướng này trước hết chịu tác động từ định hướng nghề nghiệp, phương thức tuyển sinh đại học và năng lực học tập của học sinh. Bên cạnh đó, những điều chỉnh dự kiến trong mùa tuyển sinh đại học năm 2026 cũng khiến học sinh cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong việc lựa chọn môn thi, tổ hợp xét tuyển và kế hoạch đăng ký.
Ngoài ra, công tác tư vấn hướng nghiệp của nhà trường, sự đồng hành của gia đình cũng như mức độ tiếp cận thông tin chính thống có ảnh hưởng rõ rệt đến quyết định của học sinh. Trong bối cảnh cơ sở đào tạo đại học có thể điều chỉnh tổ hợp xét tuyển, bổ sung hoặc thay đổi yêu cầu đầu vào, học sinh có xu hướng lựa chọn thận trọng hơn, ưu tiên những phương án vừa phù hợp với năng lực, vừa bảo đảm tính ổn định trong xét tuyển.
Từ đó có thể thấy, xu hướng lựa chọn môn thi năm 2026 là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố, trong đó nổi bật là định hướng nghề nghiệp, những đổi mới trong tuyển sinh đại học, chất lượng tư vấn của nhà trường và sự chủ động của học sinh trong việc xây dựng lộ trình học tập.
Việc lựa chọn môn thi của học sinh đang dần gắn nhiều hơn với năng lực, sở trường và định hướng học tập, nghề nghiệp của từng em; đáp ứng yêu cầu thực tế của thị trường lao động trong kỷ nguyên số. Đây là tiền đề quan trọng để tỉnh Hà Tĩnh hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao, có nền tảng tư duy logic và kỹ năng công nghệ vững chắc”.
Về phía nhà trường, cô Nguyễn Thị Trang - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Nghi Xuân (Hà Tĩnh) cho hay, xu hướng đăng ký môn thi của học sinh tại nhà trường hiện thiên về nhóm môn khoa học xã hội.
Nhà trường tổ chức ôn tập 4 môn thi với thời lượng 2 tiết/môn/tuần theo quy định tại Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm học thêm. Bên cạnh việc học trực tiếp tại trường, học sinh còn tham gia các chương trình ôn tập trực tuyến do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Tĩnh triển khai, qua đó tăng cường hiệu quả ôn luyện.
“Nhà trường xây dựng kế hoạch ôn tập cho học sinh có lộ trình rõ ràng cùng với đa dạng hình thức học tập góp phần giúp học sinh ổn định tâm lý, giảm áp lực trong giai đoạn nước rút, từ đó tự tin hơn khi bước vào kỳ thi”, cô Trang chia sẻ.
Trong khi đó, thầy Hồ Đức Cương - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Phúc Trạch (Hà Tĩnh) cho hay, tại trường, tỷ lệ đăng ký môn thi của học sinh hiện duy trì ở mức khoảng 60% đối với nhóm môn khoa học xã hội và 40% đối với nhóm môn khoa học tự nhiên.
So với năm trước, xu hướng này cơ bản ổn định, không có biến động lớn. Học sinh cũng chủ động hơn trong việc lựa chọn môn thi phù hợp với mục tiêu học tập và xét tuyển.
Nhà trường kết hợp dạy học, ôn tập cả trực tiếp lẫn trực tuyến cho học sinh lớp 12
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Tĩnh chia sẻ, năm 2026 là năm đầu tiên tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Để chuẩn bị tốt cho kỳ thi trong điều kiện mới, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động rà soát, nhận diện những vấn đề cần tập trung tháo gỡ trong quá trình tổ chức ôn tập của học sinh và các nhà trường.
Về phía học sinh, các em đang đứng trước yêu cầu phải nhanh chóng thích nghi với lộ trình thi cử và tuyển sinh có nhiều điểm mới. Học sinh cần đầu tư nhiều thời gian để rèn luyện tư duy và kỹ năng làm bài, đặc biệt với các dạng câu hỏi mới như trắc nghiệm đúng/sai, trả lời ngắn, cũng như phương pháp tiếp cận theo hướng đánh giá năng lực trong bối cảnh thời gian ôn tập được rút gọn hơn so với trước.
