Thông tin được Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng, Trưởng Ban Chỉ đạo cấp quốc gia Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, chia sẻ tại họp báo về phương án xử lý đối với thí sinh tại điểm thi Trường Trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang, diễn ra sáng 5/8.
Đề thi lại không thách đố, cũng không dễ dãi
Trả lời câu hỏi về việc xây dựng đề thi cho kỳ thi lại, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết đây là một trong những khâu khó nhất của quá trình tổ chức kỳ thi.
Theo Thứ trưởng, đối với kỳ thi lại, việc xây dựng đề thi càng thách thức hơn khi phải bảo đảm sự tương đồng về độ khó với đề thi đã sử dụng ở đợt 1.
“Chúng tôi đã quán triệt đầy đủ cho Ban ra đề thi bảo đảm sự cân bằng, tất nhiên không được 100%, nhưng phải bảo đảm”, lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo nói.
Thứ trưởng nhấn mạnh, đề thi sẽ không mang tính “thách đố” thí sinh, nhưng cũng không được xây dựng theo hướng dễ dãi.
“Không phải thách đố, không phải để các em chứng minh, cũng không phải dễ dãi để đạt điểm cao chứng minh điều gì; làm đúng quy định của Nhà nước, xét đúng tình hình, bối cảnh cụ thể để ngành giáo dục, thầy cô giáo làm có tâm”, Thứ trưởng nói.
Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, Bộ Giáo dục và Đài tạo đã huy động thêm các chuyên gia khảo thí tham gia đánh giá, đối sánh để bảo đảm đề thi lại có độ khó tương đương với đề thi trước đó.
Thứ trưởng cho biết Bộ sẽ công khai phổ điểm của kỳ thi lại để xã hội theo dõi.
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng khẳng định, nguyên tắc tổ chức thi lại không phải để hợp pháp hóa kết quả thi hoặc xóa bỏ trách nhiệm của các cá nhân vi phạm:
“Sau này, nếu cơ quan chức năng xác định có vi phạm Quy chế thi, thí sinh sẽ bị xử lý, kể cả việc cho ngừng học đại học, bảo đảm không có vùng cấm, không có ngoại lệ, thượng tôn pháp luật.”
Vì sao tổ chức thi lại khi vụ án chưa kết thúc điều tra?
Trả lời câu hỏi về việc vì sao Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định tổ chức thi lại khi cơ quan điều tra chưa có kết luận cuối cùng, đồng thời không xử lý riêng từng thí sinh mà tổ chức thi lại cho toàn bộ 328 thí sinh tại điểm thi Trường Trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết đây là vụ án “đặc biệt nghiêm trọng”, có tổ chức, có bài bản và liên quan đến cả hội đồng thi.
Theo Thứ trưởng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công an và Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, khẩn trương xác minh, điều tra để làm rõ vụ việc, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của học sinh.
Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận định, vụ việc có tính chất rất phức tạp, việc điều tra đến cùng cần thêm thời gian. Trong khi đó, nếu kéo dài quá trình xử lý sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của các thí sinh.
Theo kết quả điều tra ban đầu của cơ quan chức năng, sai phạm xảy ra trên phạm vi toàn bộ điểm thi và điểm số bất thường của thí sinh là hệ quả từ hành vi vi phạm của những người có trách nhiệm trong quá trình tổ chức kỳ thi.
Từ đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định tổ chức thi lại cho toàn bộ thí sinh tại điểm thi nhằm bảo đảm sự khách quan, công bằng.
Thi lại không tạo tiền lệ xấu
Trước băn khoăn việc tổ chức thi lại có thể tạo tiền lệ trong các kỳ thi sau, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm phòng, chống gian lận.
Theo đó, Bộ sẽ tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả giám sát; từng bước hoàn thiện phương án tổ chức thi trên máy tính trong vài năm tới nhằm tăng tính khách quan, minh bạch của kỳ thi.
Thứ trưởng cũng nhấn mạnh, phụ huynh, giáo viên và những người liên quan không được tác động đến quá trình tổ chức kỳ thi.
Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ngành giáo dục, Thứ trưởng yêu cầu phải có bản lĩnh chính trị, nhận thức sâu sắc để nói không với tiêu cực và mọi hành vi nhờ vả, can thiệp trái quy định.
“Xử lý thật nghiêm vi phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; nếu xảy ra sẽ xử lý nghiêm, vi phạm đến đâu, tùy theo hành vi, mức độ, tính chất vi phạm sẽ xử lý theo quy định.”
Chia sẻ về quan điểm xử lý đối với 328 thí sinh tại điểm thi Trường Trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn cách tiếp cận trên cơ sở khoa học giáo dục và tính nhân văn:
“Với cách nhìn nhân văn và khoa học giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo không phân biệt 328 em Chuyên Tuyên Quang đâu là học sinh trung thực và chưa trung thực”.
Theo Thứ trưởng, sai phạm là hệ quả của cả hội đồng thi vi phạm Quy chế thi, trong khi các học sinh cũng chịu nhiều ảnh hưởng về tâm lý. Việc tổ chức thi lại sẽ giúp các em có kết quả phản ánh đúng năng lực thực chất và không còn băn khoăn về tính xác thực của điểm số.
“Thi lại sẽ giúp các em có được điểm thật, không phải lo ngại điểm của mình có thật hay không. Trách nhiệm của chúng ta phải làm rõ việc này và đồng hành với các em”, Thứ trưởng nói.
Thứ trưởng cũng đề nghị địa phương quan tâm ổn định tâm lý cho học sinh, đồng thời bảo vệ thông tin cá nhân của các em trong quá trình xử lý vụ việc.
"Nhiều em chưa thành niên, cơ bản là bị thụ động, tác động, do sai phạm của hội đồng", Thưởng nói, đồng thời nhấn mạnh, "mọi biện pháp xử lý phải nhìn ra toàn cục".
