Một trong những điểm đáng chú ý tại dự thảo Thông tư quy định chế độ làm việc đối với giáo viên mầm non của Bộ Giáo dục và Đào tạo là: Thời gian thực hiện hoạt động nghề nghiệp của giáo viên mầm non bao gồm giờ dạy trực tiếp trên lớp, thời gian chuẩn bị cho giờ dạy trên lớp, thời gian đón trẻ và trả trẻ, thời gian thực hiện các công việc chuyên môn khác theo yêu cầu hoạt động nghề nghiệp. Thời gian thực hiện hoạt động nghề nghiệp phải bảo đảm 8 giờ/ngày và 40 giờ/tuần.
Theo hiệu trưởng một số cơ sở giáo dục mầm non, việc quy định rõ thời gian dạy trực tiếp trên lớp và đón trả trẻ là quy định hợp lý để tính toán khối lượng công việc công bằng hơn cho giáo viên.
Giờ dạy trực tiếp còn 5 giờ 30/ngày là hợp lý
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Trần Thu Hằng - Hiệu trưởng Trường Mầm non Đại Đồng (xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai) cho rằng, việc quy định rõ thời gian hoạt động nghề nghiệp trong dự thảo là hợp lý. Bởi theo Thông tư số 48/2011/TT-BGDĐT ngày 25/10/2011 quy định chế độ làm việc với giáo viên mầm non (Thông tư 48), giờ dạy và các hoạt động khác của giáo viên mầm non chưa được chia cụ thể. Trong khi đó, đặc thù của bậc mầm non là sự đan xen liên tục giữa việc dạy học, trông nom trẻ vui chơi và chăm sóc sinh hoạt, không thể phân định theo từng tiết học như các cấp học khác.
Do đó, việc dự thảo nêu cụ thể các phần việc từ giờ dạy trực tiếp, thời gian chuẩn bị giờ dạy, cho đến công tác đón và trả trẻ là vô cùng cần thiết. Đối với lãnh đạo nhà trường, quy định này giúp việc tính toán định mức lao động, sắp xếp nhân sự và phân công công việc trở nên minh bạch, khoa học hơn. Đặc biệt, những nỗ lực thầm lặng bấy lâu nay của giáo viên đã được công nhận, phù hợp với tính chất lao động.
Bên cạnh việc quy định rõ về thời gian hoạt động nghề nghiệp, dự thảo cũng điều chỉnh định mức giờ dạy đối với giáo viên dạy các nhóm trẻ, lớp mẫu giáo học 02 buổi/ngày phải dạy trực tiếp trên lớp từ 06 giờ tại Thông tư số 48 xuống còn 05 giờ 30 phút (không bao gồm thời gian đón trẻ và trả trẻ).
Theo cô Hằng, đây là một tin vui đối với đội ngũ giáo viên mầm non. Thực tế, giáo viên mầm non thường xuyên đi sớm, về muộn vì phải phụ trách việc đón trả trẻ nhưng lại không được tính vào giờ làm việc chính thức. Việc giảm 30 phút dạy trực tiếp trên lớp và tách biệt rõ ràng với thời gian đón trả trẻ sẽ giúp giáo viên có thêm thời gian để chuẩn bị tốt hơn cho các hoạt động chuyên môn khác.
Hơn nữa, sự điều chỉnh này không chỉ giúp giảm áp lực về thể chất, mà còn là cơ sở để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho giáo viên. Bởi khi các mốc thời gian đã rõ ràng, những trường hợp làm thêm giờ, thừa giờ sẽ có căn cứ cụ thể để xác định giờ làm việc cũng như có chế độ phù hợp với giáo viên.
Cùng chung ý kiến, cô Bùi Thị Dung - Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoa Pơ Lang (xã Cư Yang, tỉnh Đắk Lắk) bày tỏ, việc dự thảo điều chỉnh định mức giờ dạy trực tiếp trên lớp của giáo viên mầm non từ 6 giờ xuống còn 5 giờ 30 phút/ngày không bao gồm thời gian đón và trả trẻ là một bước đi hợp lý và đầy tính nhân văn. Điểm tích cực lớn nhất của sự thay đổi này chính là việc trực tiếp giảm áp lực đứng lớp cho giáo viên với công việc vốn đòi hỏi cường độ tập trung cao.
"Được giảm 30 phút mỗi ngày đồng nghĩa với việc mỗi giáo viên sẽ được giảm 2,5 giờ làm việc trực tiếp mỗi tuần, giúp giáo viên có nhiều thời gian hơn cho các hoạt động chuyên môn khác.
Đồng thời, việc tách biệt rõ ràng giữa giờ dạy trực tiếp với thời gian đón và trả trẻ giúp giáo viên làm việc thoải mái hơn, tạo điều kiện cho các cô có thêm những khoảng nghỉ cần thiết và giảm bớt căng thẳng nghề nghiệp. Đây là một bước tiến bộ, thể hiện sự quan tâm của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc giảm tải áp lực cho giáo viên mầm non", cô Dung bày tỏ.
