Ngành Giáo dục Vĩnh Long sau 1 năm sáp nhập: Tăng tốc chuyển đổi số, giải quyết tình trạng thiếu GV

Sau hơn một năm sáp nhập các tỉnh Trà Vinh, Bến Tre và tỉnh Vĩnh Long (cũ) để hình thành tỉnh Vĩnh Long mới, ngành giáo dục Vĩnh Long đã ghi nhận những chuyển biến tích cực, từ việc tinh gọn bộ máy, tối ưu hóa mạng lưới trường lớp, đẩy mạnh chuyển đổi số cho đến nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Ngành giáo dục tỉnh Vĩnh Long đang nỗ lực chuyển mình, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống giáo dục ổn định, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.

Hệ thống giáo dục của tỉnh đã cơ bản ổn định, chú trọng cải thiện cơ sở vật chất

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, bà La Thị Thúy - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Vĩnh Long cho biết, năm đầu tiên thực hiện sáp nhập, vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Sở đã triển khai nhiều hoạt động nhằm phát huy thế mạnh truyền thống và tiềm lực sẵn có của địa phương để nâng cao chất lượng giáo dục.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Sở đã tổ chức thực hiện bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên để đáp ứng Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh dựa trên tiến trình và khả năng vận dụng thực tế, giảm áp lực thành tích học đường, lấy học sinh làm trung tâm, bảo đảm tối đa quyền lợi và sự thuận lợi của người học làm thước đo cho mọi phương án sắp xếp. Chuẩn bị nguồn lực nhằm thực hiện lộ trình phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi.

Đồng thời, Sở tiến hành rà soát, tổ chức và sáp nhập các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông có quy mô nhỏ để tập trung nguồn lực đầu tư. Đảm bảo quá trình sắp xếp đơn vị không làm ảnh hưởng đến việc học tập, lấy sự thuận tiện và quyền lợi của người học làm thước đo hiệu quả thực tế.

Ngoài ra, Sở cũng nỗ lực để trang bị đầy đủ phòng máy tính, mạng internet và các thiết bị hỗ trợ dạy học tương tác hiện đại. Tăng tốc triển khai học bạ số đồng bộ cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12. Phấn đấu 100% cơ sở giáo dục trang bị chữ ký số, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ để kết nối dữ liệu thông suốt.

Theo lãnh đạo Sở, sau sáp nhập, ngành giáo dục tỉnh Vĩnh Long có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển với quy mô lớn hơn, nguồn lực được tập trung và khả năng chia sẻ kinh nghiệm quản lý, chuyên môn giữa các địa phương được mở rộng. Điều này cũng tạo điều kiện để tỉnh rà soát, quy hoạch lại mạng lưới trường lớp theo hướng đồng bộ, nâng cao hiệu quả đầu tư, phát huy thế mạnh của từng khu vực và từng cơ sở giáo dục.

Tuy nhiên, ngành giáo dục tỉnh cũng phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức, bởi địa bàn quản lý rộng, số lượng trường học, cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh lớn; điều kiện cơ sở vật chất, chất lượng đội ngũ và khả năng tiếp cận giáo dục giữa các địa bàn chưa đồng đều. Một số nơi còn thiếu giáo viên theo môn học, cấp học, trong khi một số địa bàn có thể phát sinh tình trạng thừa, thiếu cục bộ.

Hơn nữa, nhu cầu đầu tư, sửa chữa trường lớp, bổ sung phòng học bộ môn, thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ thông tin rất lớn, trong khi nguồn lực ngân sách cần được cân đối cho nhiều nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội khác.

Trước thực tế đó, Sở đã phối hợp với các cơ quan, địa phương rà soát toàn diện mạng lưới trường lớp, đội ngũ quản lý, giảng dạy và cơ sở vật chất; từng bước sắp xếp, điều tiết nhân lực phù hợp với quy mô học sinh và yêu cầu tổ chức dạy học.

Cụ thể, hiện trạng cơ sở vật chất của các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và các trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên được Sở tổng hợp để đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2035.

