Thí sinh làm đơn phúc khảo bài thi tốt nghiệp đừng xuất phát từ tâm lý “cầu may”

03/07/2026 06:42
Cao Nguyên
Theo dõi trên Google News
0:00 / 0:00
0:00

GDVN - Mọi thí sinh đều có quyền được phúc khảo bài thi theo quy định tại Thông tư 13/2026/TT-BGDĐT Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, thí sinh có thể phúc khảo bài thi nếu cảm thấy kết quả chưa phản ánh đúng năng lực làm bài.

Theo quy định hiện hành, mọi thí sinh đều có quyền nộp đơn phúc khảo đối với bài thi của mình. Quy trình phúc khảo, thời hạn giải quyết, cách thức chấm lại bài thi tự luận và bài thi trắc nghiệm đều được Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định cụ thể nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch và quyền lợi cho thí sinh.

gdvn-thi-tot-nghiep-ngu-van-9.jpg
Ảnh minh họa: Lã Tiến

Thời gian, địa điểm nộp đơn phúc khảo bài thi tốt nghiệp

Theo khoản 1 Điều 37 Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông ban hành kèm theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT được sửa đổi bởi Khoản 1 Điều 10 Thông tư 13/2026/TT-BGDĐT [1], mọi thí sinh đều có quyền được phúc khảo bài thi; thí sinh nộp đơn phúc khảo tại nơi đăng kí dự thi.

Đồng thời, theo Phụ lục I ban hành kèm theo Công văn 1257/BGDĐT-QLCL [2] năm 2026 quy định:

- Thời gian thu nhận đơn phúc khảo và lập danh sách phúc khảo là từ ngày 01/7 đến hết ngày 05/7/2026.

- Chuyển dữ liệu phúc khảo cho Hội đồng thi: Hoàn thành chậm nhất ngày 06/7/2026

- Tổ chức phúc khảo bài thi (nếu có): Hoàn thành chậm nhất ngày 20/7/2026

- Xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông sau phúc khảo: Chậm nhất ngày 23/7/2026

Như vậy, thí sinh có thể nộp đơn phúc khảo điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 05/7/2026.

Trình tự, thủ tục phúc khảo

- Thí sinh nộp đơn phúc khảo tại nơi đăng ký dự thi.

- Nơi đăng ký dự thi nộp dữ liệu của thí sinh đăng ký phúc khảo cho Sở Giáo dục và Đào tạo.

- Sở Giáo dục chuyển dữ liệu đăng ký phúc khảo cho Hội đồng thi để phúc khảo bài thi.

- Điểm các bài thi được điều chỉnh sau phúc khảo do Trưởng ban Phúc khảo trình Chủ tịch Hội đồng thi quyết định và cập nhật điểm của thí sinh sau phúc khảo vào hệ thống phần mềm quản lý thi theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

- Công bố kết quả phúc khảo cho thí sinh.

Thành phần hồ sơ: Đơn xin phúc khảo bài thi tốt nghiệp trung học phổ thông của thí sinh.

Thời hạn giải quyết: 15 ngày kể từ ngày hết hạn nhận đơn phúc khảo. Năm 2026, chậm nhất ngày 23/7/2026, thí sinh có Đơn xin phúc khảo sẽ được xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông.

Phí, lệ phí: Không

Kết quả: Sau khi tổ chức phúc khảo xong, điểm của thí sinh sau phúc khảo được cập nhật vào hệ thống quản lý thi. Nếu bài thi được điều chỉnh điểm, thí sinh sẽ được cấp giấy chứng nhận kết quả thi sau phúc khảo.

Quy trình chấm phúc khảo bài thi tốt nghiệp

Theo Điều 37 Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông ban hành kèm theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT, quy định về quy trình chấm phúc khảo như sau:

Chấm phúc khảo bài thi tự luận:

Mỗi bài thi tự luận do hai Giám khảo chấm phúc khảo theo quy định và phải được chấm bằng mực có màu khác với màu mực được dùng chấm trước đó trên bài làm của thí sinh.