Cùng bàn về vấn đề này, cô Phạm Thị Thảo - Hiệu trưởng Trường Mầm non Hòa Mục (xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên) cho rằng, việc giảm định mức giờ dạy trực tiếp từ 6 giờ xuống còn 5 giờ 30 phút/ngày là hướng đi phù hợp với thực tế, giúp việc tính thời lượng làm việc, quy đổi giờ dạy của giáo viên thuận lợi hơn.
Theo cô Thảo, thời gian đón và trả trẻ tại các địa phương có sự khác biệt. Với những trường tại miền núi, thời gian này khoảng 30 phút, còn tại thành thị thời gian có thể kéo dài lâu hơn.
Việc giảm giờ dạy trực tiếp là một thay đổi mang tính đột phá, giúp ghi nhận chính xác công việc mà giáo viên vẫn thực hiện. Bởi lẽ, hoạt động của giáo viên mầm non không chỉ gói gọn trong giờ dạy, mà là một chuỗi hoạt động giữa chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục và cả đón trả trẻ vốn dĩ khó có thể bóc tách.
Tuy nhiên, tại các trường vùng khó khăn, nơi mà số trẻ trên lớp thường ít, không đủ định biên để bố trí hai giáo viên hoặc người hỗ trợ, công việc của các cô giáo thường phải kiêm nhiệm nhiều hơn. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu giáo viên cũng khiến việc một người phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ diễn ra thường xuyên. Thực tế giáo viên tại nhà trường thường phải bám lớp liên tục tới 10 giờ mỗi ngày tính cả thời gian đến sớm và thời gian đón trả trẻ.
Vì vậy, nếu không có giải pháp đồng bộ về định biên giáo viên trên lớp, thì quy định mới dù mang tính giảm tải và rất hợp lý với các trường đủ điều kiện ở thành phố, nhưng sẽ lại trở nên thiếu khả thi và khó áp dụng đồng đều tại các điểm trường vùng sâu, vùng xa.
Không kiêm nhiệm quá 2 nhiệm vụ là phù hợp, giúp giảm tải áp lực công việc cho giáo viên
Đáng chú ý, về nguyên tắc xác định chế độ làm việc tại dự thảo nêu rõ, mỗi giáo viên không kiêm nhiệm quá 02 nhiệm vụ trong các nhiệm vụ như tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, hỗ trợ giáo dục người khuyết tật, văn thư, thư viện.
Theo cô Trần Thu Hằng, đây là một quy định sát thực tế, đáp ứng đúng nguyện vọng của đội ngũ giáo viên. Tuy nhiên, trên thực tế, ngoài việc đứng lớp, giáo viên còn phải gánh vác rất nhiều trọng trách khác từ công tác Đảng, đoàn thể, thủ quỹ, cho đến các cuộc thi đua, vận động.
Việc dự thảo xác lập nguyên tắc không kiêm nhiệm quá 2 nhiệm vụ chính là quy định phù hợp để giáo viên tránh bị quá tải, phân tán sức lực. Khi các đầu việc kiêm nhiệm được giới hạn, giáo viên mới có đủ thời gian và tâm trí để đầu tư cho từng nhiệm vụ một cách bài bản. Thay vì làm rất nhiều việc cùng lúc, thì nay các cô có thể tập trung để đạt được năng suất và hiệu quả cao nhất ở những phần việc được giao.
Cô Hằng cũng nhấn mạnh, khi giáo viên không còn phải kiêm nhiệm bởi quá nhiều nhiệm vụ ngoài chuyên môn, họ sẽ có điều kiện để nghiên cứu phương pháp dạy học mới, quan tâm sát sao đến từng đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ mà còn giúp giáo viên cảm thấy yêu nghề hơn, giảm bớt áp lực tâm lý để cống hiến bền bỉ hơn với sự nghiệp "trồng người".
Bàn về các quy định mới này trong dự thảo, cô Bùi Thị Dung cho rằng, đây là một bước đi đúng đắn, đảm bảo giáo viên tập trung cho các nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và bảo vệ trẻ.
Cô và trò Trường Mầm non Hoa Pơ Lang (xã Cư Yang, tỉnh Đắk Lắk). Ảnh NTCC
Theo cô Dung, thực tế, những giáo viên có năng lực thường phải gánh nhiều vị trí, nhưng theo quy định cũ, họ thường chỉ được hưởng định mức phụ cấp cao nhất cho một nhiệm vụ. Vì vậy, cô Dung đề xuất, nếu một giáo viên kiêm nhiệm hai nhiệm vụ, ví dụ như vừa là tổ trưởng chuyên môn, vừa kiêm nhiệm công tác văn thư thì dự thảo cần có hướng dẫn để họ được hưởng quyền lợi từ cả hai nhiệm vụ kiêm nhiệm đó.
Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoa Pơ Lang cũng nhấn mạnh, Bộ Giáo dục và Đào tạo nên quy định rõ ràng trong khoảng thời gian không trực tiếp đứng lớp, giáo viên mầm non thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn khác thì được hưởng quyền lợi như thế nào. Đặc biệt là việc giáo viên được phép làm đồ dùng dạy học, hay soạn giáo án tại đâu để các nhà quản lý có căn cứ và cơ sở xác thực khi phân công lao động.