Sở cũng chỉ đạo các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thực hiện những khoản thu phát sinh với tinh thần thu đúng, đủ theo quy định, không để xảy ra tình trạng lạm thu. Đồng thời, thanh toán chế độ chính sách cho viên chức và người lao động, cho học sinh đảm bảo đúng, đủ, kịp thời theo quy định hiện hành.

Về mạng lưới trường lớp, toàn tỉnh hiện có 1258 cơ sở giáo dục, bao gồm: 370 trường mầm non, 449 trường tiểu học, 311 trường trung học cơ sở, 107 trường trung học phổ thông, 21 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên.

Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Trung ương, tỉnh về thí điểm thực hiện sắp xếp mạng lưới trường, lớp, hiện nay các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã xây dựng dự thảo phương án sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập gửi Sở Giáo dục và Đào tạo tổng hợp với số lượng giảm khoảng 450 trường (đạt tỉ lệ 44,8%) so với thời điểm 01/7/2025. Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ nghiên cứu, điều chỉnh dự thảo phương án cho phù hợp và gửi lấy ý kiến các xã, phường, các sở, ngành có liên quan trước khi trình Ủy ban nhân dân tỉnh.

Việc sắp xếp và lựa chọn mô hình sẽ được thực hiện đúng các nguyên tắc và tiêu chí theo Công văn số 777/TTg-TCCV ngày 10/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã; phù hợp với đặc điểm địa bàn, quy mô dân số, điều kiện đi lại của học sinh; đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới; cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ thông tin, bảo đảm phục vụ công tác quản trị; có sự đồng thuận của chính quyền địa phương, tập thể nhà trường và tuyệt đối không làm ảnh hưởng đến quyền học tập của học sinh.

Đối với đội ngũ giáo viên, Sở đã phối hợp với ủy ban nhân dân các xã, phường thực hiện rà soát, đánh giá nhu cầu nhân lực theo từng cấp học, từng địa bàn để điều tiết, bố trí phù hợp; ưu tiên khắc phục tình trạng nơi thừa, nơi thiếu giáo viên, đồng thời tăng cường bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao năng lực quản trị và ứng dụng công nghệ thông tin.

Có thể khẳng định, những khó khăn sau sáp nhập chưa thể giải quyết hoàn toàn trong thời gian ngắn, nhưng hệ thống giáo dục của tỉnh đã cơ bản ổn định, hoạt động dạy và học được duy trì liên tục, không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của giáo viên và học sinh.

Thiếu 800 giáo viên theo định mức được giao, nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp khắc phục

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Vĩnh Long cho biết, tổng số biên chế giáo viên được giao của tỉnh năm 2025 là 37.548; tổng số nhóm/lớp là 20.661; tổng số giáo viên theo định mức là 38.350.

Số lượng giáo viên mầm non, phổ thông của tỉnh thiếu theo định mức khoảng 800 giáo viên. Tình trạng thiếu giáo viên tập trung chủ yếu ở một số cấp học, môn học đặc thù như: Tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật và giáo viên mầm non tại một số địa bàn có tốc độ tăng dân số cơ học hoặc số trẻ trong độ tuổi đến trường tăng nhanh và các cơ sở giáo dục ở vùng kinh tế xã hội còn khó khăn. Bên cạnh đó, vẫn còn hiện tượng cục bộ nơi thừa, nơi thiếu giáo viên giữa các khu vực.

Để khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, Sở đã và đang phối hợp, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trước hết, sau khi sắp xếp các cơ sở giáo dục, Sở phối hợp với các xã, phường ưu tiên, tạo điều kiện sắp xếp cho cán bộ quản lý cơ sở giáo dục có nguyện vọng chuyển làm giáo viên tiếp tục phát huy chuyên môn; sắp xếp, bố trí lại đội ngũ nhân sự hỗ trợ giáo dục thay thế cho đội ngũ giáo viên được phân công kiêm nhiệm nhằm sử dụng hiệu quả tối đa nguồn lực hiện có.

