Để cụ thể hóa các mục tiêu nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ, nhiều địa phương đã chủ động ban hành kế hoạch triển khai với những giải pháp phù hợp điều kiện thực tiễn. Trong đó, xã hội hóa giáo dục, phát huy cơ chế tự chủ của nhà trường và huy động nguồn lực từ xã hội là những giải pháp quan trọng.
Đơn cử, Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng đã có kế hoạch số 2885/KH-SGDĐT ngày 15/06/2026 về triển khai thực hiện Đề án "Tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2025-2035, định hướng đến năm 2045" và Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035 tầm nhìn đến năm 2045" ngành Giáo dục tỉnh Lâm Đồng năm 2026.
Trong đó có nêu nhiệm vụ "đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục; phát huy cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong việc lựa chọn mô hình, giải pháp nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh phù hợp với điều kiện thực tiễn; khuyến khích sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trong và ngoài nước vào quá trình triển khai Đề án".
Tại Nghệ An, ngày 15/6/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã có quyết định số 2597/QĐ-UBND về việc phê duyệt Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học trên địa bàn tỉnh Nghệ An, giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045". Đề án có nêu "huy động các nguồn lực, phát huy tối đa các điều kiện, nguồn lực hiện có; các nơi có điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi tích cực, chủ động xây dựng, nhân rộng mô hình điển hình, tạo sự lan tỏa trong xã hội; đẩy mạnh xã hội hóa trong việc dạy học tiếng Anh và tổ chức dạy các môn học, hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh".
Tương tự, ngày 11/3/2026, Sở Giáo dục và Đào tạo Khánh Hòa cũng đã có văn bản số 1082/KH-SGDĐT kế hoạch triển khai thực hiện Kế hoạch số 3079/KH-UBND ngày 25/2/2025 của Uỷ ban nhân dân tỉnh triển khai Đề án "Tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2025-2035, định hướng đến năm 2045" trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.
Một trong những nhiệm vụ, giải pháp được nêu là "xây dựng các cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ và triển khai các giải pháp thúc đẩy xã hội hóa, huy động các nguồn lực để hiện đại hóa môi trường dạy học ngoại ngữ, dạy học bằng ngoại ngữ trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh".
Có thể thấy, việc huy động các nguồn lực xã hội đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học ngoại ngữ trong các nhà trường.
Khi được trao quyền chủ động, các trường sẽ có thêm cơ hội phát huy tính sáng tạo, linh hoạt
Trao đổi với phóng viên, Thầy Lê Hữu Vọng - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Trần Văn Ơn (Lâm Đồng) cho rằng, Kế hoạch 2885 của Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng là một định hướng rất kịp thời và có ý nghĩa đối với các nhà trường.
Theo thầy Vọng, việc Sở ban hành kế hoạch cụ thể không chỉ thể hiện sự quan tâm đến việc nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ mà còn giúp các cơ sở giáo dục có căn cứ để xác định lộ trình thực hiện phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Một điểm đáng chú ý trong Kế hoạch là nhiệm vụ đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục và phát huy cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các cơ sở giáo dục. Theo thầy Vọng, đây là chủ trương phù hợp, bởi mỗi trường có điều kiện, đặc điểm và nhu cầu khác nhau. Khi được trao quyền chủ động nhiều hơn trong việc lựa chọn mô hình, giải pháp giảng dạy phù hợp, huy động nguồn lực xã hội thì các trường sẽ có thêm cơ hội phát huy tính sáng tạo, linh hoạt để nâng cao hiệu quả giáo dục.
Bên cạnh đó, xã hội hóa giáo dục nếu được triển khai đúng định hướng sẽ tạo ra rất nhiều điều kiện thuận lợi cho các nhà trường. Bên cạnh nguồn lực đầu tư từ ngân sách nhà nước, việc huy động sự đồng hành của phụ huynh, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và các đơn vị có chuyên môn về ngoại ngữ sẽ giúp nhà trường có thêm điều kiện xây dựng môi trường học tập tiếng Anh phong phú và tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm cho học sinh.
