Ngày 6/5/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 806/QĐ-TTg về việc sáp nhập Trường Cao đẳng Luật miền Bắc vào Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên. Đây không chỉ là bước sắp xếp, kiện toàn các đơn vị sự nghiệp công lập mà còn mở ra cơ hội tái cấu trúc hoạt động đào tạo luật theo hướng nâng cao chất lượng và hiệu quả.
Việc đưa thế mạnh đào tạo thực tiễn của Trường Cao đẳng Luật miền Bắc vào môi trường đại học đa ngành được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực phát triển cho ngành Luật tại Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên.
Cộng hưởng nguồn lực kinh nghiệm thực chiến với hàn lâm
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Đăng - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên cho biết, trước khi sáp nhập, Trường Cao đẳng Luật miền Bắc đã xây dựng được nền tảng đào tạo tương đối vững chắc với hệ thống các khoa chuyên môn và trung tâm hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng pháp luật.
Tuy nhiên, để nâng tầm chất lượng đào tạo, mở rộng cơ hội phát triển và đáp ứng những yêu cầu mới của giáo dục đại học, cơ sở này cần một môi trường học thuật có quy mô và nguồn lực lớn hơn. Và Trường Đại học Khoa học là đơn vị phù hợp để phát huy những thế mạnh sẵn có của Trường Cao đẳng Luật miền Bắc.
Hiệu trưởng nhà trường cho hay, sau hơn 20 năm xây dựng và phát triển, Trường Đại học Khoa học hiện đào tạo trên 17.000 người học, sở hữu đội ngũ giảng viên có trình độ cao, trong đó hơn 50% có học vị tiến sĩ trở lên. Nhà trường hiện có gần 40 phó giáo sư cơ hữu cùng nhiều giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ tham gia giảng dạy, nghiên cứu.
Năm 2026, trường tuyển sinh 40 chương trình đào tạo trình độ đại học, bao gồm ngành Luật và Luật Kinh tế. Theo thầy Đăng, việc sáp nhập Trường Cao đẳng Luật miền Bắc không chỉ góp phần mở rộng quy mô đào tạo mà còn tạo điều kiện nâng cao chất lượng đào tạo luật trong giai đoạn phát triển mới.
"Một trong những điểm sáng của trường là năng lực nghiên cứu khá mạnh mẽ. Trong 5 năm (2021 - 2025), nhà trường đã công bố 1.376 công trình khoa học, trong đó có tới 576 bài báo đạt chuẩn quốc tế ISI/Scopus. Năng suất công bố ở các khoa mũi nhọn lên tới 3,0 công trình/giảng viên/năm. Đội ngũ giảng viên ngành Luật khi hoạt động trong môi trường học thuật sôi nổi này sẽ tạo ra sức bật mạnh mẽ.
Sự kết hợp giữa kinh nghiệm đào tạo thực tiễn của Trường Cao đẳng Luật miền Bắc và thế mạnh nghiên cứu của Trường Đại học Khoa học (Đại học Thái Nguyên) sẽ góp phần xây dựng các chương trình đào tạo luật có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu hội nhập và nhu cầu của thị trường lao động" - thầy Đăng cho hay.
Một "tài sản" giá trị khác từ quyết định sáp nhập chính là Trung tâm Tư vấn pháp luật và đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn. Đặt chân vào hệ sinh thái của Đại học Thái Nguyên với hơn 115.000 người học cùng hàng ngàn cán bộ, giảng viên, Trung tâm này lập tức sở hữu một "thị trường thực hành" nội bộ không hề nhỏ có thể khai thác.
Trong một không gian học thuật rộng lớn, các dự án khởi nghiệp công nghệ, chế tạo thiết bị thông minh hay những nghiên cứu y sinh... liên tục được ra đời và luôn rất cần sự tư vấn, bảo hộ sở hữu trí tuệ. Các sinh viên có thể trực tiếp tham gia tư vấn pháp lý dưới sự chỉ dẫn, hỗ trợ của thầy cô, giải quyết pháp lý cho các đề tài, dự án ngay tại trường. Đây chính là môi trường "thực chiến" quý giá để tạo nên những cử nhân luật vững về kiến thức, cứng cỏi về bản lĩnh và thuần thục về kỹ năng.
Hướng tới phát huy lợi thế của mô hình luật gia liên ngành
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Đăng chỉ ra, trên thế giới, ngành Luật vẫn được nhiều nước tiên tiến cho phép đào tạo bằng các mô hình đa dạng, có thể là trường Luật độc lập (như Mỹ, Nhật), hoặc khoa Luật trong trường đại học tổng hợp (như Anh, Pháp và nhiều quốc gia khác) hoặc tồn tại cả hai như Việt Nam.
Mỗi mô hình đều có những ưu - nhược điểm riêng. Điều quan trọng là phù hợp với điều kiện, tình hình chính trị, kinh tế, xã hội ở mỗi vùng/địa phương. Đối với Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên thì đào tạo liên ngành được xác định là phù hợp và hiệu quả.
Mặt khác, hạn chế lớn nhất của mô hình đào tạo Luật truyền thống là sự khu biệt. Sinh viên ra trường có thể thuộc làu các bộ luật, nhưng thường bỡ ngỡ trước những biến động phức tạp của kinh tế, xã hội, môi trường và kỹ thuật công nghệ. Bài toán này sẽ được hóa giải khi sinh viên Luật được đặt vào hệ sinh thái đa ngành, gắn kết trực tiếp với các định hướng nhu cầu xã hội và công nghệ cốt lõi của quốc gia.
