Sau một năm triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, ngành Giáo dục Hải Phòng đã tiến hành đánh giá những kết quả đạt được, những chuyển biến bước đầu cũng như các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Qua sơ kết, những kết quả tích cực sẽ là cơ sở để tiếp tục phát huy, đồng thời nhận diện các điểm nghẽn cần tháo gỡ, góp phần đưa các chủ trương của Nghị quyết 71-NQ/TW đi vào chiều sâu và tạo chuyển biến thực chất trong giai đoạn tiếp theo.
Quản lý giáo dục theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, kiện toàn bộ máy
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Uông Minh Long - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng chia sẻ: Nghị quyết số 71-NQ/TW và các chủ trương lớn về giáo dục đã được địa phương quán triệt, cụ thể hóa gắn với nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ năm học và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Theo đó, Sở đã tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Quyết định số 794/QĐ-UBND ngày 4/3/2026 triển khai Nghị quyết số 248/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, xác định 7 nhiệm vụ theo yêu cầu “6 rõ”. Thành phố hoàn thiện 2 đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù về thẩm quyền đối với trường cao đẳng và cơ chế phát triển một số trường trung học cơ sở công lập trọng điểm, chất lượng cao. Hội đồng nhân dân thành phố ban hành 6 nghị quyết chuyên đề về tổ chức kỳ thi; học phí và hỗ trợ học phí; bồi dưỡng học sinh giỏi và đãi ngộ đội ngũ; dịch vụ hỗ trợ giáo dục; học phí đối với cơ sở tự bảo đảm chi thường xuyên.
Nghị quyết số 46/2025/NQ-HĐND về cơ chế, chính sách trong đào tạo, bồi dưỡng học sinh giỏi và đãi ngộ đội ngũ được triển khai ngay trong năm học; tổng mức thưởng đối với giáo viên, học sinh có thành tích tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia và Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025-2026 là 12,639 tỷ đồng. Đồng thời, thành phố tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ đào tạo nghề và mức chi thực hiện Đề án xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2026-2030.
Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng, việc phân định thẩm quyền quản lý nhà nước về giáo dục theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai đối với 61 nhiệm vụ, trong đó cấp thành phố thực hiện 32 nhiệm vụ, cấp xã thực hiện 29 nhiệm vụ. Cơ cấu tổ chức cơ quan Sở được kiện toàn, giảm từ 11 xuống còn 7 phòng chuyên môn, nghiệp vụ; việc kết thúc hoạt động của hội đồng trường tại cơ sở giáo dục công lập được thực hiện đồng bộ, 100% địa phương, đơn vị liên quan hoàn thành bàn giao hồ sơ, bảo đảm hoạt động quản lý, điều hành và dạy học ổn định, liên tục. Chủ trương bí thư cấp ủy đồng thời là người đứng đầu được thực hiện tại các trường trung học phổ thông công lập trực thuộc Sở.
Sở tổ chức tập huấn tại 1 điểm cầu cấp Sở và 114 điểm cầu xã, phường, đặc khu với 1.912 đại biểu; tổ chức 2 đợt bồi dưỡng trực tuyến về hệ thống HP-net và cơ sở dữ liệu ngành cho 100% công chức cấp xã phụ trách giáo dục; triển khai Sổ tay Hỏi - Đáp gồm 80 tình huống quản lý nhà nước thường gặp.
Tuy nhiên, 76/114 xã, phường, đặc khu bố trí công chức phụ trách giáo dục chưa có trình độ chuyên môn về giáo dục; nhiều công chức đồng thời phụ trách nhiều lĩnh vực, ảnh hưởng đến chất lượng tham mưu, kiểm tra và xử lý nhiệm vụ chuyên sâu.
Năm học 2025-2026, Sở tổ chức 13 cuộc kiểm tra chuyên đề; qua các đợt kiểm tra đã kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ năm học tại 48 cơ sở có cấp tiểu học thuộc 26 xã, phường và 73 cơ sở mầm non tại 29 xã, phường, đặc khu; phối hợp ngành Y tế kiểm tra công tác bán trú tại 16 cơ sở mầm non. Kết quả kiểm tra được thông báo, yêu cầu khắc phục và theo dõi trách nhiệm thực hiện.