Tuy nhiên, để cơ chế tự chủ thực sự phát huy hiệu quả thì cần đi kèm với những điều kiện bảo đảm về nguồn lực. Việc tự chủ đến đâu còn phụ thuộc vào cơ chế, chính sách và khả năng huy động các nguồn lực phục vụ triển khai. Nếu có sự hỗ trợ về kinh phí, cơ sở vật chất và hành lang pháp lý phù hợp, các trường sẽ mạnh dạn hơn trong việc xây dựng những mô hình dạy học mới, đầu tư các chương trình nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh.
Thực tế tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Trần Văn Ơn, điều kiện còn nhiều hạn chế, song nhà trường luôn xác định nâng cao chất lượng đào tạo là mục tiêu xuyên suốt.
Trong thời gian tới, nếu việc xã hội hóa giáo dục được "mở" một cách hiệu quả và các cơ sở giáo dục được tạo điều kiện chủ động hơn trong huy động nguồn lực, hiệu trưởng này kỳ vọng rằng đây sẽ là động lực quan trọng giúp các cơ sở có thêm nguồn lực từng bước nâng cao chất lượng giáo dục ngoại ngữ, đáp ứng yêu cầu của các Đề án cũng như mục tiêu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.
Xã hội hóa góp phần hiện đại hóa môi trường dạy và học ngoại ngữ
Cùng trao đổi, thầy Phạm Văn Hòa - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Võ Thị Sáu (Khánh Hòa) chia sẻ, việc huy động các nguồn lực xã hội hóa là một trong những giải pháp quan trọng nhằm hiện đại hóa môi trường dạy và học ngoại ngữ, đồng thời tạo thêm điều kiện để nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Theo thầy Hòa, trước hết, nguồn lực xã hội hóa sẽ tạo điều kiện để nhà trường đầu tư cơ sở vật chất phục vụ việc dạy và học ngoại ngữ như phòng học, phòng lab với các thiết bị hiện đại, hệ thống internet tốc độ cao, nền tảng học trực tuyến và các phần mềm hỗ trợ giảng dạy. Đồng thời, nhà trường có thêm điều kiện xây dựng thư viện giáo trình, học liệu điện tử, sách và tài liệu tiếng Anh, giúp học sinh được tiếp cận môi trường học tập hiện đại, đa dạng hơn.
Bên cạnh đó, xã hội hóa còn góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên. Giáo viên tiếng Anh có cơ hội tham gia các khóa tập huấn, tiếp cận phương pháp giảng dạy mới, trong khi nhà trường cũng có thêm điều kiện mời giáo viên nước ngoài tham gia giảng dạy, tổ chức các câu lạc bộ tiếng Anh, cuộc thi hùng biện, trại hè ngoại ngữ và các chương trình giao lưu quốc tế.
Theo vị hiệu trưởng, việc huy động sự chung tay của cộng đồng cũng giúp nhà trường giảm bớt áp lực phụ thuộc vào ngân sách nhà nước, từ đó chủ động hơn trong việc xây dựng các mô hình dạy học ngoại ngữ chất lượng cao, phù hợp với nhu cầu thực tế của học sinh và phụ huynh.
Đánh giá về việc mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, tổ chức giáo dục và các đơn vị uy tín, thầy Hòa cho rằng đây là giải pháp giúp học sinh có thêm nhiều cơ hội sử dụng ngoại ngữ trong môi trường thực tế. Thay vì chỉ học trên lớp, các em được tham gia giao lưu, câu lạc bộ, dự án học tập, hội thảo hoặc tương tác với chuyên gia, tình nguyện viên quốc tế, qua đó hình thành phản xạ giao tiếp tự nhiên và tự tin hơn khi sử dụng ngoại ngữ.
Bên cạnh đó, sự đồng hành của doanh nghiệp và các tổ chức giáo dục còn giúp học sinh tiếp cận các chuẩn học tập hiện đại, định hướng nghề nghiệp từ sớm thông qua các chương trình trải nghiệm, tham quan, học tập theo dự án. Đồng thời, việc tiếp cận học liệu số, nền tảng học trực tuyến, chương trình trao đổi và chứng chỉ quốc tế cũng góp phần đa dạng hóa môi trường học tập, tạo thêm động lực để học sinh nâng cao năng lực ngoại ngữ.
