Sau hơn 1 năm sáp nhập tỉnh Khánh Hòa và tỉnh Ninh Thuận thành tỉnh Khánh Hòa mới, ngành giáo dục tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp, với các chương trình, kế hoạch hành động cụ thể nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của địa phương. Bên cạnh những kết quả tích cực bước đầu trong việc kiện toàn bộ máy, ổn định cơ cấu trường lớp, quá trình thực hiện của ngành giáo dục tỉnh còn tồn tại một số thách thức đòi hỏi phải có giải pháp đồng bộ, tiếp tục tháo gỡ những bất cập để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra.
Đồng bộ hóa chất lượng giáo dục, đẩy mạnh chuyển đổi số, khắc phục khó khăn về địa bàn sau sáp nhập
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Vũ Ngọc Đương - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa cho biết, năm đầu tiên thực hiện sáp nhập, vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Sở đặt mục tiêu nâng cao toàn diện chất lượng dạy và học thông qua việc tái thiết, tinh gọn và tối ưu hóa nguồn lực; tăng cường hiệu quả đầu tư và cải thiện cơ sở vật chất; tăng tính tự chủ cho các cơ sở giáo dục, các thủ tục hành chính được đơn giản hóa, giúp tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở giáo dục một cách trực tiếp và nhanh chóng hơn. Nhìn chung, Sở đã và đang hướng đến việc tạo ra một hệ thống giáo dục mạnh hơn về năng lực, linh hoạt về vận hành, và công bằng hơn về cơ hội tiếp cận cho người học.
Đến nay, ngành giáo dục tỉnh Khánh Hòa sau hơn 1 năm sáp nhập đã có nhiều kết quả nổi bật.
Ngành đã chủ động tham mưu xây dựng và ban hành nhiều nghị quyết, đề án, kế hoạch, chương trình hành động về phát triển giáo dục, phát triển đội ngũ nhà giáo, chuyển đổi số, giáo dục STEM, phát triển ngoại ngữ, phổ cập giáo dục mầm non và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo hành lang pháp lý và định hướng triển khai thống nhất trong toàn ngành.
Chuyển đổi số trong giáo dục tại địa phương đã có nhiều chuyển biến tích cực. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu ngành, triển khai học bạ số, văn bằng số, dịch vụ công trực tuyến và số hóa hồ sơ quản lý được thực hiện đồng bộ; Đề án xây dựng Hệ sinh thái dữ liệu số giáo dục và thí điểm mô hình “Trường học thông minh” ứng dụng trí tuệ nhân tạo đã được phê duyệt, tạo nền tảng thúc đẩy đổi mới quản trị và nâng cao chất lượng giáo dục.
Giáo dục STEM, giáo dục số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo được quan tâm triển khai tại nhiều cơ sở giáo dục; đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên từng bước nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, giảng dạy và kiểm tra, đánh giá.
Cơ sở vật chất trường học tiếp tục được quan tâm đầu tư, từng bước đáp ứng yêu cầu triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018; công tác chuẩn bị các điều kiện thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 03 đến 05 tuổi cũng được triển khai tích cực.
Theo ông Vũ Ngọc Đương, sau sáp nhập, ngành giáo dục Khánh Hòa có thuận lợi là được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh; sự quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn kịp thời của Bộ Giáo dục và Đào tạo; sự phối hợp của các sở, ban, ngành, đoàn thể, địa phương và sự nỗ lực đổi mới trong công tác quản lý, giảng dạy của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên trong toàn ngành đã tạo điều kiện tập trung nguồn lực đầu tư cho ngành giáo dục tỉnh để cải tạo, sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học phục vụ Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Đồng thời, bộ máy quản lý giảm bớt các đầu mối, chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy hành chính sang quản trị nhà trường đạt hiệu quả hơn. Việc quản lý tập trung trên quy mô tỉnh mới giúp ngành giáo dục tỉnh dễ dàng điều động, luân chuyển giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu, giảm thiểu tình trạng thừa - thiếu cục bộ.
Mặt khác, việc sáp nhập tạo nên cơ hội để ngành giáo dục tỉnh đồng bộ hóa chất lượng giáo dục, đào tạo, học sinh có cơ hội tiếp cận và thụ hưởng các chính sách an sinh giáo dục tốt hơn.
Tuy nhiên, ngành giáo dục Khánh Hòa cũng phải đối mặt với một số thách thức.