Công tác thi hành pháp luật và xử lý vi phạm hành chính được thực hiện nghiêm. Từ ngày 1/7/2025 đến ngày 31/5/2026, Sở xử phạt 4 tổ chức hoạt động trong lĩnh vực giáo dục với tổng số tiền 100 triệu đồng; vi phạm chủ yếu liên quan đến địa điểm, giấy phép hoạt động và điều kiện đội ngũ. Cả 4 quyết định đã được thi hành đầy đủ, không phát sinh khiếu nại, khởi kiện hoặc cưỡng chế.
Sở quản lý 153 thủ tục hành chính, đã xây dựng quy trình nội bộ đối với 100% thủ tục và cắt giảm 50% thời gian giải quyết; 100% thủ tục đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến, tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt trên 80%, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt trên 99%; 100% cơ sở giáo dục thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt.
Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên
Năm học 2025-2026, thành phố có 584 trường mầm non, mẫu giáo, 439 cơ sở giáo dục mầm non độc lập, 9.102 nhóm, lớp với 225.080 trẻ. Thành phố duy trì phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi tại 114/114 xã, phường, đặc khu; trong 62.223 trẻ 5 tuổi thuộc diện huy động, có 62.187 trẻ đến trường, đạt 99,94%; 100% trẻ 5 tuổi hoàn thành chương trình; 102/102 trẻ 5 tuổi khuyết tật được tiếp cận giáo dục.
Chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc và bảo đảm an toàn được duy trì. Tỷ lệ trẻ ăn bán trú đạt 99,93%, cao hơn bình quân toàn quốc 0,63 điểm phần trăm; 100% trẻ được kiểm tra sức khỏe định kỳ; tỷ lệ trẻ phát triển bình thường về cân nặng đạt 96,32%, về chiều cao đạt 96,48%; không xảy ra ngộ độc thực phẩm. Các chính sách hỗ trợ được thực hiện đối với trẻ em, giáo viên ngoài công lập tại khu công nghiệp và lao động hợp đồng nấu ăn trong cơ sở công lập.
Thành phố đã ban hành kế hoạch phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi và lựa chọn 15 cơ sở tại 14 địa bàn thí điểm Chương trình giáo dục mầm non mới. 280 cơ sở tổ chức cho 46.856 trẻ mẫu giáo làm quen với tiếng Anh trên cơ sở tự nguyện, đạt 27,97% tổng số trẻ mẫu giáo. Chuyển đổi số được đẩy mạnh trong quản lý bán trú, xây dựng kế hoạch giáo dục và quản lý hồ sơ.
Điều kiện bảo đảm ở cấp mầm non tiếp tục được cải thiện nhưng chưa đồng đều: toàn cấp hiện có 8.876 phòng học, còn thiếu 176 phòng; tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 98,12%; 1.333/1.418 bếp ăn đúng quy cách, đạt 94,0%.
Hạn chế chủ yếu là điều kiện tổ chức giáo dục mầm non giữa các địa bàn và loại hình cơ sở chưa đồng đều; việc thực hiện phổ cập trẻ từ 3 đến 5 tuổi và thí điểm Chương trình mới đặt ra yêu cầu lớn về giáo viên, phòng học, học liệu và nguồn lực.
Đối với giáo dục tiểu học, toàn thành phố có 437 trường tiểu học; tính cả trường phổ thông nhiều cấp (có cấp tiểu học) có 484 cơ sở tổ chức cấp tiểu học, với 10.383 lớp và 342.071 học sinh. Tỷ lệ hoàn thành Chương trình tiểu học đạt 99,98%; tỷ lệ lên lớp đạt 99,53%. Công tác phổ cập được duy trì vững chắc, 100% xã, phường, đặc khu đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3 và xóa mù chữ mức độ 2.
Việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày tiếp tục được mở rộng: 434/437 trường có 100% số lớp học 2 buổi/ngày; tỷ lệ lớp học 2 buổi/ngày đạt 99,01%, tỷ lệ học sinh học 2 buổi/ngày đạt 97,66%; 179.118 học sinh học bán trú, đạt 52,36%. Có 339.447 học sinh học tiếng Anh, đạt 99,23%; 100% học sinh lớp 3, lớp 4, lớp 5 được học tiếng Anh và Tin học. Các cơ sở giáo dục tăng cường STEM, năng lực số, học liệu điện tử và hoạt động trải nghiệm.
Hạn chế chủ yếu là áp lực sĩ số, phòng học và giáo viên tại khu vực trung tâm, khu vực đô thị hóa nhanh, khu công nghiệp; điều kiện để tổ chức 2 buổi/ngày, triển khai dạy Tin học, Ngoại ngữ, Nghệ thuật và hoạt động trải nghiệm chưa đồng đều. Việc thừa thiếu giáo viên cục bộ theo môn học và địa bàn chưa được xử lý triệt để; tỷ lệ trường có nhân viên y tế chuyên trách còn thấp.
Cấp trung học cơ sở có 309.410 học sinh; kết quả học tập mức Tốt đạt 39,91%, tăng 4,51 điểm phần trăm so với năm học trước; mức Chưa đạt 1,99%; kết quả rèn luyện mức Tốt đạt 90%, mức Chưa đạt 0,14%.
Cấp trung học phổ thông có 149.984 học sinh; kết quả học tập mức Tốt đạt 52,80%, tăng 1,30 điểm phần trăm; mức Chưa đạt 0,64%; kết quả rèn luyện mức Tốt đạt 93,29%, mức Chưa đạt 0,21%.
Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 được triển khai ổn định, gắn với đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá, hướng nghiệp và phát triển phẩm chất, năng lực người học. Kết quả Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 tiếp tục khẳng định chất lượng giáo dục đại trà của thành phố, với điểm trung bình chung đạt 6,171 điểm, xếp thứ 3 toàn quốc.
100% trường trung học cơ sở, trung học phổ thông triển khai giáo dục STEM; ba phòng thực hành STEM chuyên biệt đã phục vụ 975 học sinh với 41 chủ đề và 79 tiết dạy liên môn. Đội học sinh Hải Phòng đạt giải Vô địch bảng Invitational tại FIRST LEGO League Hong Kong Championship 2025-2026.
Kỳ thi chọn học sinh giỏi lớp 9 có hơn 3.300 học sinh tham gia, 1.965 học sinh đạt giải. Tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia, đội tuyển thành phố có 242 học sinh dự thi 13 môn, đạt 208 giải, tỷ lệ đạt giải 85,95%, xếp thứ 4 toàn quốc về số lượng giải; tại Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia, học sinh thành phố đạt 1 giải Nhất, 4 giải Ba. Tại Cuộc thi Viết thư Quốc tế UPU lần thứ 55 năm 2026, học sinh Hải Phòng đạt 20 giải cá nhân, trong đó có 1 giải Nhất quốc gia. Đoàn Hải Phòng đạt 82 huy chương tại Giải Thể thao học sinh phổ thông toàn quốc, tăng 34 huy chương so với năm học trước.
Thành phố đã ban hành Kế hoạch phát triển trường trung học phổ thông chuyên; tổ chức hội thảo nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia, quốc tế; khảo sát đội ngũ và năng lực học sinh. Việc tăng cường dạy và học ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học được triển khai theo kế hoạch; 100% học sinh từ lớp 3 đến lớp 12 được học ngoại ngữ bắt buộc; thành phố chuẩn bị thí điểm dạy một số nội dung, môn học bằng tiếng Anh tại các cơ sở đủ điều kiện; tổ chức các sân chơi học thuật về Toán và Khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh; tiếp tục triển khai tiếng Hàn, tiếng Nhật, tiếng Pháp, tiếng Trung Quốc, tiếng Đức phù hợp với điều kiện thực tế.