Từ thực tế triển khai tại Trường Trung học cơ sở Võ Thị Sáu, thầy Phạm Văn Hòa cho biết, việc huy động các nguồn lực xã hội hóa đã góp phần tạo chuyển biến tích cực trong môi trường học ngoại ngữ. Học sinh ngày càng mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp, không còn tâm lý e ngại khi sử dụng tiếng Anh. Các em cũng yêu thích môn học hơn, nhận thức rõ ngoại ngữ là công cụ quan trọng để học tập, làm việc và hội nhập quốc tế. Nhờ đó, ý thức học tập được nâng lên, kết quả học ngoại ngữ của học sinh cũng có nhiều chuyển biến tích cực.
Kết nối nguồn lực xã hội để hiện thực hóa mục tiêu đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai
Còn thầy Hồ Tuấn Anh - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Quỳnh Phương (tỉnh Nghệ An) cho rằng, nhu cầu học và sử dụng tiếng Anh hiện nay ngày càng lớn, vì vậy việc triển khai Đề án cần được thực hiện nghiêm túc, có lộ trình rõ ràng. Sự chủ động, hướng dẫn rõ ràng của địa phương sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh, tạo điều kiện để các em đáp ứng tốt hơn yêu cầu hội nhập và thị trường lao động trong tương lai.
Liên quan đến việc huy động nguồn lực xã hội hóa, thầy Tuấn Anh nhận định đây là giải pháp cần thiết nhằm bổ sung nguồn lực cho các nhà trường, không chỉ về kinh phí mà còn về công nghệ, học liệu, đội ngũ giáo viên và các hoạt động hỗ trợ chuyên môn.
Theo thầy Hồ Tuấn Anh, xã hội hóa sẽ phát huy hiệu quả khi được triển khai với cơ chế rõ ràng, minh bạch, xác định cụ thể phạm vi, đối tượng và trách nhiệm của các bên tham gia, qua đó vừa bảo đảm chất lượng giáo dục, vừa phát huy được nguồn lực xã hội.
Vị hiệu trưởng này cũng nhấn mạnh, một trong những mục tiêu quan trọng là xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong và ngoài nhà trường. Khi học sinh và giáo viên có nhiều cơ hội giao tiếp, thực hành trong các hoạt động học tập, sinh hoạt chuyên môn thì việc dạy - học ngoại ngữ sẽ trở nên tự nhiên và hiệu quả hơn.
Theo thầy Tuấn Anh, khi được trao quyền chủ động, các nhà trường sẽ thuận lợi hơn trong việc liên kết với các đơn vị đào tạo, chuyên gia, giáo viên và các tổ chức hỗ trợ từ bên ngoài, đồng thời vẫn bảo đảm công tác lựa chọn, kiểm định chất lượng. Đây sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển dạy và học tiếng Anh theo hướng toàn diện.
Trường học tại Hà Nội vẫn đang chờ kế hoạch triển khai của thành phố
Chỉ còn khoảng 2 tháng nữa, năm học mới 2026 - 2027 sẽ bắt đầu. Trong khi nhiều địa phương đã ban hành kế hoạch, quyết định triển khai Đề án "Tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2025-2035, định hướng đến năm 2045" và Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035 tầm nhìn đến năm 2045" thì lãnh đạo nhiều cơ sở giáo dục tại Hà Nội gửi băn khoăn đến Tạp chí là chưa thấy Hà Nội ban hành kế hoạch. Cùng với đó, dự kiến kế hoạch triển khai mà hiệu trưởng được tiếp cận cũng khiến họ rất băn khoăn. Theo hiệu trưởng nhiều trường, những yêu cầu về mục tiêu nâng cao năng lực ngoại ngữ, đặc biệt tiếng Anh cho học sinh Thủ đô là áp lực không nhỏ với nhà trường. Vì vậy, các trường cần những cơ chế chính sách thông thoáng của Thành phố bám sát nhiệm vụ, giải pháp của Đề án đã được Thủ tướng phê duyệt để triển khai thuận lợi. Những nội dung băn khoăn, trăn trở này, Tạp chí đã chuyển đến lãnh đạo Thành phố Hà Nội để có thêm tiếng nói "người trong cuộc" tới các cơ quan liên quan của Thành phố có thêm góc nhìn toàn diện khi ban hành chính sách.
