Sách tham khảo của NXB Giáo dục Việt Nam giúp giáo viên có thêm “bạn đồng hành” mỗi giờ lên lớp

Bên cạnh sách giáo khoa, sách tham khảo cũng là nguồn học liệu quan trọng, hỗ trợ giáo viên và học sinh trong quá trình dạy, học. Theo ghi nhận từ giáo viên, những cuốn sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đang được nhiều thầy cô đánh giá cao nhờ bám sát chương trình, nội dung hệ thống, dễ khai thác và góp phần định hướng phương pháp học tập, phát triển năng lực cho học sinh.

Uy tín của nhà xuất bản là một trong những yếu tố để giáo viên lựa chọn sách tham khảo

Chia sẻ về việc sử dụng sách tham khảo trong nhà trường, trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Vũ Hữu Viên - Tổ trưởng chuyên môn Tổ Toán, Trường Trung học phổ thông Chuyên Lê Quý Đôn (phường Phước Thắng, thành phố Hồ Chí Minh) cho biết: "Thị trường sách tham khảo hiện nay vô cùng phong phú. Điều này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong khâu lựa chọn, đòi hỏi giáo viên phải cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên hiệu quả thực tiễn của từng đầu sách, chất lượng nội dung cũng như mức độ phù hợp với đối tượng học sinh.

Ngoài ra, mức độ tin cậy của nhà xuất bản là yếu tố không kém phần quan trọng. Trong đó, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam là đơn vị đã tạo được niềm tin nhất định đối với đội ngũ giáo viên. Tuy nhiên, để các thầy cô dễ dàng tiếp cận, đánh giá và chọn lọc sách tham khảo, theo tôi vẫn cần có sự kết nối chặt chẽ hơn giữa đơn vị cung cấp và nhu cầu của nhà trường".

Trong khi đó, theo cô Bùi Trần Mai Phương - Chuyên viên Tâm lý học đường, Trường Trung học cơ sở Nghĩa Tân (phường Nghĩa Đô, thành phố Hà Nội), trong quá trình giảng dạy môn Hoạt động trải nghiệm tại trường, cô đang sử dụng cuốn “Cẩm nang tổ chức hoạt động trải nghiệm trong và ngoài nhà trường phổ thông giai đoạn đổi mới giáo dục hiện nay” của tác giả Phạm Thị Thúy Vĩnh (Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam) cùng một số tài liệu khác của nhà xuất bản để tham khảo.

Cuốn sách này đóng vai trò như một “người bạn đồng hành” mỗi giờ lên lớp, đặc biệt là trong bối cảnh các trường đại học chưa có chuyên ngành đào tạo riêng dành cho môn Hoạt động trải nghiệm. Vì vậy, giáo viên cần chủ động tự bồi dưỡng, tìm kiếm và lựa chọn tài liệu tham khảo để tổ chức các hoạt động hiệu quả.

“Những tài liệu này giúp tôi có định hướng rõ ràng hơn khi thiết kế hoạt động, đồng thời bổ sung nhiều ý tưởng thực tế, dễ áp dụng. Nhờ đó, bài giảng trở nên linh hoạt hơn, học sinh được tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm và phát triển kỹ năng toàn diện” - cô Phương cho biết.

Nói về tiêu chí lựa chọn sách tham khảo, cô Phương chia sẻ, yếu tố quan trọng đầu tiên là mức độ bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Bên cạnh đó, tài liệu cần có tính thực tiễn cao, có thể áp dụng trực tiếp vào lớp học với hệ thống hoạt động được thiết kế rõ ràng, dễ hiểu và phù hợp với độ tuổi học sinh.

Ngoài ra, sách cũng cần hướng dẫn cụ thể về quy trình tổ chức hoạt động, cách triển khai trong giờ học và phương thức đánh giá sau mỗi hoạt động.

Còn với cô Phạm Thị Mai Thanh Ngọc - Giáo viên môn Ngữ văn, Trường Trung học phổ thông Hoàng Long (phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội), bộ sách tham khảo "Để học tốt Ngữ văn" (bộ Kết nối tri thức với cuộc sống) lớp 10, lớp 11, lớp 12 của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam là tài liệu thường xuyên được cô sử dụng.