Công tác thi, tuyển sinh được tổ chức thống nhất, an toàn, nghiêm túc, khách quan và đúng quy chế. Công tác tuyển sinh đầu cấp được triển khai thống nhất trên toàn thành phố, đẩy mạnh thực hiện trực tuyến, công khai chỉ tiêu và điều kiện tuyển sinh, tạo thuận lợi cho người dân, hỗ trợ phân tuyến và hạn chế quá tải cục bộ.
Chú trọng phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
Theo Phó Giám đốc Sở giáo dục và Đào tạo Hải Phòng, công tác tuyển dụng, bổ sung đội ngũ được đẩy mạnh. Năm 2025, Sở tuyển dụng 186/213 giáo viên các trường trung học phổ thông trực thuộc; sau sắp xếp, các địa phương đã tuyển dụng 794 viên chức ngành giáo dục và đào tạo. Công tác thăng hạng chức danh nghề nghiệp được hoàn thành đối với 1.443 giáo viên, gồm 13 giáo viên thăng hạng I và 1.430 giáo viên thăng hạng II.
Phân cấp quản lý đội ngũ được triển khai gắn với thẩm quyền từng cấp. Sở điều động, thuyên chuyển 96 nhà giáo, nhân viên giữa các cơ sở thuộc phạm vi từ 2 đơn vị hành chính cấp xã trở lên; Ủy ban nhân dân cấp xã giải quyết 465 trường hợp điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm và thay đổi vị trí việc làm.
Theo Quyết định số 2364/QĐ-UBND ngày 25/6/2026, thành phố tạm giao 56.027 biên chế viên chức sự nghiệp giáo dục và 4.943 chỉ tiêu hợp đồng lao động hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Trên cơ sở làm việc trực tiếp với 114 Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu, Sở đã rà soát, thẩm định nhu cầu tuyển dụng năm 2026 trong phạm vi chỉ tiêu biên chế được giao là 2.513 người, gồm 2.108 giáo viên và 405 nhân viên, làm căn cứ tổ chức tuyển dụng, bổ sung đội ngũ cho năm học 2026-2027.
Tuy nhiên, việc tổ chức tuyển dụng hiện phải tạm dừng để phục vụ việc sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thành phố; tình trạng thừa, thiếu cục bộ giữa các môn học, cấp học và địa bàn chưa được khắc phục triệt để, nguồn tuyển đối với một số môn học còn hạn chế.
Công tác đào tạo, bồi dưỡng được triển khai trên diện rộng. Toàn ngành có 65.145 cán bộ quản lý, giáo viên được bồi dưỡng năng lực số; 1.139 cơ sở đạt tỷ lệ từ 80% đội ngũ được bồi dưỡng trở lên, trong đó 1.091 cơ sở đạt 100%. Sở phối hợp tập huấn cho 100% cán bộ quản lý, giáo viên từ tiểu học đến trung học phổ thông và giáo dục thường xuyên về sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn đầu năm học cho giáo viên các môn học cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông; tổ chức 7 lớp trực tiếp về kỹ năng số, năng lực số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho 1.790 cán bộ quản lý, công chức, viên chức.
Công tác kiện toàn cán bộ quản lý được thực hiện đúng quy trình, đảm bảo chất lượng, hiệu quả; từ tháng 1/2026 đến nay, Sở bổ nhiệm lại 18 trường hợp, bổ nhiệm mới 3 trường hợp và điều động 5 trường hợp. Chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng, nguồn nhân lực chất lượng cao được triển khai; đến hết quý II/2026 có 1 viên chức trình độ tiến sĩ thuộc Trường Đại học Hải Dương được áp dụng chính sách.
Mặc dù công tác tuyển dụng, điều động, thuyên chuyển đã có chuyển biến, việc điều tiết đội ngũ giữa các địa bàn, xử lý chỉ tiêu biên chế chuyển tiếp và tuyển dụng giáo viên một số môn học vẫn gặp khó khăn; đội ngũ nhân viên y tế, tư vấn tâm lý, thiết bị, thư viện và công nghệ thông tin tại nhiều cơ sở còn thiếu.