Trước hết, hạ tầng giáo dục giữa các khu vực trong tỉnh có sự chênh lệch lớn. Ngành giáo dục chịu áp lực tài chính lớn để nhanh chóng xóa bỏ phòng học tạm, bổ sung phòng chức năng và mua sắm thiết bị công nghệ đồng đều cho toàn tỉnh.
Bên cạnh đó, việc triển khai thực hiện các chế độ, chính sách đối với đội ngũ nhà giáo, học sinh trên địa bàn tỉnh còn gặp một số khó khăn do hệ thống văn bản, các nghị quyết quy định về chế độ chính sách của 2 tỉnh trước sáp nhập khác nhau, chưa đồng bộ, thống nhất.
Trước những thách thức trên, Sở đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm giải quyết những khó khăn về mạng lưới trường lớp, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, đảm bảo tài chính.
Thứ nhất, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018; phát triển mạng lưới trường, lớp ở các khu vực có dân số tăng nhanh, khu vực đông dân cư. Năm 2025, toàn ngành tiếp tục đầu tư cho 276 cơ sở giáo dục, ước tổng kinh phí thực hiện 898.321 triệu đồng, trong đó ưu tiên nguồn lực đầu tư cho các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, củng cố, phát triển các trường phổ thông dân tộc nội trú. Kinh phí đầu tư xây dựng cơ sở vật chất là 870.293 triệu đồng; kinh phí đầu tư mua sắm trang thiết bị phục vụ giảng dạy là 28.028 triệu đồng.
Thứ hai, tăng cường huy động các nguồn lực để đầu tư hiện đại hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị, đảm bảo các điều kiện nâng cao chất lượng, từng bước hiện đại hóa giáo dục nghề nghiệp. Tổng kinh phí đầu tư là 68.362 triệu đồng (xây mới Trường Trung cấp nghề Diên Khánh là 60.000 triệu đồng; đầu tư sửa chữa, cải tạo, mua sắm trang thiết bị cho các trường trung cấp 8.362 triệu đồng).
Thứ ba, công tác xã hội hóa, huy động các nguồn lực đầu tư cho giáo dục, tiếp tục được phát huy. Trong năm học 2025-2026, toàn tỉnh đã huy động được nguồn vốn từ các đơn vị tài trợ trong nước để đầu tư các trường học từ cấp mầm non đến phổ thông ngoài công lập gồm 01 dự án, với tổng kinh phí là 2.920 triệu đồng, diện tích đất đầu tư xây dựng là 420m2; huy động được nguồn vốn từ các đơn vị tài trợ trong nước để đầu tư trang thiết bị dạy và học, xây dựng sửa chữa cơ sở vật chất (phòng học, phòng bộ môn, thư viện, nhà bếp nhà ăn, phòng vệ sinh...); tài trợ khác như sách vở, xe đạp cho học sinh, quần áo, trang bị máy lọc nước, máy nước nóng, thiết bị nhà ăn, giếng khoan; học bổng cho học sinh nghèo hiếu học, với tổng kinh phí 47.771 triệu đồng.
Thứ tư, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh tiếp tục phối hợp với Sở Nội vụ và ủy ban nhân dân cấp xã rà soát tình hình thừa, thiếu giáo viên, trên cơ sở đó, hướng dẫn thực hiện quy trình, thủ tục chuyển công tác giữa các cơ sở giáo dục theo quy định. Sở Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu ủy ban nhân dân tỉnh ban hành văn bản tạm thời giao nhiệm vụ thực hiện công tác tuyển dụng, tiếp nhận, điều động, biệt phái, thuyên chuyển giáo viên và nhân viên trong cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh, nhằm bảo đảm áp dụng thống nhất trên địa bàn tỉnh, đồng thời, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục.
![Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa tiếp tục nỗ lực giải "bài toán" thiếu giáo viên. Ảnh minh hoạ: khanhhoa.edu.vn](https://cdn-gdvn.mcms.one/images/858af820aaa83dbf607d30232de770166c44251710147a7b36fe2e8fc87385c7a8346a059c7c012e43e21f15306674e3a969014ff435d3072cea76d1a7242c70/so-khanh-hoa-gvien.jpg.avif "Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa tiếp tục nỗ lực giải "bài toán" thiếu giáo viên. Ảnh minh hoạ: khanhhoa.edu.vn")
Nỗ lực đảm bảo về cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn sau sáp nhập
Theo ông Vũ Ngọc Đương, năm học 2025-2026, trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa có 65.382 học sinh là người dân tộc thiểu số; trong đó, mầm non: 13.795 trẻ đến lớp (trẻ nhà trẻ: 1.807, trẻ mẫu giáo 11.988); tiểu học: 28.362 học sinh; trung học cơ sở: 18.078 học sinh; trung học phổ thông: 5.147 học sinh.
