Hải Phòng dự kiến chi hơn 241 tỷ đồng miễn phí sách giáo khoa cho học sinh từ năm học 2027-2028

Chủ trương miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông đang nhận được sự quan tâm lớn của xã hội, thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng cho mọi học sinh.

Không chỉ góp phần giảm gánh nặng chi phí đầu năm học cho các gia đình, đặc biệt là những hộ có hoàn cảnh khó khăn, chính sách này còn hướng đến mục tiêu mọi học sinh đều được tiếp cận đầy đủ học liệu ngay từ đầu năm học, qua đó nâng cao chất lượng giáo dục và thực hiện hiệu quả chủ trương phát triển giáo dục theo hướng công bằng, bao trùm và bền vững.

Tại Hải Phòng, theo đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở đã có kế hoạch cụ thể gửi Ủy ban nhân dân thành phố về việc đề xuất triển khai miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông cho học sinh trên địa bàn.

Hải Phòng sẽ miễn phí sách giáo khoa cho học sinh từ năm học 2027-2028

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, đại diện Sở giáo dục và Đào tạo Hải Phòng cho biết, ngày 8/7/2026, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã có ý kiến đồng ý triển khai thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông cho học sinh trên địa bàn thành phố từ năm học 2027-2028 theo đề xuất của Sở Giáo dục và Đào tạo tại Công văn số 4187/SGDĐT-KHTC ngày 06/7/2026.

Ủy ban nhân dân thành phố giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch, phương án triển khai; tham mưu bố trí kinh phí và tổ chức thực hiện theo đúng quy định, bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, tránh lãng phí; báo cáo Ủy ban nhân dân thành phố theo quy định.

Để thực hiện hiệu quả hoạt động này, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng cho biết, Sở đã tiến hành rà soát về quy mô trường, lớp, học sinh, xây dựng kế hoạch cụ thể cũng như kinh phí dự kiến đối với từng cấp học.

Tuy nhiên, qua rà soát Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng nhận thấy còn một số khó khăn vướng mắc khi triển khai miễn phí sách giáo khoa cho học sinh vào năm học 2026-2027.

Theo đó, để kịp thời trang bị đầy đủ sách giáo khoa ban đầu cho học sinh vào đầu năm học theo phương thức mua sắm tập trung (theo Nghị định 271/2026/NĐ-CP ngày 3/7/2026 của Chính phủ quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp), việc xây dựng kế hoạch và tổ chức mua sắm phải thực hiện từ tháng 6,7/2026. Tuy nhiên, việc thống kê chính xác số lượng sách giáo khoa theo nhu cầu của học sinh, đặc biệt là đối với học sinh khối 10 của năm học tới là rất khó khăn do đến tháng 7, 8/2026 học sinh lớp 10 mới thực hiện nộp hồ sơ trúng tuyển và đăng ký môn học tự chọn.

Như vậy, nếu thực hiện mua sách giáo khoa tại thời điểm tháng 7/2026 để trang bị cho các trường học sẽ dễ gây nguy cơ lãng phí tài sản công khi sách mua về không được sử dụng. Đồng thời, nguồn kinh phí chi sự nghiệp giáo dục và kế hoạch đầu tư công trung hạn của thành phố năm 2026 đã được phê duyệt. Việc bố trí đột xuất nguồn kinh phí tương đối lớn để mua sắm 100% sách giáo khoa ban đầu cho tất cả học sinh, giáo viên các cấp học phổ thông, thường xuyên sẽ gây áp lực đáng kể lên ngân sách địa phương.

Từ năm 2025 trở về trước, việc mua sắm sách giáo khoa đều do các đơn vị trường học thực hiện với giá trị rất nhỏ hoặc do phụ huynh học sinh tự trang bị, không hình thành những gói thầu có giá trị lớn tổ chức đấu thầu rộng rãi. Do đó khi thực hiện đấu thầu những gói thầu có giá trị lớn sẽ khó có nhà thầu đáp ứng yêu cầu về năng lực theo quy định của Luật Đấu thầu.

Chính vì thế, để đảm bảo tính khả thi, hiệu quả, tránh lãng phí ngân sách nhà nước, Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng đề xuất Ủy ban nhân dân thành phố triển khai thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho học sinh toàn thành phố từ năm học 2027-2028.

Nhu cầu sách giáo khoa và dự kiến kinh phí trang bị ban đầu

Theo đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng, để việc thực hiện kế hoạch miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông từ năm học 2027-2028 trên địa bàn được hiệu quả, Sở đã tiến hành rà soát về quy mô trường lớp, số lượng học sinh và đội ngũ giáo viên.

Cụ thể, năm học 2026-2027, toàn thành phố có 1.002 cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên (trong đó: Tiểu học: 437, Trung học cơ sở: 426; Trung học phổ thông: 129: Trung tâm Giáo dục thường xuyên, Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên: 10) với dự kiến tổng số 22.043 lớp, 810.681 học sinh từ cấp tiểu học đến trung học phổ thông, 26.894 học viên hệ giáo dục thường xuyên.