Cùng với đó, việc phân công giáo viên phải đảm bảo số tiết theo quy định Thông tư số 05/2025/TT-BGDĐT quy định chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông, dự bị đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Việc sắp xếp lớp học phải đảm bảo định mức số học sinh trên lớp theo quy định tại Thông tư 19/2023/TT-BGDĐT và Thông tư 20/2023/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn về vị trí việc làm, cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp và định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và các trường chuyên biệt công lập; các trường hợp đặc biệt thì ủy ban nhân dân cấp xã ban hành quyết định quy định bình quân số lượng học sinh/lớp đảm bảo đúng theo quy định.

Ngoài ra, các xã, phường sắp xếp điều động giáo viên trong địa bàn và đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo điều động ngoài xã; phân công dạy liên trường; điều động giáo viên sang xã, phường khác nếu thừa. Đồng thời, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo đề nghị Sở Nội vụ tham mưu ủy ban nhân dân tỉnh điều chuyển biên chế nếu thừa biên chế. Đề nghị số lượng hợp đồng chuyên môn, nghiệp vụ theo Nghị định số 235/2026/NĐ-CP về hợp đồng thực hiện công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập của Chính phủ.

Cũng theo bà La Thị Thúy, trong năm học 2026-2027, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Vĩnh Long xác định ưu tiên hàng đầu là tiếp tục kiện toàn phương thức quản lý, bảo đảm hệ thống giáo dục sau sáp nhập vận hành thống nhất, thông suốt, hiệu quả; triển khai thực hiện tốt quy chế phối hợp giữa Sở Giáo dục và Đào tạo với ủy ban nhân dân cấp xã trong công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực giáo dục đối với các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh theo Quyết định số 3984/QĐ- UBND ngày 22/6/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long.

Bên cạnh đó, ngành giáo dục tỉnh cũng tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm như: rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục phù hợp với quy mô dân số và điều kiện đi lại của học sinh; khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ; quan tâm tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng và điều tiết đội ngũ giữa các địa bàn; ưu tiên đầu tư trường lớp, thiết bị dạy học, hạ tầng số tại những khu vực còn khó khăn, tập trung nâng cao chất lượng dạy và học; triển khai hiệu quả các chính sách mới do Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành, nhất là chính sách đặc thù.

Sở cũng sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành thống nhất, phục vụ công tác quản lý, dự báo quy mô trường lớp, đội ngũ và nhu cầu đầu tư; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, công khai và minh bạch trong quản lý tài chính, tài sản công.

Sở GDĐT Quảng Ngãi giải bài toán thiếu giáo viên, nâng cao chất lượng ra sao sau hơn 1 năm sáp nhập?

Đồng thời, tiếp tục đổi mới quản trị giáo dục và quản trị nhà trường theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, công khai, minh bạch; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường trách nhiệm giải trình; phát huy quyền tự chủ, tính chủ động, sáng tạo của các cơ sở giáo dục. Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông; triển khai hiệu quả Chương trình giáo dục mầm non thí điểm, Chương trình giáo dục phổ thông và thực hiện thống nhất một bộ sách giáo khoa theo quy định.

Ngoài ra, Sở cũng đẩy mạnh giáo dục STEM, STEAM, ngoại ngữ, tin học, giáo dục số tại các trường học trên địa bàn; từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học ở những nơi đủ điều kiện. Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục hướng nghiệp và phân luồng, phân luồng sau trung học phải gắn với yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp. Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong quản lý giáo dục.

Mục tiêu xuyên suốt của Sở là thu hẹp khoảng cách về điều kiện và chất lượng giáo dục giữa các địa bàn; bảo đảm mọi học sinh, dù ở khu vực nào trong tỉnh, đều được tiếp cận môi trường giáo dục an toàn, công bằng và có chất lượng. Trên cơ sở phát huy nguồn lực chung sau sáp nhập, ngành Giáo dục tỉnh Vĩnh Long quyết tâm xây dựng hệ thống giáo dục ổn định, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.