Nhằm đảm bảo về cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn sau sáp nhập, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh đã triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả một số giải pháp, trong đó có thể kể đến như:
Sở tăng cường nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cho các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; trong đó, ưu tiên củng cố, phát triển các trường phổ thông dân tộc nội trú, các trung tâm học tập cộng đồng các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Sở đã phối hợp với các Sở, ngành liên quan tiếp tục triển khai thực hiện các tiểu dự án thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 như: Bố trí kinh phí để bổ sung nâng cấp, cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất cho các trường phổ thông dân tộc nội trú; Đổi mới hoạt động, củng cố phát triển các trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú, trường phổ thông có học sinh ở bán trú và xóa mù chữ cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số; Bồi dưỡng kiến thức dân tộc; đào tạo dự bị đại học, đại học và sau đại học đáp ứng nhu cầu nhân lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Sở chú trọng nâng cao chất lượng dạy học các môn tiếng dân tộc thiểu số trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 theo Thông tư số 34/2020/TT-BGDĐT ngày 15/9/2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Toàn tỉnh hiện có 23 trường tổ chức dạy học tiếng Chăm cấp tiểu học, với 296 lớp và 9.000 học sinh. Phong trào dạy và học tiếng Chăm có tác động tích cực đến cộng đồng, qua đó đã góp phần bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số.
Đồng thời, tiếp tục triển khai dạy tiếng Raglai cấp tiểu học, năm học 2025 - 2026, toàn tỉnh, có 20 trường tổ chức dạy học tiếng Raglai cấp tiểu học, với 88 lớp và 1.974 học sinh (có 03 xã Bác Ái, Bác Ái Đông và Bác Ái Tây tổ chức dạy 100%). Việc đưa tiếng Raglai vào dạy thí điểm theo chủ trương của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh được nhân dân vùng dân tộc Raglai đồng thuận, ủng hộ vì ngôn ngữ nói của người Raglai đã được hình thành bằng chữ viết. Đã triển khai thực hiện Thông tư số 14/2026/TT-BGDĐT ngày 18/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chương trình giáo dục phổ thông môn tiếng Raglai cấp tiểu học.
Ông Vũ Ngọc Đương cũng nhấn mạnh, năm học 2026 - 2027 là năm học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, cần tạo chuyển biến rõ rệt, thực chất trong tổ chức thực hiện thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030; Nghị quyết số 01-NQ/TU, ngày 03/10/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa về Chiến lược phát triển bền vững giáo dục và đào tạo tỉnh Khánh Hòa đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, qua đó đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng, phát triển con người Việt Nam toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.
Trước tình hình đó, ngành giáo dục tỉnh Khánh Hòa sẽ tập trung thực hiện những giải pháp đột phá sau:
Trước hết, tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đổi mới quản trị nhà trường. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực; xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của Sở Giáo dục và Đào tạo, ủy ban nhân dân cấp xã và người đứng đầu cơ sở giáo dục trong quản lý đội ngũ, tài chính, tài sản, chuyên môn và chất lượng giáo dục. Đổi mới quản trị cơ sở giáo dục sau sắp xếp theo hướng hiện đại, dân chủ, công khai, minh bạch, tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình.
Đồng thời, tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên. Triển khai thí điểm Chương trình giáo dục mầm non mới tại các cơ sở được lựa chọn; đẩy nhanh tiến độ thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi. Tiếp tục thực hiện hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018; tổ chức thực hiện hiệu quả dạy học 2 buổi/ngày tại những nơi đủ điều kiện. Triển khai thực hiện Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học
Cùng với đó, phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Rà soát, sắp xếp, kiện toàn đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục sau khi sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục; có phương án bố trí, sử dụng phù hợp đối với cán bộ quản lý, nhân viên dôi dư. Tham mưu tuyển dụng hết số biên chế giáo viên được giao; rà soát nhu cầu giáo viên theo quy mô học sinh, số lớp, số môn học và yêu cầu tổ chức dạy học 2 buổi/ngày. Triển khai thực hiện hiệu quả Quy chế điều động, thuyên chuyển nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh; khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ.
Ngoài ra, việc đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục cũng được Sở chú trọng. Hơn nữa, Sở sẽ tiếp tục hoàn thiện, kết nối và khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu ngành giáo dục, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung”; kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành có liên quan.