Về đội ngũ giáo viên, toàn thành phố hiện có 40.288 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên làm việc trong các cơ sở giáo dục tư thục và công lập từ cấp tiểu học đến trung học phổ thông, giáo dục thường xuyên. Trong đó số giáo viên trực tiếp giảng dạy là 35.038 người (Tiểu học: 15.398; Trung học cơ sở: 12.992; Trung học phổ thông: 6.162; Giáo dục thường xuyên: 486).

Chia sẻ về nhu cầu sách giáo khoa và dự kiến kinh phí ban đầu cho chủ trương miễn phí sách giáo khoa trên địa bàn thành phố, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng cho hay: Đối với học sinh, mỗi học sinh được mượn 1 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học tương ứng với chương trình giảng dạy tại lớp (riêng đối với cấp trung học phổ thông, nhu cầu về sách giáo khoa chỉ là dự báo do còn phụ thuộc vào nhu cầu đăng ký các môn học tự chọn của học sinh).

Đối với giáo viên: Mỗi giáo viên trực tiếp giảng dạy được mượn 1 bộ sách giáo khoa bao gồm đầy đủ các lớp trong toàn cấp học của môn học mình đảm nhiệm.

Để đáp ứng nhu cầu về sách giáo khoa miễn phí cho 100% học sinh và giáo viên trên địa bàn thành phố, dự kiến tổng ngân sách thành phố phải chi là 241.517 triệu đồng.

Trong đó, cấp tiểu học có 333.944 học sinh với tổng kinh phí dự kiến là 60.798.812.500 đồng; trung học cơ sở có 312.664 học sinh với tổng kinh phí dự kiến là 69.265.203.600 đồng; trung học phổ thông có 164.073 học sinh với tổng kinh phí dự kiến là 57.591.187.690 đồng; giáo dục thường xuyên có 26.894 học sinh với tổng kinh phí dự kiến là 8.318.012.472 đồng (học sinh trung học phổ thông chọn 4/9 môn lựa chọn được tính bình quân theo 1 môn x 4). Tổng kinh phí dự kiến mua sách giáo khoa cho học sinh là 195.973.216.262 đồng.

Đối với giáo viên, cấp tiểu học có 15.398 giáo viên với tổng kinh phí dự kiến là 37.709.774.500 đồng; trung học cơ sở có 12.992 giáo viên với tổng kinh phí dự kiến là 5.695.244.400 đồng; trung học phổ thông có 6.162 giáo viên với tổng kinh phí dự kiến là 1.978.377.300 đồng; giáo dục thường xuyên có 486 giáo viên với tổng kinh phí dự kiến là 160.105.800 đồng. Tổng kinh phí dự kiến mua sách giáo khoa cho giáo viên là 45.543.502.000 đồng.

Theo đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng, chủ trương miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông là một chính sách rất nhân văn, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với sự nghiệp giáo dục cũng như việc bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng cho mọi học sinh. Đây không chỉ là giải pháp hỗ trợ trực tiếp về mặt kinh tế cho các gia đình, nhất là những hộ có hoàn cảnh khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mà còn góp phần thực hiện mục tiêu không để học sinh nào vì điều kiện kinh tế mà thiếu sách giáo khoa để học tập.

Thực tế hiện nay, mỗi dịp đầu năm học, chi phí mua sách giáo khoa, đồ dùng học tập và các khoản phục vụ học tập khác là một khoản chi không nhỏ đối với nhiều gia đình, đặc biệt là những gia đình có từ hai đến ba con đang đi học. Nếu chính sách được triển khai hiệu quả, phụ huynh sẽ giảm đáng kể gánh nặng tài chính, đồng thời học sinh có đầy đủ sách giáo khoa ngay từ những ngày đầu năm học, tạo điều kiện để việc dạy và học được triển khai đồng bộ, không bị gián đoạn.

Việc triển khai chủ trương này cần được chuẩn bị kỹ lưỡng với lộ trình và hướng dẫn cụ thể. Trước hết, cần xác định rõ cơ chế đầu tư và quản lý sách giáo khoa theo hướng vừa bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn ngân sách, vừa phù hợp với thực tiễn của địa phương.

Bên cạnh đó, việc dự báo nhu cầu, tổ chức đấu thầu, cung ứng và phân phối sách giáo khoa cũng cần được thực hiện sớm để bảo đảm tất cả học sinh đều nhận được sách trước khi năm học mới bắt đầu. Đây là yếu tố rất quan trọng, bởi chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi học sinh được tiếp cận đầy đủ sách giáo khoa đúng thời điểm.

Sở Giáo dục và Đào tạo cũng kỳ vọng việc miễn phí sách giáo khoa sẽ góp phần nâng cao ý thức giữ gìn, sử dụng tiết kiệm tài sản công trong nhà trường. Đồng thời, quá trình triển khai cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành giáo dục, chính quyền địa phương, các cơ sở giáo dục, phụ huynh và học sinh để bảo đảm sách được sử dụng đúng mục đích, lâu dài và hiệu quả.

Với sự chuẩn bị kỹ về cơ chế, nguồn lực và phương án tổ chức thực hiện, Sở Giáo dục và Đào tạo khẳng định chủ trương miễn phí sách giáo khoa sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho người học, góp phần giảm gánh nặng cho các gia đình, nâng cao chất lượng giáo dục và bảo đảm tính công bằng trong tiếp cận giáo dục trên phạm vi cả nước.