Trong khi tiến hành các công việc liên quan đến phúc khảo, phải có ít nhất từ hai thành viên của Ban Phúc khảo trở lên. Kết quả chấm phúc khảo bài thi tự luận do Ban Thư ký xử lý như sau:

- Nếu kết quả chấm của hai Giám khảo chấm phúc khảo giống nhau thì lấy kết quả đó làm điểm phúc khảo và giao bài thi cho hai Giám khảo chấm phúc khảo ký xác nhận;

- Nếu kết quả chấm của hai Giám khảo chấm phúc khảo có sự chênh lệch thì rút bài thi giao cho lãnh đạo Ban Phúc khảo tổ chức cho Giám khảo chấm phúc khảo thứ ba chấm trực tiếp trên bài làm của thí sinh bằng mực màu khác;

- Nếu kết quả chấm của hai trong ba Giám khảo chấm phúc khảo giống nhau thì lấy điểm giống nhau làm điểm phúc khảo. Nếu kết quả chấm của cả ba Giám khảo chấm phúc khảo lệch nhau thì lãnh đạo Ban Phúc khảo lấy điểm trung bình cộng của ba lần chấm làm tròn đến hai chữ số thập phân làm điểm phúc khảo rồi ký tên xác nhận;

- Bài thi có điểm phúc khảo lệch so với điểm chấm đã công bố từ 0,25 điểm trở lên thì được điều chỉnh điểm, kể cả trường hợp tăng hoặc giảm điểm. Tất cả các trường hợp điều chỉnh điểm đều phải tổ chức đối thoại trực tiếp giữa các Giám khảo chấm phúc khảo và các Giám khảo chấm trước đây (có ghi biên bản). Nếu thấy có biểu hiện tiêu cực phải báo cáo lãnh đạo Ban Phúc khảo để xử lý theo quy định.

Chấm phúc khảo bài thi trắc nghiệm:

- Tổ phúc khảo bài thi trắc nghiệm nạp danh sách thí sinh phúc khảo vào phần mềm chấm thi trắc nghiệm;

- Thực hiện đối chiếu từng câu trả lời đã tô trên Phiếu trả lời trắc nghiệm với hình ảnh đã quét lưu trong máy tính và kết quả nhận dạng trên máy tính, nếu phát hiện có sai lệch thì phải xác định rõ nguyên nhân và xử lý; thực hiện in kết quả chấm từ phần mềm chấm thi trước và sau khi sửa lỗi để lưu hồ sơ;

- Dữ liệu chấm phúc khảo được xuất ra từ phần mềm, ghi vào 02 đĩa CD giống nhau, được niêm phong dưới sự giám sát của Tổ Giám sát, công an và lập biên bản, có chữ ký của lãnh đạo Ban Phúc khảo; 01 đĩa gửi về Bộ Giáo dục và Đào tạo (qua Cục Quản lí chất lượng) để quản lý; 01 đĩa bàn giao cho Chủ tịch Hội đồng thi để cập nhật kết quả vào cơ sở dữ liệu của hệ thống phần mềm quản lý thi và lưu trữ.

Có nên phúc khảo bài thi tốt nghiệp môn Ngữ văn?

Sau khi điểm thi tốt nghiệp hàng năm được công bố, việc có nên phúc khảo bài thi môn Ngữ văn được nhiều thí sinh và phụ huynh quan tâm.

Qua tìm hiểu của người viết, ở các môn thi trắc nghiệm, số lượng đơn phúc khảo thường không nhiều bởi kết quả được chấm hoàn toàn bằng máy, độ chính xác gần như tuyệt đối. Nếu có sai sót thì chủ yếu nằm ở khâu tô mã đề, số báo danh hoặc lỗi kỹ thuật rất hiếm gặp.

Nhưng với môn Ngữ văn, môn thi tự luận duy nhất của kỳ thi tốt nghiệp, việc phúc khảo lại là điều thí sinh hoàn toàn nên cân nhắc trong một số trường hợp.