Đối với các nhà trường, khó khăn không chỉ nằm ở chuyên môn ôn thi mà còn ở yêu cầu tổ chức dạy học, xây dựng thời khóa biểu và phân nhóm ôn tập theo các tổ hợp môn tự chọn ngày càng đa dạng. Bên cạnh đó, kỳ thi được tổ chức trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đòi hỏi tăng cường vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương trong công tác phối hợp, chỉ đạo và xử lý các nhiệm vụ liên ngành.
Trước những yêu cầu trên, Sở đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ sớm. Ngày 9/10/2025, Sở ban hành Kế hoạch số 3269/KH-SGDĐT về tập huấn, bồi dưỡng giáo viên và tổ chức dạy học, ôn tập trực tuyến cho học sinh lớp 12 chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026. Đồng thời, các đợt tập huấn chuyên môn được tổ chức cho đội ngũ giáo viên cốt cán và mở rộng tới gần 1.000 giáo viên của 9 môn học trên toàn tỉnh.
Song song với đó, Sở chỉ đạo xây dựng hệ thống câu hỏi, đề tham khảo và tài liệu ôn tập dùng chung; tổ chức dạy học kết hợp trực tiếp và trực tuyến với học sinh lớp 12; thường xuyên phân tích kết quả học tập, kiểm tra, thi thử để kịp thời điều chỉnh phương án hỗ trợ theo từng đơn vị, từng môn học và từng giáo viên.
“Với quan điểm chuẩn bị từ sớm, hỗ trợ gần và bám sát từng nhóm đối tượng, chúng tôi tin rằng nếu tiếp tục phát huy sự chủ động của nhà trường, sự nỗ lực của giáo viên, học sinh và sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, Hà Tĩnh sẽ tạo được điều kiện thuận lợi để học sinh ôn tập hiệu quả, ổn định tâm lý và bước vào kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 với tâm thế tự tin, vững vàng”, ông Cường nhấn mạnh.
Mặt khác, điều kiện về trường lớp, sĩ số, trang thiết bị dạy học vẫn còn có chênh lệch giữa khu vực trung tâm và vùng sâu, vùng xa. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh xác định, việc thu hẹp chênh lệch về điều kiện dạy học giữa các khu vực không chỉ là yêu cầu trước mắt phục vụ kỳ thi, mà còn là nhiệm vụ mang tính chiến lược nhằm bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục.
Quan điểm của Sở là không cào bằng máy móc giữa các địa bàn, mà hướng tới bảo đảm mọi học sinh, dù học ở đâu, đều được học tập trong môi trường có các điều kiện thiết yếu ngày càng tiệm cận về chất lượng, nhất là về đội ngũ giáo viên, bảo đảm chương trình dạy học, học liệu, thiết bị tối thiểu và khả năng tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ học tập.
Về lộ trình, Sở tiếp tục rà soát, đánh giá thực trạng trường lớp, sĩ số, thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ thông tin và nhu cầu đội ngũ tại từng địa bàn. Trên cơ sở đó, tham mưu phân bổ nguồn lực theo thứ tự ưu tiên, tập trung vào vùng khó khăn, vùng xa và khu vực có nhiều học sinh yếu thế.
Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, Sở đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng dạy học thông qua bồi dưỡng đội ngũ, xây dựng học liệu dùng chung, tăng cường dạy học kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Qua đó, học sinh ở các khu vực khác nhau có cơ hội tiếp cận nội dung học tập và hỗ trợ chuyên môn tương đối đồng đều, bảo đảm mục tiêu “không để học sinh nào bị bỏ lại phía sau”.
Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Sở tiếp tục tăng cường vai trò điều phối, hướng dẫn chuyên môn thống nhất trên toàn tỉnh, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở để tháo gỡ khó khăn tại từng địa bàn.
“Chúng tôi cho rằng, việc nâng cấp đồng bộ không chỉ dừng ở đầu tư cơ sở vật chất, mà còn hướng tới xây dựng cơ chế hỗ trợ thường xuyên, linh hoạt, sát thực tiễn, giúp các trường ở vùng khó không bị đứng ngoài quá trình đổi mới. Mục tiêu xuyên suốt là từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, bảo đảm mọi học sinh Hà Tĩnh đều có điều kiện học tập tốt hơn, được tiếp cận giáo dục chất lượng và có cơ hội phát triển công bằng”, ông Cường khẳng định.