Cô Ngọc nhận định: “Tôi đánh giá các sách tham khảo dành cho môn Ngữ văn của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam hỗ trợ tích cực cho giáo viên trong việc thiết kế bài giảng, đặc biệt là ở phần gợi ý khai thác tác phẩm, hệ thống câu hỏi và định hướng bài viết. Nhờ đó, bài giảng trở nên phong phú hơn, đồng thời học sinh cũng có thêm nguồn tài liệu để mở rộng hiểu biết".

Ngoài việc nội dung sách phải bám sát chương trình giáo dục phổ thông mới, khi lựa chọn sách tham khảo, cô Ngọc thường quan tâm đến một số điểm như sách cần có cách trình bày có rõ ràng, khoa học và đặc biệt là khả năng gợi mở nhằm phát triển tư duy cho học sinh.

Cần tăng cường quảng bá để giáo viên biết đến các cuốn sách chất lượng

Để các sản phẩm sách tham khảo chất lượng có thể đến với đông đảo giáo viên, theo thầy Vũ Hữu Viên, vấn đề không chỉ nằm ở chất lượng nội dung mà còn ở mức độ phổ biến của tài liệu. Do đó các nhà xuất bản cần có những kênh truyền thông hiệu quả để giới thiệu, quảng bá những đầu sách tốt, đặc biệt là các sản phẩm mới hoặc sách đạt giải, qua đó giúp giáo viên và học sinh dễ dàng tiếp cận và lựa chọn phù hợp với nhu cầu.

Bên cạnh đó, việc phát triển các phiên bản sách điện tử và học liệu số đi kèm cũng là một hướng đi cần thiết. Trong bối cảnh hiện nay, giáo viên có xu hướng tìm kiếm và sử dụng học liệu điện tử nhiều hơn so với sách in truyền thống, do tính tiện lợi và khả năng tiếp cận nhanh.

“Tất nhiên, với những học liệu số chất lượng, việc thu phí là hợp lý. Quan trọng là nhà xuất bản cần đầu tư phát triển những nguồn tài liệu thực sự có giá trị để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của giáo viên và học sinh” - thầy Viên chia sẻ.

Đánh giá chung về sách tham khảo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, cô Bùi Trần Mai Phương cho rằng các đầu sách của nhà xuất bản liên quan đến Hoạt động trải nghiệm đã phục vụ tương đối tốt nhu cầu thực tiễn.

Từ thực tế giảng dạy, cô Phương mong muốn các sách tham khảo dành cho Hoạt động trải nghiệm sẽ được phát triển theo hướng cập nhật nhiều tình huống gần gũi với đời sống học sinh hiện nay, như kỹ năng sử dụng mạng xã hội, tâm lý tuổi dậy thì hay kỹ năng ứng xử.

Song song với đó, việc tích hợp các yếu tố STEAM và AI cũng sẽ giúp nội dung trở nên hiện đại, phù hợp hơn với xu hướng dạy học mới. Những định hướng này không chỉ giúp giáo viên có thêm công cụ thiết kế bài dạy linh hoạt, sát thực tế mà còn góp phần tiết kiệm thời gian chuẩn bị, trong khi vẫn đảm bảo chất lượng dạy học.

Dưới góc nhìn của cô Ngọc, sách tham khảo dành cho môn Ngữ văn của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được biên soạn theo hướng mở, không áp đặt đáp án mà gợi ý cách tiếp cận, giúp học sinh chủ động hơn trong việc học. Điều này là phù hợp với định hướng phát triển năng lực trong chương trình giáo dục phổ thông mới.

Cô Ngọc chia sẻ thêm: "Tôi mong muốn sách tham khảo trong thời gian tới sẽ tiếp tục phát triển theo hướng tăng cường tính ứng dụng và tính mở, các dạng đề vận dụng cao hoặc liên hệ đời sống để học sinh có cơ hội rèn luyện kỹ năng tư duy và diễn đạt. Bên cạnh đó, với môn Ngữ văn, việc cập nhật thêm các văn bản mới, gần gũi với đời sống hiện đại cũng sẽ giúp học sinh cảm thấy hứng thú hơn".