Người viết có nhiều năm làm tổ trưởng tổ chấm phúc khảo bài thi tốt nghiệp môn Ngữ văn nhận thấy có một số vấn đề thí sinh nên lưu ý.

Người viết liệt kê một số trường hợp thường gặp mà thí sinh xin phúc khảo như sau:

- Trường hợp 1 (rất hiếm gặp): thí sinh bị điểm liệt (từ 1.0 điểm trở xuống). Nhiều năm qua, theo ghi nhận của người viết, chưa có trường hợp nào bị điểm liệt được phúc khảo lên điểm.

Lí do, khi thí sinh bị chấm điểm liệt, theo quy định nội bộ, 2 giám khảo (chấm lần 1 và lần 2) phải báo cáo với tổ trưởng tổ chấm. Tổ trưởng phải đọc lại toàn bài thi xem cả hai giám khảo đã chấm đúng hay chưa. Như vậy, bài thi này đã có 3 giám khảo chấm, độ tin cậy rất cao và khó có chuyện nhầm lẫn hay sai sót.

- Trường hợp 2: thí sinh đạt điểm trên 5.0. Trường hợp này có khả năng thí sinh không đủ điểm để được xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc bị rớt các nguyện vọng xét tuyển vào đại học, thường chỉ thiếu từ 0,25-0,5 điểm.

Kết quả chấm phúc khảo cho thấy, rất ít trường hợp được chấm lên 0,25 điểm, còn lên từ 0.5 điểm lại càng hiếm.

Lí do là 2 giám khảo chấm lần 2 rất tôn trọng kết quả của 2 giám khảo chấm lần 1. Giả sử, bài thi lần 1 được chấm 5,0 điểm nhưng lần 2 được chấm 5,5 điểm, theo quy định từ kì thi tốt nghiệp năm 2025 trở về trước, cả 4 giám khảo phải đối thoại trực tiếp.

Khi đó các giám khảo rất khó thống nhất điểm cuối cùng vì môn Ngữ văn có đặc thù là nghệ thuật ngôn từ, không phải đếm ý cho điểm.

Đó cũng là lý do, trong khâu chấm thi nếu 2 giám khảo chấm lệch từ 0,25-0,5 điểm thì tự thống nhất; còn lệch từ 0,75-1,25 điểm thì tự thống nhất nhưng có ghi biên bản theo quy định hiện hành.

Theo quy chế mới năm nay, bài thi có điểm phúc khảo lệch so với điểm chấm đã công bố từ 0,25 điểm đều phải tổ chức đối thoại trực tiếp giữa các giám khảo chấm phúc khảo và các giám khảo chấm trước đây.

Cùng với đó, năm 2026, lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo sử dụng công cụ rubric (tiêu chí tương ứng với khung điểm) trong việc chấm thi tự luận môn Ngữ văn nên các giám khảo sẽ chấm rất kĩ, việc chấm lệch điểm giữa 2 giám khảo sẽ ít hơn.

Tuy vậy, thí sinh nên cân nhắc phúc khảo nếu điểm thi thấp hơn đáng kể so với quá trình học tập, thi thử hoặc cảm nhận sau khi làm bài. Không ít thí sinh được chấm lên điểm là do giám khảo chấm sót câu, sót ý hoặc cộng nhầm điểm.

Thí sinh cần lưu ý rằng, phúc khảo không nên xuất phát từ tâm lý “cầu may”. Thí sinh cần nhìn lại bài làm của mình một cách bình tĩnh và khách quan. Nếu bài viết sơ sài, lạc đề hoặc thiếu ý thì có thể bị giảm điểm sau phúc khảo.

Tài liệu tham khảo:

[1] https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Giao-duc/Thong-tu-13-2026-TT-BGDDT-sua-doi-Thong-tu-24-2024-TT-BGDDT-697176.aspx

[2] https://thuvienphapluat.vn/cong-van/Giao-duc/Cong-van-1257-BGDDT-QLCL-2026-huong-dan-to-chuc-Ky-thi-tot-nghiep-trung-hoc-pho-thong-698156.aspx

(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.

Cao Nguyên