Bên cạnh những lĩnh vực truyền thống của ngành Luật, có thể thấy còn nhiều hướng đào tạo tiềm năng mà nhà trường có thể phát triển trong thời gian tới. Một trong số đó là lĩnh vực "Pháp lý số" (LegalTech). Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây (Cloud Computing) và công nghệ vi mạch bán dẫn, nhiều vấn đề pháp lý mới cũng liên tục phát sinh.
Chẳng hạn, ai sẽ bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với các thiết kế chip bán dẫn, hay ai sẽ chịu trách nhiệm khi AI vi phạm bản quyền dữ liệu? Công nghệ càng phát triển, nhu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý càng trở nên cấp thiết.
Bám sát Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, nhà trường đã sớm đưa các ngành công nghệ chiến lược như Khoa học dữ liệu, Trí tuệ nhân tạo, Công nghệ bán dẫn, Công nghệ sinh học... vào trọng tâm đào tạo. Điều này tạo điều kiện để sinh viên ngành Luật được tiếp cận trực tiếp với các lĩnh vực công nghệ lõi ngay trong cùng môi trường học tập. Không chỉ được trang bị kiến thức pháp luật, người học còn có cơ hội tìm hiểu cách thức vận dụng pháp luật trong quản trị và điều chỉnh các hoạt động công nghệ - nhóm nhân lực đang được thị trường lao động quan tâm.
Bên cạnh đó, "Pháp lý xanh" (Green Legal) cũng được xem là một hướng đi giàu tiềm năng. Kỷ nguyên kinh tế xanh cùng các cam kết Net Zero đang làm thay đổi các tiêu chuẩn và yêu cầu trong hoạt động sản xuất, kinh doanh trên phạm vi toàn cầu. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia và khối doanh nghiệp FDI quy mô lớn đang hoạt động tại Thái Nguyên, Bắc Ninh như Samsung hay Tập đoàn Masan với dự án khai khoáng Núi Pháo, đều phải đáp ứng những quy định tuân thủ ngày càng khắt khe.
Từ các quy định của Luật Bảo vệ môi trường đến yêu cầu về báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hay các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị), vai trò của đội ngũ chuyên gia tư vấn pháp lý môi trường đang ngày càng trở nên quan trọng. Nếu được kết hợp giữa kiến thức pháp luật với kiến thức về quản lý tài nguyên và môi trường, sinh viên ngành Luật sẽ có nhiều lợi thế để phát triển theo hướng chuyên gia pháp lý môi trường, tham gia tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp hạn chế các rủi ro pháp lý trong quá trình sản xuất, kinh doanh.
Tinh thần bảo vệ tối đa quyền lợi người học
Theo Hiệu trưởng, cùng với định hướng phát triển trong giai đoạn mới, quyền lợi của người học luôn được đặt ở vị trí trung tâm. Sinh viên đang theo học tại Trường Cao đẳng Luật miền Bắc sẽ tiếp tục được đào tạo tại Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên và được cấp bằng tốt nghiệp theo đúng quy định, bảo đảm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp của người học.
Tại Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên, cơ hội để khi ra trường cùng lúc có 2 tấm bằng đại học cũng rộng mở với những sinh viên có năng lực và chăm chỉ học tập. Ví dụ: Trong khi học Luật, sinh viên có thể học Ngôn ngữ Anh, Ngôn ngữ Trung Quốc là văn bằng rất phổ biến để bổ trợ kỹ năng, hay học thêm Báo chí, Quản lý tài nguyên và môi trường, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành... để tăng thêm cơ hội tìm kiếm việc làm.
Bên cạnh đó, nhằm thực hiện sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao tri thức phục vụ phát triển kinh tế - xã hội khu vực trung du, miền núi phía Bắc và cả nước, Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên triển khai nhiều chính sách hỗ trợ dành cho sinh viên nhập học năm 2026.
Trong đó, nhà trường miễn 100% học phí cho nhiều nhóm đối tượng, bao gồm sinh viên là người dân tộc thiểu số có cha hoặc mẹ, hoặc cả cha và mẹ thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo; sinh viên thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn.
Đồng thời, trường áp dụng chính sách giảm 70% học phí đối với sinh viên là người dân tộc thiểu số sinh sống tại thôn, bản đặc biệt khó khăn; xã khu vực III vùng dân tộc và miền núi; xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo cùng một số đối tượng khác theo quy định.
Những chính sách này không chỉ góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục đại học cho người học mà còn tạo điều kiện để nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp quay trở về đóng góp cho sự phát triển của địa phương. Trong bối cảnh nhiều địa phương đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt đội ngũ cán bộ cơ sở, đặc biệt là nguồn nhân lực có kiến thức pháp luật, nhiệm vụ đào tạo nhân lực ngành Luật càng có ý nghĩa thiết thực đối với yêu cầu phát triển và quản trị xã hội trong giai đoạn mới.
"Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ và hội nhập ngày càng sâu rộng, công nghệ có thể hỗ trợ tra cứu thông tin pháp luật nhưng khó có thể thay thế vai trò của con người trong việc phân định đúng - sai, định chuẩn các giá trị đạo đức và bảo vệ công lý.
Học Luật không chỉ là hành trình hướng tới một tấm bằng, mà còn là quá trình rèn luyện tư duy liên ngành, tiếp cận hệ sinh thái khoa học và công nghệ để trở thành những người có khả năng giải quyết các vấn đề của thực tiễn.
Việc sáp nhập Trường Cao đẳng Luật miền Bắc mở ra cả cơ hội và thách thức, đồng thời tạo nền tảng để Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên từng bước xây dựng một môi trường đào tạo pháp lý có uy tín, góp phần cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước" - Hiệu trưởng Nguyễn Văn Đăng chia sẻ.