Về phía Trường Trung học phổ thông Phúc Trạch, hiệu trưởng nhà trường cho hay, ngay từ đầu năm học, nhà trường đã xác định rõ phương án tổ chức ôn tập cho học sinh trong bối cảnh thực hiện Thông tư 29. Trong giai đoạn nước rút, nội dung ôn tập được tích hợp vào kế hoạch dạy học chính khóa. Đồng thời, trường xây dựng kế hoạch ôn tập hằng tuần theo các môn học mà học sinh đăng ký dự thi.
Mỗi môn ôn tập trường bố trí 2 tiết/tuần, như vậy mỗi tuần học sinh có 8 tiết ôn tập, được tổ chức vào các buổi chiều. Qua kiểm tra, đánh giá, nhà trường phân hóa học sinh theo môn học và năng lực, thành các nhóm, lớp ôn tập phù hợp với từng đối tượng. Đây là nền tảng quan trọng để nhà trường duy trì nhịp độ ôn tập xuyên suốt và nâng cao hiệu quả giảng dạy.
Trong quá trình ôn tập, trường cũng linh hoạt trong việc rà soát, sắp xếp lại các nhóm học sinh: những em có tiến bộ được chuyển lên nhóm có lực học tốt hơn, trong khi các em chưa đạt yêu cầu được bố trí về nhóm phù hợp để được hỗ trợ sát sao hơn.
Với học sinh của nhà trường, môn Toán là môn học gặp nhiều khó khăn nhất do đặc thù học sinh vùng núi, chất lượng đầu vào còn hạn chế và kỹ năng tính toán chưa vững. Vì vậy, quy mô lớp ôn tập môn học này được kiểm soát ở mức hợp lý nhằm giúp giáo viên theo sát từng em.
Cùng với đó, nhà trường tăng cường đội ngũ giáo viên có kinh nghiệm, năng lực tham gia giảng dạy, bồi dưỡng, qua đó góp phần nâng cao chất lượng ôn tập và giúp học sinh chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi.
Trường tổ chức ôn tập theo hướng kết hợp giữa dạy học trực tiếp và trực tuyến, nhằm đa dạng hóa kênh hỗ trợ học sinh. Trên lớp, giáo viên tập trung nâng cao chất lượng ôn tập. Bên cạnh đó, chương trình học trực tuyến do Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Tĩnh cung cấp hay nền tảng học liệu số như OLM, giúp học sinh chủ động ôn luyện ngoài giờ lên lớp.
Song song với quá trình ôn tập, nhà trường tổ chức các bài kiểm tra và thi thử để học sinh rèn luyện kỹ năng làm bài, làm quen với cấu trúc đề thi và mức độ câu hỏi. Qua đó, học sinh từng bước nâng cao năng lực, sẵn sàng hơn cho kỳ thi sắp tới.
Cùng với hoạt động chuyên môn, nhà trường tăng cường phối hợp với phụ huynh thông qua các buổi gặp gỡ, trao đổi hai chiều về tình hình học tập của học sinh.
Đối với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, nhà trường chủ động rà soát, đồng thời kết nối các nguồn lực như quỹ học bổng, tổ chức xã hội để hỗ trợ cả về vật chất và tinh thần, giúp các em yên tâm học tập và từng bước cải thiện kết quả.
Thầy Cương cũng đưa ra lời khuyên cho học sinh chuẩn bị bước vào kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông sắp tới: “Học sinh lớp 12 cần tập trung vào ba yếu tố chính. Trước hết là nắm vững kiến thức cơ bản, bởi đây là nền tảng để người học làm tốt các dạng đề, tránh sai sót ở những câu hỏi dễ. Bên cạnh đó, cần xây dựng kế hoạch học tập hợp lý, phân bổ thời gian khoa học cho từng môn. Đồng thời, học sinh nên chủ động trao đổi với giáo viên và bạn học, không ngại hỏi để kịp thời khắc phục hạn chế, nâng cao hiệu quả ôn tập”.
